TMK Madde 217 - Eşler arasındaki borçlar

Evlilik birliği halen devam eden davacı-davalı kadın, 1 metre zincir, iki adet bilezik, bir kolye ve bir küpe bedeli olarak 2.000 TL ziynet alacagi talep etmis; ayrica bosanma davasinin reddine iliskin hukmu temyiz etmistir. Mahalli mahkeme ziynetlere iliskin talep yonunden, ziynetlerin degerine bakarak Sulh Hukuk Mahkemesi lehine gorevsizlik karari vermistir. Yargitay 2. Hukuk Dairesi, davanin TMK m.217'den kaynaklandigini, bu nedenle gorevin ziynetlerin deger olcutune gore degil Aile Mahkemesine ait oldugunu belirtmistir. Bosanma davasina yonelik temyiz itirazlari delillerin takdirinde yanlislik bulunmadigindan reddedilerek hukum bu yonden onanmis, ziynetler yonunden verilen gorevsizlik karari ise yanlis gorulerek hukum bu bentten bozulmustur.

Uyuşmazlık, davalı eşin bankacılık deneyimi nedeniyle birikimlerini onun banka hesabında değerlendirmek isteyen davacının, 11.12.2002'de çekilip iade edilmeyen 25.000 ABD doları tutarındaki paranın faiziyle tahsilini istemesinden doğmuştur. Çoğunluk, davanın kişisel mal (TMK m.226/1) isteğine ilişkin sayılması nedeniyle 4787 sayılı Kanun m.4/1 uyarınca Aile Mahkemesinin görevine girdiği ve görevin kamu düzenine ilişkin olup her aşamada re'sen gözetileceği gerekçesiyle hükmü görev yönünden oyçokluğuyla bozmuştur. Karşı oya göre ise dilekçedeki vakıalara bakıldığında (HUMK m.76) eşler arasında Borçlar Kanunu kapsamında bir karz akdi (BK m.306-312) kurulmuş olup, eşler kanunda aksine hüküm bulunmadıkça birbirleriyle her türlü hukuki işlemi yapabileceğinden (TMK m.193), talep bir alacak istemidir. Bu çerçevede TMK m.217, yasal veya akdi mal rejiminin eşler arasındaki sözleşmesel ilişkiyi ve bu ilişkiden doğan borcun muacceliyetini engellemediği; edinilmiş mal niteliğinin yalnızca tasfiye davasında tartışılabileceği yönünden işlenmiş, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu savunulmuştur.

Uyuşmazlık, eşler arasında TMK m. 217 kapsamında açılan ve davacı eşin, davalı eşin Alman bankalarından çektiği kredinin ödenmeyen taksitlerini kefil sıfatıyla ödediği gerekçesiyle istediği alacak davası (10.000 Euro) ile, kredi parasıyla alınan Çankaya'daki taşınmazın anneye muvazaalı devrinin iptali ve davacı adına tescili istemli birleşen davaya ilişkindir; yerel mahkeme asıl davayı kısmen kabul ederek 2.170,15 Euro'nun tahsiline, birleşen davada ise muvazaalı tasarrufun iptaline hükmetmiştir. Yargıtay, 4787 sayılı Yasanın 5133 sayılı Yasa ile değişik 4/1 maddesi gereğince TMK'nın üçüncü kısmı hariç ikinci kitabından kaynaklanan davalara aile mahkemesinin bakacağı, görevin kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği gerekçesiyle, işin esası incelenmeden görevsizlik kararı verilmesi gerektiğinden hükmü oyçokluğuyla bozmuştur. TMK m. 217 ile bağ, maddenin esası üzerinden değil, dava bu maddeden kaynaklandığı için çoğunluğun aile mahkemesinin görevli olduğu saptamasıyla kurulmuştur. Karşı oyda ise asıl davanın kefaletten, birleşen davanın muvazaadan doğduğu, m. 217'nin yalnızca borçların muacceliyetini düzenleyip borç ilişkisinin esasıyla ilgili olmadığı, dolayısıyla asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek bozmaya katılınmamıştır.