TMK Madde 218 Edinilmiş mallara katılma: Kapsamı

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 218, yasal mal rejimi olarak benimsenen edinilmiş mallara katılma rejiminin temel kapsamını tek fıkra hâlinde düzenlemektedir.

Resmi Metin

Kapsamı

Madde 218- Edinilmiş mallara katılma rejimi, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını kapsar.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, yasal mal rejimi olarak benimsenen edinilmiş mallara katılma rejiminin temel kapsamını tek fıkra hâlinde düzenlemektedir. Düzenlemeye göre bu rejim, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını kapsamaktadır.

Maddenin gerekçesinde edinilmiş mallara katılma rejiminin İsviçre Medeni Kanununun 196 ncı maddesinin karşılığı olduğu, yürürlükteki Kanunda yer alan mal ayrılığı rejiminin evlilik birliğinin sona ermesi durumunda ev işlerini yapan veya kocasına meslekte yardımcı olan eşin durumunu gözetmeden büyük haksızlıklara yol açtığı; bu nedenle edinilmiş mallara katılma rejiminin yasal mal rejimi olarak kabul edildiği belirtilmiştir. Gerekçeye göre rejimin işleyişinde eşler iki grup mala sahip olmakta; her eş evlilik birliğinin devamı süresince hem edinilmiş hem de kişisel malları üzerinde mülkiyet hakkına dayanan yönetim, yararlanma ve tasarruf yetkisini tek başına kullanmaktadır.

Gerekçe

Edinilmiş mallara katılma rejimi, İsviçre Medeni Kanununda 1 Ocak 1988 tarihinde yürürlüğe giren bir değişiklikle, bu ülkede “yasal mal rejimi” olarak kabul edilmiştir. Yürürlükteki Kanunda eşler arasındaki yasal mal rejiminin “mal ayrılığı” olduğu belirtilmiştir. Evlilik birliği sona erdiğinde, mal ayrılığı rejiminin eşler arasında büyük haksızlıklara yol açtığı, özellikle meslek sahibi kocanın lehine işlediği ve ev işlerini yapan ve hatta kocasına mesleğinin icrasında yardımcı olan kadının durumunu hiç nazara almadığı, meslek çevrelerinde ve kamuoyunda ağır eleştirilere uğramıştır. Bu nedenle, “edinilmiş mallara katılma” rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiştir.

Yürürlükteki Kanunda bu konuda hüküm olmadığı cihetle, edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin bütün hükümler, İsviçre Medeni Kanunundan çeviri suretiyle alınmıştır.

Madde, İsviçre Medeni Kanununun 196 ncı maddesinin karşılığıdır. Bu hükümle, edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerin iki grup malı olduğu kabul edilmiştir. Bunlar, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarıdır. Eşlerden her biri evlilik birliğinin devamı süresince her iki grup mal üzerinde de mülkiyet hakkına sahip olduğundan, bu mallar üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarrufta bulunma hakları kendilerine aittir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/458 K. 2021/889 Direnme Bozuldu
Mal Rejimi Tanıkla İspat

Edinilmiş mallara katılma rejimi, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını birlikte kapsar (TMK m.218); kişisel mal niteliğindeki şirket hissesinin evlilik süresince ürettiği gelir ise edinilmiş mal grubuna dahildir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Evlilik öncesi kurulan şirketteki eşe ait hissenin kişisel mal olup, evlilik süresince bu hisseye düşen gelir (kâr payı) üzerinden katılma alacağı talep edilip edilemeyeceği. Değerlendirme: Edinilmiş mallara katılma rejimi edinilmiş mallar ve kişisel malları kapsar (TMK m.218); evlilik öncesi hisse kişisel mal sayılsa da, evlilik süresince hisse gelirinin edinilmiş mal olarak tasfiyeye dahil olduğu, kâr payının araştırılması gerektiği belirlenmiştir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oy birliğiyle karar verildi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/268 K. 2012/420 Bozma
Mal Rejimi Usul

Katkı payı/mal rejiminden kaynaklanan alacak istenebilmesi için eşler arasındaki edinilmiş mallara katılma rejiminin (TMK m.218-241) sona ermiş olması gerekir; rejim devam ederken talep hakkı doğmaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davası derdestken eşlerden birinin açtığı katkı payı/mal rejiminden kaynaklanan alacak davasının görülebilirlik koşulunun bulunup bulunmadığı. Değerlendirme: Edinilmiş mallara katılma rejiminin (TMK 218-241) sona ermesi, yani boşanma hükmünün kesinleşmesi gerektiğinden, evlilik devam ederken talep hakkı doğmamıştır; ancak mahkeme reddetmek yerine boşanma davasını bekletici mesele yapmalıdır. Sonuç: Direnme kararı, Özel Daire bozma kararındaki nedenlerle BOZULMASINA oybirliğiyle karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2018/1719 K. 2018/4499 Bozma
Mal Rejimi Tazminat Usul

Karşı oya göre, çalışıp bir kenara ayrılan ziynet ve nakdin tahsili istemi eşler arasındaki mal rejimiyle (edinilmiş mallara katılma rejiminin kapsamını düzenleyen TMK m.218) yakından ilgili olup TMK İkinci Kitabı'ndan kaynaklandığından görevli mahkeme aile mahkemesidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Eşin çalışıp biriktirdiği ziynet ve nakdin tahsili istemli alacak davasının boşanmanın ferisi mi yoksa bağımsız nispi harca tabi talep mi olduğu ve görevli mahkeme. Değerlendirme: Talep boşanmanın ferisi olmayıp bağımsız nispi harca tabidir; eksik peşin harcın tamamlattırılması, tamamlanırsa görevsizlik kararı verilmesi gerekirken esasa girilmesi hatalıdır. Sonuç: Davalının temyizi feragatle reddedilmiş, hüküm davacı erkek yönünden BOZULMUŞTUR.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2007/1097 K. 2007/17749 Bozma
Mal Rejimi Tazminat

Edinilmiş mallara katılma rejimi TMK m.218-241 hükümlerine tabidir ve evlilik birliği içinde rejimin geçerli olduğu dönemde edinilen mal, tasfiyede değer artış payı ve katılma alacağı hesabına konu olur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Edinilmiş mallara katılma rejiminde, ziynet satışıyla araç edinimine katkıda bulunan eşin değer artış payı (TMK m.227) ve katılma alacağı (TMK m.231, 236) istemlerinin tasfiyesi. Değerlendirme: Araç, m.218-241 rejiminin geçerli olduğu dönemde edinilmiştir; katkı oranı ve değerler katkı/tasfiye tarihlerine göre belirlenmeli, tasfiye tarihi davanın karar tarihidir. Bilirkişi raporları denetime elverişsizdir. Sonuç: Eksik inceleme nedeniyle hükmün BOZULMASINA karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2005/16299 K. 2006/467 Bozma
Mal Rejimi

Edinilmiş mallara katılma rejimi (TMK m.218-241) eşlerden her birinin, diğer eşte kalan veya diğer eşçe kullanılan kişisel malının aynen ya da bedelen iadesini rejim sona ermeden, tasfiye söz konusu olmadan da isteyebilmesine engel değildir.

Detaylı özeti gör

Davacı kadın, evlilik sürerken eş adına kayıtlı otomobile katkı (değer artış payı) ve kendisine ait ziynet eşyasının iadesini istemiştir. Yerel mahkeme, tarafların halen evli ve yasal mal rejiminin sürdüğü gerekçesiyle istekleri reddetmiştir. Daire, değer artış payının ancak rejim sona erince incelenebileceğini, bu nedenle "karar verilmesine yer olmadığına" denmesi gerektiğini; kişisel malın (ziynet) iadesinin ise rejim sona ermeden de istenebileceğini belirtmiştir. Sonuç: Karar bozulmuştur.

Diğer kararlar (1)
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2005/16726 K. 2006/1095 Bozma
Mal Rejimi Usul

Edinilmiş mallara katılma rejimi, edinilmiş mallar (TMK m.219) ile eşlerden her birinin kişisel mallarını (TMK m.220) kapsar (TMK m.218).

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davası süren eşler arasında, kocanın kişisel malına eşin ziynet ve para ile katkıda bulunduğu iddiasıyla açılan katkı payı alacağı davasında görevli mahkemenin belirlenmesi. Değerlendirme: Evlenme tarihinden 01.01.2002'ye kadar mal ayrılığı, sonrasında edinilmiş mallara katılma rejimi (TMK m.218-220) geçerlidir; istek TMK m.227'ye dayandığından aile mahkemesi görevlidir, işin esası incelenmelidir. Sonuç: Hüküm görevsizlik kararı yönünden bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 218, eşler arası mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve tasfiye süreçleri bakımından kapsamı alanında uygulanır.

eşler arası mal rejimi uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!