TMK Madde 1026 Aynî hakların sona ermesi

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 1026, bir ayni hakkın sona ermesiyle tescilin her türlü hukuki değerini kaybettiği takdirde yüklü taşınmaz malikinin terkini isteyebilmesini, tapu memurunun bu istemi yerine getirmesi halinde her ilgilinin işlemin kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde terkine karşı dava açabilmesini ve tapu memurunun re'sen hakime başvurarak ayni hakkın sona erdiğinin belirlenmesine ilişkin karar verilmesini istemeye ve hakimin vereceği karara dayanarak terkin işlemini yapmaya yetkili olmasını üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Aynî hakların sona ermesi

Madde 1026- (1) Bir aynî hakkın sona ermesiyle tescil her türlü hukukî değerini kaybettiği takdirde, yüklü taşınmaz maliki, terkini isteyebilir.

(2) Tapu memuru bu istemi yerine getirirse, her ilgili, bu işlemin kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde terkine karşı dava açabilir.

(3) Tapu memuru, re'sen hâkime başvurarak aynî hakkın sona erdiğinin belirlenmesine ilişkin karar verilmesini istemeye ve hâkimin vereceği karara dayanarak terkin işlemini yapmaya yetkilidir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, bir ayni hakkın sona ermesiyle tescilin her türlü hukuki değerini kaybettiği takdirde yüklü taşınmaz malikinin terkini isteyebilmesini, tapu memurunun bu istemi yerine getirmesi halinde her ilgilinin işlemin kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde terkine karşı dava açabilmesini ve tapu memurunun re'sen hakime başvurarak ayni hakkın sona erdiğinin belirlenmesine ilişkin karar verilmesini istemeye ve hakimin vereceği karara dayanarak terkin işlemini yapmaya yetkili olmasını üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra ayni hakkın sona ermesi halinde malikin terkin isteme yetkisini hükme bağlar; sona eren hak sicilde anlamsız bir kayıt bırakır ve malik sicilde tutulan eski hakkın silinmesini talep edebilir. İkinci fıkra terkin sonrası ilgililere otuz gün ile sınırlı dava süresi tanır. Üçüncü fıkra tapu memuruna re'sen hakime başvurma ve hakim kararı temelinde terkin yapma yetkisi verir. Avukatlık pratiğinde sona eren hak için terkin isteyen vekili sona erme olgusunu somut belgelerle ispatlamalı, otuz gün içinde işleyen itiraz süresini izlemelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 934 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. İkinci fıkrada itiraz süresinin, itiraz edecek olan ilgiliye işlemin tebliği tarihinden itibaren başlayacağı açıklanmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2009/4885 K. 2009/5961 Bozma
Mülkiyet Usul

Tapu idaresi yolsuz tescili mahkeme kararı olmaksızın ve TMK m.1026 koşulları gözetilmeksizin re'sen düzeltemez; eski malik adına yapılan düzeltmenin korunması, sicile güvenerek edinen kişinin kötü niyetinin kanıtlanmış olmasına bağlıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tapu idaresinin, yolsuz tescili mahkeme kararı olmaksızın re'sen iptal edip eski kayıt maliki adına sicili düzeltmesinin TMK m.1026 koşul ve usulüne uygun olup olmadığı. Değerlendirme: İdarece mahkeme kararı ve m.1026 koşulları gözetilmeksizin yapılan re'sen düzeltmenin yasal dayanağı yoktur; ancak düzeltilen sicilin korunması, ikinci el edinen şirketin kötü niyetinin kanıtlanmasına bağlıdır. Cüzi bedel, kullanıma göz yumma ve el-işbirliği belirtileri iyiniyeti dışlar. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2018/941 K. 2021/1342 Onama
Mülkiyet Usul

TMK m.1026 uyarınca mükerrerlik nedeniyle terkin bildirimi yapılması tapu müdürlüğüne pasif husumet kazandırmaz; tapu iptal-tescil davası, hükmün infazını sağlayacak biçimde mülkiyeti etkilenecek kayıt maliklerine yöneltilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mükerrer (çifte) tapu nedeniyle TMK m.1026 ve 3402 sayılı Kanun m.22 uyarınca tapu müdürlüğünce yapılan terkin bildirimi üzerine açılan tapu iptali/tescil ve terditli tazminat davasının doğru hasma yöneltilip yöneltilmediği. Değerlendirme: Taraf sıfatı kamu düzeniyle ilgili olup re'sen gözetilir; tapu iptal-tescil davası, mülkiyeti etkilenecek kayıt maliklerine yöneltilmelidir, zira hüküm yalnızca kayıt maliki hakkında kurulursa tapuda infaz edilebilir; bildirimi yapan tapu müdürlüğü yasal hasım değildir. Sonuç: Husumetten ret kararı onanmıştır.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 4. Hukuk Dairesi E. 2018/1126 K. 2019/168 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Daire, TMK m.1026'yı (ayni hakların sona ermesi) çerçeve olarak anmış; bir ayni hakkın sona ermesiyle tescilin hukuki değerini yitireceği, taşınmaz malikinin şerhin terkinini isteyebileceği ilkesine dayanarak dayanaksız sahtecilik şerhinin terkinini onamıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Mersin'deki taşınmaz maliklerinin tapu beyanlar hanesindeki "sahtecilikle satışa konu edildiği" şerhinin terkini talebi ilk derece mahkemesince kabul edilmiş, davalı idare istinafa başvurmuştur. Adana BAM, terkini istenen şerhin Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü'nce konulduğunu ve dayanak bir hukuki işlem/hak bulunmadığını, dolayısıyla kararın usul ve yasaya uygun olduğunu saptamıştır. Daire, davalı vekilinin istinaf talebini esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 4. Hukuk Dairesi E. 2018/755 K. 2018/986 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

BAM, ayni hakların sona ermesini düzenleyen TMK 1026'yı çerçeve olarak anarak, ayni hak sona erince tescilin hukuki değerini kaybedeceğini ve malikin terkin isteyebileceğini belirtmiş; dayanağı (sahtecilik davası) ortadan kalkan şerhin terkinini bu kapsamda yerinde görmüştür.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacılar, taşınmazlarının tapu kaydı beyanlar hanesindeki idarece konulan 'sahtecilikle satışa konu edildiği' şerhinin geçerli bir hukuki dayanağı kalmadığını ileri sürerek terkinini istemiş, ilk derece mahkemesi davayı kabul etmiştir. Adana BAM, şerhe dayanak olan sahtecilik davasının açılmamış sayıldığını, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre şerhin dayanağı bir hukuki işlem veya hak bulunmadığını saptamıştır. Bu nedenle ilk derece kararını usul ve yasaya uygun bularak davalı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 1026, zilyetlik ve tapu sicili hükümleri bağlamında aynî hakların sona ermesi alanında uygulanır.

taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Sayfa içeriği:

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!