TMK Madde 90 Dernek faaliyetleri: Genel olarak

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 90, derneklerin faaliyet alanını ve sınırlarını düzenlemektedir.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 90- (1) Dernekler, amaçlarını gerçekleştirmek üzere, tüzüklerinde belirtilen çalışma konuları ve biçimleri doğrultusunda faaliyette bulunurlar.

(2) Yasaklanan veya izne bağlı faaliyetlerle ilgili kamu hukuku nitelikli özel kanun hükümleri saklıdır.

(3) Dernek faaliyetleri ile ilgili yasak ve sınırlamalara aykırılık hâlinde, Cumhuriyet savcısının istemiyle mahkemece faaliyetten alıkoyma kararı verilebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, derneklerin faaliyet alanını ve sınırlarını düzenlemektedir. Birinci fıkraya göre dernekler, amaçlarını gerçekleştirmek üzere tüzüklerinde belirtilen çalışma konuları ve biçimleri doğrultusunda faaliyette bulunurlar. İkinci fıkra, yasaklanan veya izne bağlı faaliyetlerle ilgili kamu hukuku nitelikli özel kanun hükümlerini saklı tutmaktadır. Üçüncü fıkra ise yasak ve sınırlamalara aykırılık hâlinde Cumhuriyet savcısının istemiyle mahkemece faaliyetten alıkoyma kararı verilebileceğini düzenlemektedir.

4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, derneklerin amacı dışında faaliyet gösteremeyeceklerinin belirtildiği ifade edilmiştir. Derneğin amacı, tüzel kişi olarak hangi alanlarda çalışacağını belirler ve dernek ilke olarak bu amacın gerçekleşmesini sağlayacak faaliyetlerde bulunabilir. Bu düzenleme, dernek özerkliği ile kamu düzeninin korunması arasında denge kurmakta ve faaliyetlerin tüzükle belirlenen çerçeve içinde kalmasını sağlamaktadır.

Gerekçe

Maddede derneklerin amacı dışında faaliyet gösteremeyecekleri belirtilmiştir. Derneğin amacı, tüzel kişi olarak derneğin hangi alanlarda çalışacağını gösterir. Dernek, ilke olarak bu amacın gerçekleşmesini sağlayacak her türlü faaliyette bulunabilir. Derneğin amaç ve faaliyet konularının dernek tüzüğünde belirtilmesi yaygın bir uygulamadır. Bu konular aynı zamanda derneğin hak ve fiil ehliyetinin kapsamını da belirler.

Maddenin ikinci fıkrasında, yasaklanan veya izne bağlı faaliyetlerle ilgili olarak özel kanun hükümlerine yollama yapılmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/13743 K. 2007/5750 Bozma

Türk Medeni Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca dernekler, amaçlarını gerçekleştirmek üzere tüzüklerinde belirtilen çalışma konuları ve biçimleri doğrultusunda faaliyette bulunurlar.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, bir derneğin tüzüğünde belirtilen amaç ve çalışma biçimleri dışına çıkarak fiilen kahvehane olarak işletildiği iddiasıyla TMK m.90 uyarınca faaliyetten alıkonulması istemine ilişkindir; yerel mahkeme istemi kabul ederek hüküm kurmuş, davalı temyiz etmiştir. Yargıtay hükmü bozmuştur; zira TMK m.90'a göre dernekler tüzüklerindeki çalışma koşulları doğrultusunda faaliyette bulunabilir ve ancak yasak ve sınırlamalara aykırılık halinde Cumhuriyet Savcısının istemiyle mahkemece faaliyetten alıkoyma kararı verilebilir. Somut olayda Kahveciler Odasının ihbarı üzerine düzenlenen 26.09.2005 tarihli tutanağa dayalı 03.10.2005 günlü raporda derneğin yalnızca "kahvehane görünümünde" olduğu belirtilmiş, bunun dışında yasak ve sınırlamalara aykırı bir faaliyette bulunulduğuna dair hiçbir delil sunulmamıştır. Bu tespit, derneğin gerçekten kahvehane olarak çalıştığının kabulüne yeterli olmadığından, alıkoymayı gerektirecek somut delil yokluğunda davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!