TMK Madde 63 Dernek üyeliğinin kazanılması: Kural

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 63, dernek üyeliğinde irade özgürlüğü ilkesini düzenlemektedir.

Resmi Metin

Kural

Madde 63- Hiç kimse, bir derneğe üye olmaya ve hiçbir dernek de üye kabul etmeye zorlanamaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, dernek üyeliğinde irade özgürlüğü ilkesini düzenlemektedir. Hiç kimse bir derneğe üye olmaya zorlanamaz ve hiçbir dernek de üye kabul etmeye zorlanamaz. Bu düzenleme, derneğe üyelik konusunda hem bireyin hem de derneğin iradesini koruma altına alan çift yönlü bir özgürlük güvencesi niteliğindedir.

4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, Anayasa’nın 33. maddesinde düzenlenen dernek kurma özgürlüğünün derneğe üyelik alanına da yansıtıldığı belirtilmiştir. Üyelik, kişinin serbest iradesine bağlıdır; zorla üye yapma veya zorla üye kabul ettirme söz konusu olamaz. Bu ilke, derneklerin gönüllülük esasına dayalı kişi toplulukları olma niteliğini korumaktadır.

Gerekçe

Toplantı ve dernek kurma hakkı temel hak ve özgürlüklerdendir. Nitekim, Anayasanın 33 üncü maddesi bu özgürlüğü temel haklar arasında düzenlemiştir.

Madde bir derneğe üyelik konusunu bu anlayışla düzenlemekte ve bunu kişinin iradesine bağlamaktadır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 8.HD içtihatları

Yargıtay 8.HD E. 2022/8225 K. 2024/4201 Onama

Üyelik koşullarını taşımak, derneğe kabul edilmeyi talep hakkı vermez; tüzükle yetkilendirilen yönetim kurulu başvuruyu hiçbir şarta bağlı olmaksızın reddedebilir. Genel kurulun üyeliğe kabul ve çıkarmada son karar yetkisi (TMK m.80) üye alımının reddi hâlini kapsamaz.

Detaylı özeti gör

Davaci, davali dernege uyelik icin basvurmus; basvuru, askiya cikarilmasi uzerine gelen itirazlar gerekcesiyle dernek yonetim kurulunun 29.09.2021 tarihli karariyla reddedilmis, davaci bu yonetim kurulu kararinin iptalini istemistir. Ilk Derece Mahkemesi, dernek tuzugunun 6. maddesinin yonetim kuruluna hicbir sarta bagli olmaksizin kabul veya red yetkisi verdigini, davaci tuzukte ve mevzuatta aranan uyelik kosullarini tasisa bile TMK m.63 uyarinca derneğin uye kabulune zorlanamayacagini belirterek davayi reddetmistir. Bolge Adliye Mahkemesi, TMK m.80'in uye aliminin reddine degil, yonetim kurulunca uye kabul edilmesi haline iliskin oldugunu, tanik dinlenmesinin de sonuca etkili olmayacagini ekleyerek istinaf basvurusunu esastan reddetmis; Yargitay 8. Hukuk Dairesi bu gerekceleri HMK m.369/1 ve m.371 cercevesinde inceleyip bozma sebebi bulunmadigi sonucuna varmistir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!