TMK Madde 472 - Diğer kısıtlılarda vesayetin kaldırılması

Uyuşmazlık, Tirebolu Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 07.11.2006 tarihli kararıyla kısıtlanarak annesi Hatice'nin velayeti altına alınan davalı E.B. yönünden kısıtlamayı gerektiren sebebin sürüp sürmediğine ilişkindir. Adli Tıp Kurumu Gözlem İhtisas Dairesi'nin 15.08.2008 tarih ve 826 sayılı raporunda, 1965 doğumlu davalının ilgili tarihlerde ceza ehliyetinin tam olduğu belirtilmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, TMK m.472 uyarınca diğer kısıtlılar üzerindeki vesayetin, vesayeti gerektiren sebebin ortadan kalkması üzerine yetkili vesayet makamının kararıyla sona ereceği ve kısıtlı ile ilgililerden her birinin vesayetin kaldırılmasını isteyebileceği hükmüne dayanmıştır. Bu rapor karşısında mahkemece TMK m.472 gereğince işlem yapılması gerektiği belirtilerek yerel mahkeme hükmünün bozulmasına; bozma nedenine göre davanın esasıyla ilgili hususların incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, alkol ve uyuşturucu madde bağımlılığı nedeniyle (743 sayılı TKM m.356) 1.5.2000 tarihinde vesayet altına alınan kısıtlının, bağımlılığının tam ve remisyonda (iyileşme) olduğuna ve kısıtlanmasına gerek bulunmadığına ilişkin Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nin 2.3.2006 tarihli raporu karşısında vesayetin sona erip ermeyeceği noktasında toplanmaktadır. Yargıtay, bu rapor karşısında TMK m.475 koşullarının oluştuğunu ve dolayısıyla vesayetin sona ermesine TMK m.472 uyarınca karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Mahkemenin bu yönde hüküm kurmak yerine yazılı şekilde karar vermesi doğru görülmemiş ve hüküm bozulmuştur. Karara göre, vesayeti gerektiren bağımlılık sebebinin remisyon/iyileşme ile ortadan kalktığının saptanması üzerine vesayetin sona erdirilmesi gerekmekte olup, bu koşullar gerçekleştiğinden aksi yönde hüküm kurulamaz.

Uyuşmazlık, 27.09.2004 tarihli Adli Tıp Raporuna dayanılarak kısıtlanan davacının, sonradan aldığı 10.01.2005 ve 28.04.2005 tarihli raporlara dayanarak kısıtlama (vesayet) kararının kaldırılmasını talep etmesinden kaynaklanmaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi mahalli mahkemenin hükmünü bozmuştur. Gerekçe olarak, TMK m.472/2 uyarınca vesayeti gerektiren nedenin ortadan kalkıp kalkmadığının; kısıtlamaya dayanak teşkil eden Adli Tıp Raporunun tarihi ve davacının sunduğu diğer raporlar da göz önüne alınarak, Adli Tıp Kurulundan alınacak raporla belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu yapılmadan eksik araştırmayla karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Karar 01.02.2007 tarihinde oybirliğiyle verilmiştir.

Uyuşmazlık, kendisine vasi (Metin Bozkurt) atanmış mahcurun (Saim İnançsoy) vasisinin, kısıtlamayı gerektiren koşulun sona erdiği gerekçesiyle 11.4.2006 tarihinde vesayetin kaldırılmasını istemesi; yerel mahkemenin ise bu istemi vesayet kararı kesinleştiğinden bahisle 13.4.2006 tarihli ek kararla reddetmesinden kaynaklanmaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, vasinin istemini TMK m.472/2 kapsamında vesayetin kaldırılmasına ilişkin bir talep olarak nitelendirmiş ve önce kesinleşme gerekçesine dayanan 13.4.2006 tarihli ek kararın kaldırılmasına karar vermiştir. İşin esası yönünden ise TMK m.472/2 gereğince mahkemece gerekli incelemelerin yapılması, taraflardan delillerinin sorulması ve sunulan delillerin toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hüküm oybirliğiyle bozulmuştur. Böylece kısıtlama sebebinin sona erdiği iddiasına dayanan talebin, salt vesayet kararının kesinleşmiş olması nedeniyle reddedilemeyeceği, usulüne uygun bir inceleme ve delil değerlendirmesiyle esastan sonuçlandırılması gerektiği vurgulanmıştır.