TMK Madde 33 Gaiplik kararı: Yargılama usulü

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 33, gaiplik kararının istenebilmesi için gereken süreleri ve usulü düzenlemektedir.

Resmi Metin

Yargılama usulü

Madde 33- (1) Gaiplik kararının istenebilmesi için, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekir.

(2) Mahkeme, gaipliğine karar verilecek kişi hakkında bilgisi bulunan kimseleri, belirli bir sürede bilgi vermeleri için usulüne göre yapılan ilânla çağırır.

(3) Bu süre, ilk ilânın yapıldığı günden başlayarak en az altı aydır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, gaiplik kararının istenebilmesi için gereken süreleri ve usulü düzenlemektedir. Ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekmektedir. Mahkeme, gaipliğine karar verilecek kişi hakkında bilgisi bulunan kimseleri usulüne göre yapılan ilânla çağırır ve bu süre, ilk ilânın yapıldığı günden başlayarak en az altı aydır.

Madde, gaiplik kararı öncesinde iki aşamalı bir süreç öngörmüştür: birinci aşamada bekleme süresinin dolması, ikinci aşamada ilân yoluyla çağrı yapılması. 4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, “gaip hakkında” ifadesinin “gaipliğine karar verilecek kişi hakkında” şeklinde değiştirildiği belirtilmiştir; zira gaiplik kurumun adı olup karar, bu kişi hakkında verilmektedir.

Gerekçe

Maddenin ifadesi arılaştırılmak suretiyle yürürlükteki maddeden aynen alınmıştır. Maddede “gaip hakkında” deyimi “gaipliğine karar verilecek kişi hakkında” şeklinde değiştirilmiştir. Zira “gaiplik” gaipliğine karar verilecek kişi hakkındaki kurumun adıdır. Gaiplik kararı, bu kişiler hakkında verilen karardır.

ALT KOMİSYON RAPORU

Tasarının 33. maddesinin son fıkrasındaki “bir yıl” olan duyuru süresinin çok uzun olduğu, özellikle deprem sırasında birçok gaip kişi bulunduğu belirtilerek kısaltılması önerildiğinden bu süre “altı ay”a indirilmiştir.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

Tasarının 33. maddesinin son fıkrasındaki “bir yıl” olan duyuru süresinin çok uzun olduğu, özellikle deprem sırasında birçok gaip kişi bulunduğu düşünülerek bu süre “altı ay”a indirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2008/3131 K. 2009/3528 Bozma

Gaiplik kararının istenebilmesi için, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekir (TMK m.33/1).

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, son haber alma tarihinden itibaren henüz beş yıl geçmemiş (10.12.2002 son haber, dava tarihi itibariyle yalnızca üç yıl geçmiş) bir kişinin gaipliğine, yerel mahkemece TMK m.33'teki süre ve ilan koşulları gözetilmeden karar verilip verilemeyeceğine ilişkindir. Yargıtay, Cumhuriyet Başsavcılığının HUMK m.427/6'ya dayalı kanun yararına bozma istemini kabul ederek hükmün sonuca etkili olmamak üzere oybirliğiyle bozulmasına karar vermiştir. Gerekçede, TMK m.32 uyarınca gaiplik kararı verilebilmesi için aynı Kanunun 33. maddesinde aranan ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl ya da son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması koşulunun somut olayda gerçekleşmediği vurgulanmıştır; ayrıca m.33'te öngörülen, hakkında bilgisi bulunanların belirli sürede bilgi vermeleri için ilk ilandan başlayarak en az altı ay süreli usulüne uygun çağrı (ikinci ilan) da yapılmamıştır. Bu nedenle, beş yıllık süre dolmadan ve ikinci ilan gerçekleştirilmeden gaipliğe hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!