TBK Madde 642 Adi ortaklık: Katılım payı için yapılacak işlem
TBK 642, katılım payı olarak bir şeyin mülkiyetini ortaklığa koyan ortak, ortaklığın sona ermesi üzerine yapılan tasfiyede o şeyi olduğu gibi geri alamaz; yalnızca katılım payına biçilen değeri isteyebilir, bir değer belirlenmemişse geri alma o şeyin katılım payı olarak konduğu zamandaki değeri üzerinden yapılır.
Resmi Metin
Katılım payı için yapılacak işlem
Madde 642- (1) Katılım payı olarak bir şeyin mülkiyetini koyan ortak, ortaklığın sona ermesi üzerine yapılacak tasfiye sonucunda, o şeyi olduğu gibi geri alamaz; ancak koyduğu katılım payına ne değer biçilmişse, o değeri isteyebilir.
(2) Bu değer belirlenmemişse, geri alma, o şeyin katılım payı olarak konduğu zamandaki değeri üzerinden yapılır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Ortaklığa mülkiyetini katılım payı olarak koyan ortağın en çok yanıldığı nokta budur: ortaklık sona erip tasfiyeye girdiğinde, koyduğu şeyi olduğu gibi (aynen) geri alamaz; yalnızca payına biçilen değeri talep edebilir. Bu yüzden sözleşme yapılırken katılım payına bir değer biçilmesi kritik önemdedir; değer belirlenmemişse geri alma, şeyin katılım payı olarak konduğu zamandaki değeri üzerinden hesaplanır, tasfiye anındaki güncel piyasa değeri değil. Bunu kullandırma (kullanım) olarak konan şeyle karıştırmayın: kullanım payı ortağa aynen geri verilir, oysa mülkiyeti geçen şeyde yalnız değer söz konusudur. Uygulamada, taşınmaz veya değeri artan bir malı mülkiyet olarak koyan ortak, aynen iadeyi düşünerek hareket ederse zarar edebilir; değer artışı ortaklığa kalır. Bu ayrım TBK m.621’deki kira/satış kıyasının tasfiyedeki yansımasıdır ve payın mülkiyet mi kullandırma mı olduğu, daha kuruluşta yazılı sözleşmeyle netleştirilmelidir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 642. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 538 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 642 nci maddesinde, adi ortaklığın tasfiyesinde katılım payı için yapılacak işlem düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 538 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Tasfiye / 1. Sermayeler hakkında yapılacak muamele” şeklindeki ibareler, Tasarıda “III. Tasfiye / 1. Katılım payı için yapılacak işlem” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.