TBK Madde 623 Adi ortaklık: Kazanç ve zarara katılma
TBK 623, adi ortaklıkta sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça her ortağın kazanç ve zarardaki payı, katılım payının değer ve niteliğine bakılmaksızın eşittir ve sözleşmede yalnızca kazanç veya yalnızca zarara katılım paylarından biri belirlenmişse bu belirleme diğerindeki payı da ifade eder. Bir ortağın zarara katılmaksızın yalnızca kazanca katılacağına ilişkin anlaşma (societas leonina) ancak katılma payı olarak yalnızca emeğini koymuş olan ortak bakımından geçerlidir.
Resmi Metin
Kazanç ve zarara katılma
Madde 623- (1) Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, her ortağın kazanç ve zarardaki payı, katılım payının değerine ve niteliğine bakılmaksızın eşittir.
(2) Sözleşmede ortakların kazanç veya zarara katılım paylarından biri belirlenmişse bu belirleme, diğerindeki payı da ifade eder.
(3) Bir ortağın zarara katılmaksızın yalnız kazanca katılacağına ilişkin anlaşma, ancak katılma payı olarak yalnızca emeğini koymuş olan ortak için geçerlidir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Adi ortaklıkta kazanç ve zarara katılma, aksi kararlaştırılmadıkça katılım payının değerine ve niteliğine bakılmaksızın eşittir; yani ağır sermaye koyan ortak, emek koyan ortakla kural olarak kişi başı aynı oranda pay alır, sermaye oranıyla orantılı bölüşme kendiliğinden geçerli olmaz. Sık yapılan bir hata, sözleşmeye yalnız kazanç veya yalnız zarar oranını yazıp diğerini boş bırakmaktır; TBK burada tek belirlemenin ötekini de kapsadığını söyler, dolayısıyla farklı bir zarar dağılımı isteniyorsa onu ayrıca ve açıkça yazmak gerekir. Bir ortağın zarara hiç katılmadan yalnız kazanca ortak olması ise ancak katılma payı olarak yalnızca emeğini koyan ortak için mümkündür; para veya mal getiren ortak sözleşmeyle zarardan tümüyle muaf tutulamaz (aslan ortaklığı yasağı). Bu kural iç ilişkiye aittir; yönetim yetkisi (TBK m.625) ve tasfiyedeki paylaşım ayrı değerlendirilir. Vergisel ve icraî sonuçlar bakımından payların sözleşmede net yazılması sonradan doğacak ortak-içi uyuşmazlığı büyük ölçüde önler.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 623. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 523 üncü maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 623 üncü maddesinde, adi ortaklıkta, ortakların kazanç ve zarara katılması düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 523 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. Kar ve zarara iştirak” şeklindeki ibare, Tasarıda “2. Kazanç ve zarara katılma” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 523 üncü maddesi iki fıkradan oluştuğu halde, bu maddenin ikinci fıkrasının her iki cümlesi, ayrı konulara ilişkin oldukları göz önünde tutularak, Tasarının 623 üncü maddesinde iki fıkra halinde kaleme alınmıştır.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.