Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 233 Alıcının borçları: Satış bedelinin belirlenmesi
TBK 233, alıcı satış bedelini belirtmeksizin malı alacağını kesin olarak bildirmişse satış, ifa yeri ve zamanındaki ortalama piyasa fiyatı üzerinden yapılmış sayılır; satış bedeli satılanın ağırlığına göre hesaplanıyorsa darası indirilir. Bazı ticari malların satışında, daralı ağırlıktan miktar olarak ya da yüzde hesabıyla indirim yapılmasına veya bedelin daralı ağırlık üzerinden belirlenmesine ilişkin ticari teamüller saklıdır.
Resmi Metin
Satış bedelinin belirlenmesi
Madde 233- (1) Alıcı, satış bedelini belirtmeksizin, malı alacağını kesin olarak bildirmişse satış, ifa yeri ve zamanındaki ortalama piyasa fiyatı üzerinden yapılmış sayılır.
(2) Satış bedeli, satılanın ağırlığına göre hesaplanıyorsa, darası indirilir.
(3) Bazı ticari malların satışında, daralı ağırlıktan miktar olarak ya da yüzde hesabıyla bir indirim yapılmasına veya bedelin, daralı ağırlık üzerinden belirlenmesine ilişkin ticari teamüller saklıdır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.233, satış bedelinin sözleşmede rakamla gösterilmemesinin sözleşmeyi geçersiz kılmayacağını, bedelin objektif ölçütlerle belirlenebilir olmasının yeterli sayıldığını düzenler. Alıcı bedeli belirtmeksizin malı kesin olarak almayı bildirmişse, bedel ifa yeri ve zamanındaki ortalama piyasa fiyatı üzerinden hesaplanmış sayılır; bu piyasa fiyatını iddia eden taraf onu ispatla yükümlüdür (HMK m.190) ve uygulamada ilgili ticaret/sanayi odası rayici ile bilirkişi raporuna başvurulur. Ağırlığa göre satışta dara indirilir; ticari mallarda yerleşik teamül saklı tutulduğundan TTK ve sektörel teamül önceliklidir. Sık yapılan hata: bedelin muacceliyeti ve faizi bu maddeyle değil TBK m.234 ile çözülür; TBK m.233 yalnız bedelin belirlenmesine ilişkindir. Bedel hiçbir ölçütle belirlenemiyorsa sözleşmenin kurulmadığı ileri sürülebilir. Taraflardan biri tüketici ise TKHK (6502) öncelikli uygulanır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 233. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 209 uncu maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 232 nci maddesinde, satış bedelinin belirlenmesi düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 209 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Semenin tayini” şeklindeki ibare, Tasarıda “II. Satış bedelinin belirlenmesi” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 209 uncu maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “satım siparişin yapıldığı gün ve mahalde cari fiyat üzerinden” şeklindeki ibare, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 212 nci maddesinin birinci fıkrasına uygun olarak, Tasarıda “satış, ifa yeri ve zamanındaki ortalama piyasa fiyatı üzerinden” şeklinde düzeltilmiştir.
Maddenin ikinci ve son fıkralarında kullanılan “dara” sözcüğüyle, satılanın ambalajının (yani, içine konulduğu kabın) ağırlığı kastedilmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 209 uncu maddesinin son fıkrasında kullanılan “semenin gayri safi vezin üzerinden yahut muayyen bir miktar” şeklindeki ibare, Tasarıda “daralı ağırlıktan miktar olarak” şeklinde ifade edilmiştir. Gerçekten, bazı ticari mallarda, herhangi bir indirim yapılmaksızın, bedelin satılanın daralı ağırlığı üzerinden ödenmesi şeklinde bir ticari teamülün de bulunduğu bilinmektedir. Ayrıca, Tasarının 232 nci maddesinin son fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 209 uncu maddesinin son fıkrasında yer verilmeyen bir durum olarak satış bedelinin daralı ağırlık üzerinden belirlenmesine ilişkin ticari teamülün de saklı olduğu belirtilmiştir.