TBK Madde 199 Borcun üstlenilmesi: Savunmalar
TBK 199, borcun üstlenilmesinde üstlenilen borca ilişkin savunmaları ileri sürme hakkı yeni borçluya geçer; ancak dış üstlenme sözleşmesinden aksi anlaşılmadıkça yeni borçlu, alacaklıya karşı önceki borçlunun ileri sürebileceği kişisel savunmalarda bulunamaz ve iç üstlenme sözleşmesinden kaynaklanan savunmaları da alacaklıya karşı ileri süremez.
Resmi Metin
Savunmalar
Madde 199- (1) Üstlenilen borca ilişkin savunmaları ileri sürme hakkı, yeni borçluya geçer.
(2) Dış üstlenme sözleşmesinden aksi anlaşılmadıkça yeni borçlu, alacaklıya karşı önceki borçlunun ileri sürebileceği kişisel savunmalarda bulunamaz.
(3) Yeni borçlu, iç üstlenme sözleşmesinden kaynaklanan savunmaları alacaklıya karşı ileri süremez.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Borcu devralan yeni borçlu savunmasız kalmaz: asıl borca bağlı def’i ve itirazlar (zamanaşımı, ifanın gerçekleşmiş olması, borcun baştan geçersizliği gibi) kendiliğinden yeni borçluya geçer; alacaklı, borçlu değişti diye bu savunmalardan kurtulmuş olmaz. Buna karşılık iki sınır sık karıştırılır. Birincisi, dış üstlenme sözleşmesinde (TBK m.196, üstlenen-alacaklı ilişkisi) aksi kararlaştırılmadıkça yeni borçlu, önceki borçlunun kişisel savunmalarını (örneğin eski borçlunun alacaklıyla arasındaki takas ya da kişiye özgü bir def’i) kendisi ileri süremez; bunlar borca değil kişiye bağlıdır. İkincisi, yeni borçlu iç üstlenme (TBK m.195, borçlu-üstlenen ilişkisi) sözleşmesinden doğan itirazları alacaklıya karşı kullanamaz; iç ilişki alacaklıyı bağlamaz. Pratik uyarı: dış sözleşme müzakere edilirken hangi savunmaların saklı tutulduğu açıkça yazılmalı; ayrıca TBK m.198 gereği rehin ve kefaletin akıbetini de gözden kaçırmayın. Ayrımı borca katılmadan (TBK m.201) ayrı tutun.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 199. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 177 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 198 inci maddesinde, üstlenilen borca ilişkin savunmaları ileri sürme hakkı düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 177 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. İstisnalar” şeklindeki ibare, Tasarıda “II. Savunmalar” şekline dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “Nakledilen borca müteferri hakları dermeyan etmek hakkı” şeklindeki ibare, Tasarıda kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 179 uncu maddesinin birinci fıkrasına uygun olarak, “Üstlenilen borca ilişkin savunmaları ileri sürme hakkı” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 177 nci maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “alacaklı ile yapılan akitten hilafı anlaşılmadıkça” şeklindeki ibare, Tasarıda “Dış üstlenme sözleşmesinden aksi anlaşılmadıkça” şeklinde kaleme alınmıştır.
818 sayılı Borçlar Kanununun 177 nci maddesinin son fıkrasında kullanılan “borcun naklini tevlit etmiş olan hadiseler dolayısıyla evvelki borçluya karşı dermeyan edebileceği def’ileri” şeklindeki ibare, Tasarıda “iç üstlenme sözleşmesinden kaynaklanan savunmaları” şeklinde kısaltılmıştır.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe