Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 178 Cayma parası
TBK 178, cayma parası kararlaştırılmışsa taraflardan her biri sözleşmeden caymaya yetkili sayılır; bu durumda parayı vermiş olan cayarsa verdiğini bırakır, almış olan cayarsa aldığının iki katını geri verir.
Resmi Metin
Cayma parası
Madde 178- Cayma parası kararlaştırılmışsa, taraflardan her biri sözleşmeden caymaya yetkili sayılır; bu durumda parayı vermiş olan cayarsa verdiğini bırakır; almış olan cayarsa aldığının iki katını geri verir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Cayma parası, tarafların sözleşmeden dönme hakkını bir bedel karşılığında baştan güvenceye bağlar: kararlaştırılmışsa her iki taraf da sözleşmeden caymaya yetkili sayılır, parayı veren cayarsa verdiğini bırakır, alan cayarsa aldığının iki katını geri verir. Uygulamada en çok karıştırılan nokta, cayma parasını TBK m.177 bağlanma parasıyla bir sanmaktır; bağlanma parası sözleşmenin kurulduğunu ispatlar ve ifada mahsup edilir, cayma parası ise tam tersine sözleşmeden dönme bedeli işlevi görür ve dönme hakkının fiyatıdır. Sözleşmeye para eklerken hangi işlevin istendiğini metinde açıkça yazmak, sonradan çıkacak nitelendirme tartışmasını önler; tereddütte kalınan hâllerde ödemenin bağlanma parası sayılması ihtimali gözden kaçmasın. Ayrıca bunu, tüketicinin mesafeli, kapıdan veya taksitli işlemlerdeki kanuni cayma hakkıyla (TKHK) karıştırmayın; o, bedel ödemeden kullanılan ayrı bir koruma kurumudur. Cayma bedeli fahiş görünüyorsa bunu doğrudan TBK m.182 ceza koşulu indirimi gibi değil, önce ödemenin gerçekten cayma parası mı yoksa ceza koşulu mu olduğunu belirleyerek; ardından somut olaya göre TBK m.27, TBK m.28, dürüstlük kuralı ve varsa tüketici/özel kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirin.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 178. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 156 ncı maddesinin üçüncü fıkrasını karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 177 nci maddesinde, cayma parası düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 156 ncı maddesinin kenar başlığında kullanılan “Zamanı Rücu” şeklindeki ibare, Tasarının 177 nci maddesinde, “B. Cayma parası” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 156 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında kullanılan “akitten rücu salahiyetini haiz addolunur.” şeklindeki ibare, Tasarıda “sözleşmeden caymaya yetkili sayılır.” şekline; 818 sayılı Borçlar Kanununun aynı fıkrasında kullanılan “rücu ederse” şeklindeki ibare ise, Tasarıda “cayarsa” şekline dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun “B. Ücret Tevkifi” kenar başlıklı 157 nci maddesi, işçinin korunması ilkesi gözetilerek, Tasarı metnine alınmamıştır.