İçeriğe geç

İİK Madde 45 Rehin ve ipotekle temin edilmiş alacaklar

Özet 5 fıkra (1 mülga) · ~1 dk okuma

İİK m.45, rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceğini belirler; ancak rehnin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir. Poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167 nci madde hükmü mahfuzdur.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 5582 s.K. m.1
İçindekiler

Sayfa içeriğiİİK Madde 45 - Rehin ve ipotekle temin edilmiş alacaklar

Resmi Metin

Rehin ve ipotekle temin edilmiş alacaklar

Madde 45- (1) Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoliyle takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeğe yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoliyle takip edebilir.

(2) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanından kaynaklanan rehinle temin edilmiş alacaklar ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığının rehinle temin edilmiş alacaklarının takibinde, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılabilir veya haciz yoluna başvurulabilir.

Ek hüküm: · 5582 s.K. m.1

(3) Police ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167 nci madde hükmü mahfuzdur.

(4) İpotekle temin edilmiş faiz ve senelik taksit alacaklarında, alacaklının intihabına ve borçlunun sıfatına göre, rehinin paraya çevrilmesi veya haciz yahut iflas yollarına müracaat olunabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.

  1. Ek fıkra 5582 s.K. m.1
  2. Ek fıkra 2228 s.K. m.1
  3. Mülga (fıkra) 5. fıkra 6763 s.K. m.42

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Konut finansmanından kaynaklanan rehinle temin edilmiş alacaklar ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığının rehinle temin edilmiş alacakları, önce rehnin paraya çevrilmesi yoluna başvurma kuralının dışında tutulmuştur. Bu alacakların takibinde rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılabileceği gibi doğrudan haciz yoluna da başvurulabilir; iki yol seçimliktir ve alacaklı, haciz isteyebilmek için rehnin paraya çevrilmesini beklemek zorunda değildir.

Maddenin başındaki kural iki noktada daha esnetilmiştir. İpotekle temin edilmiş faiz ve senelik taksit alacaklarında alacaklı, kendi seçimine ve borçlunun sıfatına göre rehnin paraya çevrilmesi, haciz ya da iflas yollarından birine başvurabilir; yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip kuralı bu kalemlerde alacaklıyı bağlamaz. Saklı tutulan 167 nci madde de aynı yönde hüküm taşır: alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede dayanan alacaklı, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile o maddenin yer aldığı bölümdeki hususi usullere göre haciz yoluyla, borçlu iflasa tabi ise iflas yoluyla takipte bulunabilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - İİK m.45 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2021/142 K. 2023/1060 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

İİK m.45 uyarınca rehinle temin edilmiş alacaklarda alacaklı öncelikle rehin veya ipoteğe başvurmak zorundadır. Bu sınırlama, teminatın borçlu ya da üçüncü kişi tarafından verilmiş olmasına göre değil, ipotek veya rehin limitini aşan borç miktarına göre belirlenir.

Detaylı özeti gör

Genel kredi sözleşmesine dayalı takibe itirazın iptali davasında borçlu, talep edilen yıllık yüzde 94,5 temerrüt faizinin ve faiz üzerinden hesaplanan verginin yasaya aykırı olduğunu savunmuş; ilk derece mahkemesi bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Daire, bankacılık işinin ticari iş niteliğinde olması nedeniyle TBK m.88 ve 120'deki faiz sınırlamalarının ticari kredilerde uygulanmayacağını, TTK m.8 uyarınca temerrüt faizi oranının serbestçe belirlenebileceğini kabul ederek borçlunun esasa ilişkin istinaf sebeplerini yerinde görmemiş; alacaklı bankanın miktar itibarıyla kesin olan karara yönelik başvurusunu usulden, borçlunun başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 10. Hukuk Dairesi E. 2019/1722 K. 2020/1958 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İİK m.45 asıl borçlu için getirilmiş bir kural olup kefiller hakkında uygulanmaz; ancak kredi sözleşmesinin müteselsil kefilleri kendi kefaletlerinin teminatı olarak ipotek vermişlerse, asıl borçlu gibi haklarında öncelikle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılması zorunludur. Takibin İİK m.45'e aykırılığına ilişkin şikâyet İİK m.16 kapsamındadır ve kamu düzeninden olduğundan süreye tabi değildir.

Detaylı özeti gör

Kredi sözleşmesine müteselsil kefil olan ve aynı borç için taşınmazları üzerinde ipotek bulunan iki kişi hakkında bankaca genel haciz yoluyla takip başlatılması üzerine, takibin iptali istemiyle icra mahkemesine şikayet yoluna başvurulmuştur. İlk derece mahkemesi, itirazların süresinde icra dairesine yapılması gerektiği gerekçesiyle istemi reddetmiştir. Daire, kefillerden birinin şikayet tarihinden önce öldüğünü ve ölümle vekalet ilişkisi sona erdiğinden onun adına vekilce yapılan başvurunun aktif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, diğer kefil yönünden ise kefalet borcunun ipotek teminatı kapsamında kalması nedeniyle önce rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılması zorunlu olduğunu belirterek istinafı kısmen kabul edip ilk derece kararını kaldırmıştır.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2019/1275 K. 2020/652 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İİK m.45/1 uyarınca rehinle temin edilmiş bir alacakta alacaklı, asıl borçlu hakkında doğrudan genel haciz veya iflâs yoluyla takip yapamaz; önce rehnin paraya çevrilmesi yoluna başvurması gerekir. Bu hüküm asıl borçlu için getirildiğinden kefiller hakkında uygulanmaz; ancak rehin, asıl borç dışında kefalet borcunu da teminat altına alıyorsa kefiller bakımından da uygulanır.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, üç ayrı genel kredi sözleşmesini müteselsil kefil sıfatıyla imzalayan kişi hakkında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi nakdi kredi alacakları yönünden davayı kısmen kabul etmiş, çek sorumluluk tutarına ilişkin gayrinakdi alacak talebini reddetmiştir. Daire, kefaletin geçerli olduğunu saptadıktan sonra, takipten sonra tazmin edilerek nakde dönüşen çek bedelleri yönünden sözleşmede hüküm bulunmasa dahi tahsil hükmü kurulması gerektiğini belirterek davacı bankanın istinaf başvurusunu kabul etmiş ve ilk derece kararını kaldırarak yeniden esas hakkında hüküm kurmuştur.

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2018/1056 K. 2018/696 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İİK m.45 asıl borçlu için getirilmiş bir kural olup, alacağı rehinle temin edilen alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceğini öngörür ve kefiller hakkında uygulanmaz. Ancak müteselsil kefil kendi kefaletinin teminatı olarak rehin vermişse, onun hakkında da öncelikle rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapılması zorunludur.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, konut kredisi borçlusunun ölümü üzerine banka tarafından mirasçılar ve kefil hakkında istenen ihtiyati haciz kararına kefilin itirazının reddedilmesine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, kefilin müteselsil kefil olduğu ve kendi borcu için verilmiş rehin bulunmadığı gerekçesiyle itirazı reddetmiştir. Kefil istinafında, tüketici işlemi olduğundan kefaletin adi kefalet sayılacağını ileri sürmüştür. Daire, takibin tüketici kredisine dayandığını; asıl borçlu aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yürütülen takipte satış bedelinin borcu karşılayıp karşılamayacağının ve hayat sigortasından tahsil bulunup bulunmadığının belirsiz olduğunu saptayarak ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığını kabul etmiş; istinaf başvurusunu kabul edip itirazın reddine dair ek kararı ve ihtiyati haciz kararını kaldırmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Tam karar metni esas alınmalıdır.