İçeriğe geç

İİK Madde 44 Ticareti terk: Bildirim, mal beyanı ve tasarruf yasağı

Özet 6 fıkra · ~1 dk okuma

İİK m.44, ticareti terk eden tacirin 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmesini ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanında bulunmasını zorunlu kılar. İlan tarihinden itibaren bir sene içinde hakkında iflas yolu ile takip yapılabilir; tacir, mal beyanının tevdii tarihinden itibaren iki ay müddetle haczi kabil malları üzerinde tasarruf edemez.

İçindekiler

Sayfa içeriğiİİK Madde 44 - Ticareti terk: Bildirim, mal beyanı ve tasarruf yasağı

Resmi Metin

Ticareti terk edenler

Madde 44- (1) Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicili memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazete’de ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mütat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemiyen tacir beyanda bulunmamış sayılır.

(2) Bu ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabilir.

(3) Ticareti terk eden tacir, mal beyanının tevdii tarihinden itibaren iki ay müddetle haczi kabil malları üzerinde tasarruf edemez.

(4) Üçüncü şahısların zilyedlik ve tapu sicili hükümlerine dayanarak iyi niyetle elde ettiği haklar saklıdır. Ancak karı ve koca ile usul ve füru, neseben veya sıhren ikinci dereceye kadar (Bu derece dahil) hısımlar, evlat edinenle evlatlık arasındaki iktisaplarda iyi niyet iddiasında bulunulamaz.

(5) Mal beyanını alan merci, keyfiyeti tapu veya gemi sicil daireleri ile Türk Patent Enstitüsüne bildirir. Bu bildiri üzerine sicile, temlik hakkının iki ay süre ile tahdit edilmiş bulunduğu şerhi verilir. Keyfiyet ayrıca Türkiye Bankalar Birliğine de bildirilir.

Değişiklik: · 4949 s.K. m.11

(6) Bozulmaya maruz veya muhafazası külfetli olan veya tayin edilen kanuni müddet içinde değerinin düşmesi kuvvetle muhtemel bulunan mallar hakkında, tacirin talebi üzerine, mahkemece icra memuru marifetiyle ve bu kanun hükümleri dairesinde bu malların satılmasına ve bedelinin 9 uncu maddede yazılı bir bankaya depo edilmesine karar verilebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.

  1. Değişiklik madde tamamı 538 s.K. m.22
  2. Değişiklik 5. fıkra 4949 s.K. m.11

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Ticareti terk eden tacirden mal edinen üçüncü kişiler, zilyetlik ve tapu sicili hükümlerine dayanarak iyiniyetle elde ettikleri hakları koruyabilir; kanun bu korumayı belirli bir kişi çevresi bakımından tümüyle keser. Karı ve koca, usul ve füru, neseben veya sıhren ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) hısımlar ile evlat edinen ve evlatlık arasındaki iktisaplarda iyiniyet iddiasında bulunulamaz. Bu kişiler arasındaki devirlerde iyiniyetli üçüncü kişi savunması dinlenmez; kanunun saydığı kişi çevresi de bu kadardır.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - İİK m.44 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2026/299 K. 2026/569 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Bu kararda madde yalnızca anılmıştır. Karar, işletmenin devri hukuki nedenine dayalı alacak davasında istenen ihtiyati haczi reddeden ara kararın istinaf incelemesine ilişkindir; İİK m.44, davacının istinaf sebeplerinde devir sırasında bu maddede öngörülen merasime uyulmadığı ileri sürülürken anılmıştır.

Detaylı özeti gör

Banka, borcunu ödemeyen dava dışı borçlunun işletmesini devraldığını ileri sürdüğü davalıdan TBK 202 uyarınca alacağın tahsilini istemiş ve davalının malvarlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir; davalı devir işleminin gerçekleşmediğini, işletmeyi kiracısından geri aldığını savunmuştur. Asliye ticaret mahkemesi, bu aşamada muaccel bir alacağın ve yaklaşık ispatın bulunmadığı, TBK 202 şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle ihtiyati haciz istemini reddetmiştir. Daire, ara karara karşı yapılan istinaf incelemesinde aynı değerlendirmeyi benimseyerek ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını belirtmiş ve başvuruyu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2025/2623 K. 2026/17 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İİK m.44'te yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi işletmenin devrini sakatlamaz; hükmün yalnız cezai yaptırımı vardır (m.337/a). Devredilen işletmede haciz yapılabilmesi, yani aktiflerin devredenin malvarlığından çıkmamış kabul edilmesi, devrin muvazaalı olduğunun iddia ve ispat edilmesine bağlıdır.

Detaylı özeti gör

Kredi alacaklısı banka, borçlunun işletmesini devralan kişinin TBK m.202 uyarınca borçtan sorumlu olduğunun tespitini ve icra dosyasındaki alacağın devralandan tahsilini istemiştir. İlk derece mahkemesi, uyuşmazlığın istihkak iddiasının reddine yönelik olduğu gerekçesiyle icra hukuk mahkemesinin görevli bulunduğunu belirterek davayı görevsizlikten usulden reddetmiştir. Daire ise, TBK m.202'ye dayanan davanın işletme hakkının devri sözleşmesinden kaynaklandığını ve mutlak ticari dava niteliği taşıdığını, bu nedenle görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu belirterek istinaf başvurusunun kabulü ile kararı kaldırmış ve dosyayı esasa girilmek üzere ilk derece mahkemesine göndermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Tam karar metni esas alınmalıdır.