TBK Madde 195 - İç üstlenme sözleşmesi

İç üstlenme, borçlu ile üstlenen arasında kurulan bir iç ilişkidir; alacaklı bu sözleşmenin tarafı değildir ve alacaklıya karşı doğrudan hüküm doğurmaz. Sık yapılan hata, tarafların bu sözleşmeyle borcun alacaklı yönünden el değiştirdiğini sanmasıdır; oysa borçlu, alacaklıya karşı borçlu kalmaya devam eder. Alacaklıyı bağlayan devir ancak dış üstlenmeyle (TBK m.196), yani alacaklının kabulüyle gerçekleşir. Burada üstlenen, borçluyu borcundan ya bizzat ifa ederek ya da alacaklının rızasıyla borcu üstlenerek kurtarma yükümü altına girer. İki koruma öne çıkar: borçlu kendi edimini yerine getirmedikçe üstlenenden yükümlülüğünü isteyemez; borcundan henüz kurtarılmamışsa üstlenenden güvence talep edebilir. Bu kurumu, borçlunun borçlu kaldığı borca katılmayla (TBK m.201, katılan müteselsil sorumlu olur) ve fer’i nitelikteki kefaletle karıştırmamak gerekir; ayrıca alacağın devri olan temlik (TBK m.183), pasifin değil aktifin geçtiği ters yöndeki kurumdur.