TMK Madde 598 Mirasçılık belgesi

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 4 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 598, mirasçılık belgesi verilmesi rejimini ve belgenin hukuki değerini dört fıkra üzerinden düzenler ve hem yasal hem atanmış mirasçılara mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge edinme imkânı tanır.

Resmi Metin

Mirasçılık belgesi

Madde 598- (1) Başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir.

(2) Mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa mirasçılar veya başka vasiyet alacaklıları tarafından kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmedikçe, lehine tasarrufta bulunulan kimseye, sulh mahkemesince atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren bir belge verilir.

(3) Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir.

(4) Ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkı saklıdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mirasçılık belgesi verilmesi rejimini ve belgenin hukuki değerini dört fıkra üzerinden düzenler ve hem yasal hem atanmış mirasçılara mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge edinme imkânı tanır. Birinci fıkra başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verileceğini hükme bağlar. İkinci fıkra atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklılarına belge verilme şartını koyar: mirasçılar veya başka vasiyet alacaklıları tarafından kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmedikçe lehine tasarrufta bulunulan kimseye sulh mahkemesince belge verilir. Üçüncü fıkra mirasçılık belgesinin geçersizliğinin her zaman ileri sürülebileceğini öngörür; belge mutlak hüküm doğurmaz. Dördüncü fıkra ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkını saklı tutar. Avukatlık pratiğinde mirasçılık belgesi başvurusu için belge ekinde mirasçılık şeceresi sunulmalı, atanmış mirasçı için bir aylık itiraz süresinin geçtiği belge ile gösterilmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 538 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin kaynak Kanundaki ve yürürlükteki kenar başlığı içeriğiyle uyumlu değildir. Bu nedenle bu kenar başlık “Malların itası” yerine, “Mirasçılık belgesi” şeklinde değiştirilmiştir.

Yürürlükteki madde, kaynak Kanunda olduğu gibi, sadece atanmış mirasçılara mirasçılık belgesi verilmesini düzenlemiştir. Oysa uygulamada yasal mirasçılara mirasçılıklarını belirleyen belge verilmesi büyük bir gereksinim olarak görülmektedir.

Bu nedenle maddenin birinci fıkrasında yasal mirasçılara, ikinci fıkrasında ise, atanmış mirasçılara ve vasiyet alacaklılarına belge verilmesi düzenlenmiştir.

Mirasçılık belgesinin mirasçılık konusunda kesin bir hüküm oluşturmadığı, bunun geçersizliğinin her zaman ileri sürülebileceği maddenin üçüncü fıkrasında hükme bağlanmıştır. Dördüncü fıkrada ise, mirasçılık belgesi verilmesi istendiğinde, ölüme bağlı tasarrufa dayanan mirasçılık halinde, bunların iptaline ilişkin dava hakkının saklı olduğu hükme bağlanmıştır.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.598 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM Genel Kurulu E. 2011/64 K. 2012/168 Norm denetimi: Ret

Denetlenen kural: 1. fıkrada 'sulh mahkemesince' ibaresinden sonra eklenen 'veya noterlikçe' ibaresi · itiraz yolu

Noterlere tanınan mirasçılık belgesi verme yetkisi yasal mirasçılar ve nüfus kayıtlarının yeterliliği ile sınırlı görülmüş, sulh mahkemelerinin yetkisini kaldırmayan alternatif bir yetki sayılmış; kural yargı yetkisinin devri yönünden Anayasa'ya aykırı bulunmamıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: İtiraz gerekçesi: Dava dilekçesinde, mirasçılık belgesi verilmesinin yargı yetkisi kapsamında olduğu, bunun noterlere bırakılmasının yargı yetkisinin devredilmezliğini ve hukuki güvenliği zedelediği, bazı hâllerde bilirkişi incelemesi gerektiği ileri sürülmüştür. AYM: Noterlerin yetkisinin yasal mirasçılar ve nüfus kayıtlarının yeterliliği ile sınırlı olduğu, mahkemelerin yetkisinin devam ettiği ve noter belgesine karşı itiraz yolunun bulunduğu gerekçesiyle iptal istemi reddedilmiştir.

Kararı AYM Norm Kararları Bilgi Bankası'nda incele →

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2004/13533 K. 2004/15443 Onama
Miras Usul m.598/3

Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebildiğinden bu belge kesin hüküm niteliği taşımaz; bu nedenle yabancı mahkemece verilen mirasçılık belgesi de nihai bir adli karar sayılmadığından tanıma konusu yapılamaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Yabancı mahkemece verilen mirasçılık belgesinin, MÖHUK m.42/1 kapsamında tanınmasının mümkün olup olmadığı. Değerlendirme: Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebildiğinden, bu belge TMK m.598/3 uyarınca kesin hüküm niteliği taşımaz; dolayısıyla nihai bir adli karar sayılamaz. Bu nedenle yabancı mahkemece verilen mirasçılık belgesi de tanıma konusu yapılamaz. Sonuç: Yerel mahkemenin tanıma talebini reddeden hükmü usul ve kanuna uygun bulunarak ONANMIŞTIR.

Kararı incele →

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2024/1644 K. 2025/2103 Bozma
Miras Usul Mülkiyet

Mirasçılık belgesi, mirasbırakanla irs ilişkisini ve miras paylarını gösteren, kural olarak hasımsız ve çekişmesiz yargı yoluyla verilen, kesin hüküm oluşturmayan bir belge olup her mirasçı diğerlerinden bağımsız olarak bu belgenin verilmesini isteyebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.598 kapsamında mirasçılık belgesinin niteliği ile çekişmeli veraset uyuşmazlığında dava koşulu. Değerlendirme: Mirasçılık belgesi mirasbırakanla irs ilişkisini ve miras paylarını gösteren, kural olarak hasımsız/çekişmesiz yargıda verilen ve kesin hüküm oluşturmayan bir belgedir; her mirasçı bağımsız dava açabilir. Somut olayda Hazine ile davacı arasında mirasçılık çekişmesi bulunduğundan hasımlı veraset ilamı alınması gerekirken görülebilirlik koşulu göz ardı edilmiştir. Sonuç: İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2009/376 K. 2009/528 Bozma
Miras Usul

Mirasçılık belgesi verilmesi davaları kural olarak çekişmesiz yargıya tabi olup hasımsız açılır; yasal hasım olmayan Hazine'nin gerekmediği halde taraf gösterilmesi davayı hasımlı kılmaz ve bu kişi hakkındaki dava sıfat yokluğundan reddedilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.598 kapsamında mirasçılık belgesi verilmesi davasının niteliği ile yasal hasım olmayan Hazine'nin taraf gösterilmesinin sonucudur. Değerlendirme: Bu davalar kural olarak çekişmesiz yargıya tabi ve hasımsızdır; Hazine yasal hasım olmadığından ve uyuşmazlık çıkarmadığından, gerekmediği halde taraf gösterilmesi davayı hasımlı hale getirmez; tarafların uyma istemine rağmen mahkeme direnebilir. Sonuç: Hazine hakkındaki davanın sıfat yokluğundan reddi gerekirken kabulü hatalı bulunarak direnme kararı bozulmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2020/462 K. 2022/884 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.598 uyarinca atanmis mirascilik belgesi verilmesinde, dayanak vasiyetnamenin mirascilar huzurunda usulune uygun acilip kesinlesmedigini saptayarak, eksik inceleme nedeniyle kararin kaldirilmasina karar verdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyusmazlik, vasiyetname ile atanmis mirasci olan davaciya TMK m.598 uyarinca terekenin tamamina mirascilik belgesi verilmesi istemine iliskindir. Ilk derece mahkemesi terekenin tamamina mirascilik talebini reddederek yasal paylar uzerinden belge vermis, davaci vasiyetnamenin mirasci atamaya iliskin oldugunu ileri surerek istinaf etmistir. Adana BAM, dayanak vasiyetnamenin mirascilar huzurunda usulune uygun acilip kesinlesmedigini saptayarak eksik inceleme nedeniyle karari kaldirmistir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 598, miras hukuku kapsamında mirasçılık belgesi konusunu düzenler.

mirasın reddi ve intikal davalarında hukuki danışmanlık

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!