TMK Madde 370 - Altsoyun denkleştirme alacağı: Koşulları

Hukuki mesele: Ergin altsoyun denkleştirme alacağına (TMK m.370-371) ilişkin davada görevli mahkemenin asliye hukuk mı aile mahkemesi mi olduğu belirlenmiştir. Değerlendirme: 4787 sayılı Kanunun 4/1. maddesi uyarınca TMK'nın üçüncü kısmı hariç ikinci kitabından kaynaklanan davalara aile mahkemesi bakar; görev kamu düzenine ilişkin olup her aşamada resen gözetilir. Sonuç: Görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenmesi usul ve yasaya aykırı bulunarak hüküm bozulmuştur.

Hukuki mesele: Altsoyun denkleştirme alacağı (TMK m.370) davasının işlemden kaldırılması sonrası süresinde yenilenmemesi ve görev (aile mahkemesi) sorunu. Değerlendirme: Çoğunluk, davanın üç ay içinde harç verilerek yenilenmediğinden HMK m.150/5 uyarınca açılmamış sayılmasına karar verildiğini, bu nitelikteki kararla dava sonuçlarının ortadan kalktığını belirtmiştir; karşı oy ise m.370 davalarının aile mahkemesinde görülmesi gerektiğini savunmuştur. Sonuç: Hüküm oyçokluğuyla ONANMIŞTIR.

Davacı, evlenmeden önce ailesiyle yaşadığı dönemde emek ve gelirini aileye özgülediğini ileri sürerek denkleştirme alacağı (TMK m.370-371) istemiştir. Mahkeme, alacağın birlikte yaşamın sona erdiği tarihte istenmesi gerektiği, uzun yıllar sonra dava açıldığı gerekçesiyle istemi reddetmiştir. Daire, bu alacağın zamanaşımına uğramayacağını, en geç terekenin taksimi anına kadar istenebileceğini; somut olayda terekenin paylaşılmadığını belirterek işin esasına girilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Hukuki mesele: Altsoyun denkleştirme alacağı (TMK m.370-371) davasında görevli mahkemenin Sulh Hukuk mu yoksa Aile Mahkemesi mi olduğu. Değerlendirme: Dava, TMK ikinci kitabından (m.118-395, üçüncü kısım hariç) kaynaklandığından 4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemelerinin görevine girer; görev kamu düzenine ilişkin olup re'sen dikkate alınır. Sulh Hukuk Mahkemesi işin esasını incelemekle yanılmıştır. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.