TMK Madde 172 Ayrılık süresinin bitimi

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 172, ayrılık süresi dolduğunda ayrılık durumunun kendiliğinden sona ermesini, ortak hayat yeniden kurulmamışsa eşlerden her birinin boşanma davası açabilmesini düzenler.

Resmi Metin

Ayrılık süresinin bitimi

Madde 172- (1) Süre bitince ayrılık durumu kendiliğinden sona erer.

(2) Ortak hayat yeniden kurulmamışsa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.

(3) Boşanmanın sonuçları düzenlenirken ilk davada ispatlanmış olan olaylar ve ayrılık süresinde ortaya çıkan durumlar göz önünde tutulur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde 172, ayrılık kararıyla başlayan sürenin dolmasıyla ayrılık durumunun kendiliğinden sona ermesini öngörmektedir. Süre bitiminde ayrı bir mahkeme kararına ihtiyaç bulunmaksızın ayrılık hâli ortadan kalkar; eşlerin hukuki konumu yeniden değerlendirilmek zorundadır. Bu otomatik sonlanma, sürenin geçmesiyle birlikte tarafların ek bir başvuru yapmasına gerek bırakmaz.

Ayrılık süresinin sona erdiği anda eşlerin ortak hayatı yeniden kurmamış olması hâlinde, her birine bağımsız bir dava hakkı tanınmıştır. Birlikte yaşamaya dönülmediğini ileri süren eş, herhangi bir başka kayda bağlı olmaksızın boşanma davası açabilir. Bu hak; ilk ayrılık davasında davacı veya davalı olarak yer alma durumundan bağımsızdır ve her iki eşe simetrik biçimde tanınmıştır.

Üçüncü fıkra, boşanmanın fer’i sonuçlarına hükmedilirken hâkime özgül bir değerlendirme esası göstermektedir: ilk ayrılık davasında ispatlanmış olan olaylar ile ayrılık süresinde ortaya çıkan yeni vakıalar birlikte göz önünde tutulur. Nafaka, velayet ve maddi-manevi tazminat gibi fer’i taleplerde her iki dönemin verileri kümülatif olarak değerlendirilir.

Gerekçe

Ayrılık süresi sonunda her iki eşe de, herhangi bir kayda bağlı olmaksızın boşanmaya karar verilmesini isteme hakkı tanındığından, yürürlükteki Kanunun 140 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına gerek kalmamıştır. Üçüncü fıkra ise maddenin yeni durumuna uygun hale getirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/204 K. 2024/6895 Kısmi
Fiili Ayrılık Ortak Hayat Nafaka Kusur Tazminat Velayet m.172/2

TMK m.172 uyarınca, kesinleşen ayrılık kararından sonra ayrılık süresi içinde ortak hayatın yeniden kurulmadığının ispatlanması, ayrılığa neden olan olaylarda kusurlu eşe karşı boşanma kararı verilmesi için yeterlidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Bir yıllık ayrılık kararının kesinleşmesinden sonra ortak hayatın yeniden kurulamaması nedeniyle TMK m.172/2 uyarınca açılan boşanma davasının kabul koşulları ve yoksulluk nafakası şartları. Değerlendirme: Önceki ayrılık davasındaki kesinleşmiş kusur belirlemesine göre ayrılık erkekten kaynaklanmış, bir yıl içinde ortak hayat yeniden kurulamamış; ancak emekli, dükkân sahibi ve terzilik yapan kadın yoksulluğa düşmeyecektir (m.175). Sonuç: Karar yoksulluk nafakası yönünden erkek yararına bozulmuş, diğer yönlerden onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/13442 K. 2016/4168 Bozma
Fiili Ayrılık Ortak Hayat Tanıkla İspat

Bir yıllık ayrılık kararının kesinleşmesinden sonra taraflar bu süre içinde ortak hayatı yeniden kurmamışlarsa, taraflardan birinin talebi üzerine TMK m.172 gereğince boşanmaya karar verilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Daha önce verilen bir yıllık ayrılık kararı kesinleştikten sonra tarafların bir araya gelmemesi halinde, ayrılığa dayanarak açılan boşanma davasının TMK m.172 kapsamında kabul edilip edilemeyeceği. Değerlendirme: Kadının dilekçesinde ayrılık kararından söz ederek boşanma istediği, ayrılık kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde tarafların bir araya gelmedikleri tanık beyanlarıyla sabit olduğundan, davanın TMK m.172 kapsamında kabulü gerekirdi. Sonuç: Kadının davasının reddi yönündeki hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/9226 K. 2018/3333 Bozma
Tazminat Usul

Münhasıran TMK m.172'ye dayanan boşanma davasının TMK m.166/son uyarınca kabulü doğru olmayıp, eşin davasında verilen boşanma kararı kesinleşmişse bu dava konusuz kalır ve karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Münhasıran TMK m.172'ye (ayrılık süresi bitiminde boşanma istemi) dayanan erkeğin davasının, mahkemece TMK m.166/son uyarınca kabulünün doğru olup olmadığı ve kadına takdir edilen tazminatların yeterliliği. Değerlendirme: Mahkeme yanlış maddeden kabul etmiş; ancak kadının davasındaki boşanma kararı kesinleştiğinden erkeğin davası konusuz kalmış, ayrıca kadın yararına maddi-manevi tazminat azdır. Sonuç: Hüküm 2 ve 3. bentlerden BOZULMUŞ, diğer bölümler ONANMIŞTIR.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/17833 K. 2018/5873 Bozma
Fiili Ayrılık Ortak Hayat Usul

Daha önce verilip kesinleşen ayrılık kararına rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa açılan boşanma davası TMK m.172'deki sebebe dayanır ve deliller bu çerçevede değerlendirilmelidir; dava TMK m.166/2 kapsamında nitelendirilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Davacı erkek, önceki ayrılık kararına rağmen ortak hayatın yeniden kurulamadığını ileri sürerek TMK m.172'ye dayalı boşanma istemiştir; mahkeme ise davayı TMK m.166/2 kapsamında nitelendirip kabul etmiştir. Değerlendirme: 27.02.2014'te kesinleşen bir yıllık ayrılık kararı bulunduğundan dava TMK m.172'deki sebebe dayanmakta olup, delillerin bu kapsamda değerlendirilmesi gerekirken evlilik birliğinin sarsılması nedenine dayalı sayılması usul ve kanuna aykırıdır. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2013/8194 K. 2013/21470 Onama
Usul

Ayrılık süresinin sona ermesi üzerine TMK m.172 gereğince boşanmaya karar verildiği halde gerekçeye sehven başka bir madde (m.166/1) yazılması, hükmü sakatlamayan ve mahallinde düzeltilebilir maddi hata niteliğindedir.

Detaylı özeti gör

Aile mahkemesi, taraflar hakkında Türk Medeni Kanunu'nun 172. maddesi gereğince boşanmaya karar vermiş; ancak hüküm yerinde sehven m.166/1 yazılmıştır. Yargıtay, bu durumu maddi hataya dayalı ve mahallinde düzeltilmesi mümkün bir yanlışlık olarak değerlendirmiş, hükmün esasını etkilemediğini belirtmiştir. Tarafların kusur, nafaka ve sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Sonuç: Hüküm usul ve kanuna uygun bulunarak ONANMIŞTIR.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/347 K. 2019/8 İstinaf Kabulü / Kaldırma

TMK 172, önceki ayrılık kararına dayanarak ayrılık süresinde ortak hayatın yeniden kurulamaması nedeniyle boşanma istenmesinin dayanağıdır. Adana BAM, bu maddeyle açılan karşılıklı davalarda kadının karşı davadan feragati üzerine karşı boşanma talebini esasa girmeden feragat nedeniyle reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Daha önceki ayrılık kararına dayanarak ortak hayatın yeniden kurulamaması nedeniyle taraflar karşılıklı boşanma davaları açmış; kadın ayrıca ziynet ve eşya bedeli istemiş, ilk derece mahkemesi boşanmaya, kadın yararına nafaka, tazminat ve ziynet alacağına hükmetmiştir. İstinaf aşamasında davalı-karşı davacı kadın, karşı boşanma ile ziynet ve tazminat-nafaka taleplerinden feragat etmiştir. Adana BAM, geçerli feragat nedeniyle davacı-karşı davalı erkeğin istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece kararının ilgili bölümlerini kaldırmış ve karşı davaların feragat nedeniyle reddine karar vermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 172, evlilik birliğinin sona ermesine ilişkin ayrılık süresinin bitimi bakımından sık başvurulan hükümlerdendir.

boşanma davalarında hukuki destek

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!