İçeriğe geç

TCK Madde 313 Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silâhlı isyan

Özet 4 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 313, Halkı, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silahlı bir isyana tahrik eden kimseye onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezası verilir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 313 - Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silâhlı isyan

Resmi Metin

Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silâhlı isyan

Madde 313- (1) Halkı, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silahlı bir isyana tahrik eden kimseye onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezası verilir. İsyan gerçekleştiğinde, tahrik eden kişi hakkında yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silahlı isyanı idare eden kişi, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır. İsyana katılan diğer kişilere altı yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir.

(3) Bir ve ikinci fıkrada tanımlanan suçların, Devletin savaş halinde olmasının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi halinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.

(4) Bir ve ikinci fıkrada tanımlanan suçların işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.313, halkı Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silahlı bir isyana tahrik etme fiilini cezalandırır ve tahrik eden, isyanı idare eden ve isyana katılan kişiler bakımından birbirinden ayrı ceza kademeleri öngörür. Korunan hukuki değer, anayasal düzen ile Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetinin varlığı ve görevlerini barış içinde yerine getirmesidir. Birinci fıkra tahrik hareketini düzenler: Halkı, Hükûmete karşı silahlı bir isyana tahrik eden kimseye onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezası verilir; bu bir süreli hapis cezasıdır. İsyanın fiilen gerçekleşmesi, tahrik suçunun oluşması için şart değildir; tahrik hareketinin yapılması suçun tamamlanması bakımından yeterlidir. Bununla birlikte isyan gerçekleştiğinde tahrik eden kişi hakkında yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; bu artırılmış süreli hapis, isyanın gerçekleşmesine bağlanan bir ağırlaştırıcı sonuç olup ayrı bir suç değildir. Manevi unsur kasttır; failin halkı silahlı isyana yöneltme iradesiyle hareket etmesi aranır.

İkinci fıkra iki farklı konumu ayrı yaptırıma bağlar. Silahlı isyanı idare eden kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır; bu yaptırım, birinci fıkradaki süreli hapisten farklı ve en ağır ceza kademesidir. İsyana katılan diğer kişilere ise altı yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir; bu da bir süreli hapistir. Üçüncü fıkra nitelikli hâl getirir: birinci ve ikinci fıkrada tanımlanan suçların, Devletin savaş halinde olmasının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi halinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur; böylece savaş halinin sağladığı kolaylık, aksi halde süreli hapisle karşılanacak fiilleri de en ağır ceza kademesine taşır. Dördüncü fıkra gerçek içtima kuralıdır: birinci ve ikinci fıkradaki suçların işlenmesi sırasında başka suçların da işlenmesi halinde, o suçlardan dolayı ayrıca ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur; bu bir nitelikli hâl veya tek ceza olmayıp her suçun bağımsız biçimde cezalandırılmasını öngören bir kuraldır. Madde metninde daha az cezayı gerektiren bir hâl, tüzel kişilere özgü güvenlik tedbiri ya da soruşturmayı izne veya şikâyete bağlayan bir düzenleme yer almamaktadır.

Gerekçe

Madde metninde halkı Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silahlı isyana tahrik, suç olarak tanımlanmaktadır. Silahlı isyan, Devlet otoritesini yok etmek amacını ifade eder. Suçun oluşması bakımından önemli olan husus, halkı “silahlı olarak” maddî bir fiile kışkırtmaktır. Suçun oluşması için, isyana tahrik fiili yeterlidir; isyanın gerçekleşmesi şart değildir. Zira maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde, yapılan kışkırtma sonucu isyanın gerçekleşmesi hâlinde buna katılanlara ve isyanı idare edenlere verilmesi gerekli cezalar ayrıca gösterilmiştir. İkinci fıkraya göre, isyana kışkırtan ayrıca buna katılmış veya isyanı idare etmiş ise, artık sadece katılma veya idare etmeden dolayı ceza verilmesi gerekecektir. Maddenin üçüncü fıkrasında, halkı Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silahlı isyana tahrik veya silahlı isyan suçlarının, Devletin savaş hâlinde olmasının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi hâlinde, verilecek ceza belirlenmiştir. Silahlı isyan suçunun işlenmesi sırasında kişiler öldürülmüş, yaralanmış ya da kişilerin veya kamu mallarına zarar verilmiş olabilir. Maddenin dördüncü fıkrasında, bu suçlardan dolayı da ayrıca cezaya hükmolunacağı kabul edilmiştir.