İçeriğe geç

TCK Madde 278 Suçu bildirmeme

Özet 4 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 278, İşlenmekte olan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 278 - Suçu bildirmeme

Resmi Metin

Suçu bildirmeme

Madde 278- (1) İşlenmekte olan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İptal: · AYM E.2010/52 K.2011/113

(2) İşlenmiş olmakla birlikte, sebebiyet verdiği neticelerin sınırlandırılması halen mümkün bulunan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.

(3) Mağdurun onbeşyaşını bitirmemiş bir çocuk, bedensel veya ruhsal bakımdan engelli olan ya da hamileliği nedeniyle kendisini savunamayacak durumda bulunan kimse olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza, yarı oranında artırılır.

(4) Tanıklıktan çekinebilecek olan kişiler bakımından cezaya hükmolunmaz. Ancak, suçu önleme yükümlülüğünün varlığı dolayısıyla ceza sorumluluğuna ilişkin hükümler saklıdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

Önceki metinler

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. Önceki metin 3. fıkra Yürürlükte: -
    3. fıkra metnini göster (5 Temmuz 2012 - 2 Mayıs 2013)
    Önceki metin · Yürürlükte: 5 Temmuz 2012 - 2 Mayıs 2013 Mağdurun onbeş yaşını bitirmemiş bir çocuk, bedensel veya ruhsal bakımdan özürlü olan ya da hamileliği nedeniyle kendisini savunamayacak durumda bulunan kimse olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza, yarı oranında artırılır. Metnin dayanağı: 6352 s.K. m.91 ile gelen metin (RG 5/7/2012, S.28344). Bu dönemi bitiren işlem: 3 Mayıs 2013'te 6462 s.K. m.1 ile değiştirildi (RG 3/5/2013, S.28636). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  2. İptal sonrası dönem Madde - Madde, Anayasa Mahkemesinin E.2010/52, K.2011/113 sayılı kararıyla iptal edildi; iptal 15 Nisan 2012'de yürürlüğe girdi; 5 Temmuz 2012'de 6352 s.K. m.91 ile yeniden düzenlendi. Arada bu hükmün metni yoktu.
  3. İptal edilen metin Madde metni Yürürlükte: -
    Madde metnini göster (1 Haziran 2005 - 14 Nisan 2012)
    İptal edilen metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 14 Nisan 2012 (1) İşlenmekte olan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
    (2) İşlenmiş olmakla birlikte, sebebiyet verdiği neticelerin sınırlandırılması halen mümkün bulunan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
    (3) Mağdurun onbeş yaşını bitirmemiş bir çocuk, bedensel veya ruhsal bakımdan özürlü olan ya da hamileliği nedeniyle kendisini savunamayacak durumda bulunan kimse olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza, yarı oranında artırılır.
    Metnin dayanağı: Maddenin 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: Anayasa Mahkemesinin E.2010/52, K.2011/113 sayılı kararıyla iptal edildi; iptal 15 Nisan 2012'de yürürlüğe girdi (RG 15/10/2011, S.28085). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.278, işlenmekte olan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişiyi bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır. Aynı ceza, işlenmiş olmakla birlikte sebebiyet verdiği neticelerin sınırlandırılması halen mümkün bulunan bir suçu bildirmeyen kişi bakımından da geçerlidir. Suçun faili herkes olabilir; kanun, belli bir sıfat aramaksızın toplumun her bireyine, devam eden ya da neticeleri henüz önlenebilir bir suçtan haberdar olduğunda durumu yetkili makamlara iletme yükümlülüğü yükler. Korunan hukuki değer, adliyenin işleyişi ile toplumun suçtan korunmasındaki ortak yarardır; kişinin susarak suçun sürmesine veya sonuçlarının ağırlaşmasına kayıtsız kalması cezalandırılır.

Mağdurun onbeş yaşını bitirmemiş bir çocuk, bedensel veya ruhsal bakımdan engelli olan ya da hamileliği nedeniyle kendisini savunamayacak durumda bulunan bir kimse olması halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. Kanun, tanıklıktan çekinebilecek olan kişiler bakımından bir istisna tanır ve bu kişiler hakkında cezaya hükmolunmaz; ancak failin suçu önleme yükümlülüğünün bulunması halinde, ceza sorumluluğuna ilişkin hükümler saklı tutulur. Madde metninde şikayet koşuluna yer verilmediğinden suç, yetkili makamlarca resen soruşturulup kovuşturulur.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükmü Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş (Anayasa Mahkemesi 30/6/2011, E.2010/52, K.2011/113), ardından 6352/2012 ile yeniden düzenlenmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz. (2004 gerekçesi orijinal metne aittir; iptal sonrası 6352/2012 düzenlemesinin gerekçesi bu katmanda yer almaz.)

Barış esasına dayalı hukuk toplumunda yaşama hakkına sahip olan herkes, toplum barışını bozucu nitelik taşıması dolayısıyla devletten suç işlenmesinin önlenmesini ve suçluların cezalandırılmasını talep hakkına sahiptir. Suç teşkil eden bir fiilin işlendiğini öğrenen bireyin, bununla ilgili olarak yetkili makamlar nezdinde bildirimde bulunma hakkı vardır. Bu bakımdan, belli bir suç vakıasıyla ilgili olarak bildirimde bulunmak, hukuka uygunluk nedeni olarak bir hakkın kullanılmasından ibarettir. Suçluların cezalandırılmasını devletten istemek, kişi açısından bir hak olduğu gibi; herhangi bir suç olgusunun gerçekleştiğini öğrenen kişinin durumu suçu takibe yetkili makamlara bildirmesi, aynı zamanda bir yükümlülüktür. Bu itibarla, herhangi bir suç olgusunun gerçekleştiğini öğrenmesine rağmen durumun suçu takibe yetkili makamlara bildirilmemesi, genel olarak haksız bir davranıştır. Ancak, izlenen suç siyaseti gereğince sadece belli suçların bildirilmemesi veya sadece belli kişilerin bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemesi, suç olarak tanımlanmıştır. Madde metninde belli suçlar açısından bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, suç olarak tanımlanmıştır. Bu maddeye göre, suçu bildirmeme suçunun oluşabilmesi için henüz icrası devam etmekte olan bir suçun varlığı gereklidir. Örneğin, bir kimsenin kaçırılarak belli bir yerde tutulduğunun bilinmesine rağmen, durumdan yetkili makamların haberdar edilmemesi; keza, mütemadi suç niteliği taşıyan elektrik hırsızlığının işlendiğinden haberdar olunmasına rağmen, durumun yetkili makamlara bildirilmemesi, bu suçu oluşturacaktır. İcrası tamamlanmış olmakla birlikte, sebebiyet verdiği neticelerin sınırlandırılması hâlen mümkün bulunan bir suçun yetkili makamlara bildirilmemesi hâlinde de bu suç oluşur. Örneğin icrası tamamlanmış olan bir hırsızlık sonucunda elde edilmiş olan malların bir depoda saklandığının bilinmesine rağmen, durumdan yetkili makamların haberdar edilmemesi, bu suçu oluşturacaktır. Maddenin üçüncü fıkrasına göre; bir ve ikinci fıkralar kapsamına giren suçun mağdurunun on beş yaşını bitirmemiş bir çocuk, bedensel veya ruhsal bakımdan özürlü olan ya da hamileliği nedeniyle kendisini savunamayacak durumda bulunan kimse olması hâlinde, ceza belli oranda artırılacaktır.

TCK m.278 ile İlgili Yargıtay Kararları

1 karar gösteriliyor.

CGK E.2023/341 K.2025/112

Bildirim konusu suçun neticesini önlemekle hukuken yükümlü olduğu hâlde bunu engellemeyen kişi, suçu bildirmemekten değil, önlemediği suçu ihmali hareketle işlemekten sorumlu tutulur. İşlenmekte olan veya işlenmiş olmakla birlikte neticesi hâlen sınırlandırılabilen suçun faili ya da şeriki de suçu bildirmeme suçunun faili olamaz.

Detaylı özeti gör

Kurul önce, suç delillerini yok etme suçundaki şahsi cezasızlık nedeninin sınırını çizmiştir. Bu cezasızlık yalnız delil suçuyla sınırlıdır; davranış başka bir suç da oluşturuyorsa fail o suçtan sorumlu kalır. Ardından TCK m.278'in yapısı açıklanmıştır: ilk fıkra işlenmekte olan suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi için bir yıla kadar hapis öngörür, ikinci fıkra ise suç tamamlanmış olsa bile sonuçların sınırlandırılması hâlen mümkünse aynı yaptırımı benimser. Üçüncü fıkraya göre mağdurun on beş yaşını doldurmamış çocuk, bedensel ya da ruhsal bakımdan engelli veya hamileliği nedeniyle kendisini savunamayacak durumda olması cezayı yarı oranında artırır. Korunan yararın, öncelikle bildirime konu suçun koruduğu yararla örtüştüğü ve buna adliyeye duyulan güvenin eklendiği vurgulanmıştır. Kurul bu çerçeveden sonra açılmış bir kamu davasının bulunup bulunmadığı sorununa geçmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.