İçeriğe geç

TCK Madde 217 Kanunlara uymamaya tahrik

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 217, Halkı kanunlara uymamaya alenen tahrik eden kişi, tahrikin kamu barışını bozmaya elverişli olması halinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 217 - Kanunlara uymamaya tahrik

Resmi Metin

Kanunlara uymamaya tahrik

Madde 217- Halkı kanunlara uymamaya alenen tahrik eden kişi, tahrikin kamu barışını bozmaya elverişli olması halinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.217, halkı kanunlara uymamaya alenen tahrik eden kişiyi cezalandırarak kamu barışını ve hukuk düzenine olan güveni korur. Suçun maddi unsuru, belirli bir kişiyi değil halk kitlesini, yürürlükteki kanunlara uymamaya yönlendiren alenî tahrik fiilidir. Tahrikin alenî olması, yani belirsiz sayıda kişinin algılayabileceği ortamda gerçekleşmesi aranır. Kanun koyucu, salt tahrik beyanını yeterli görmemiş; fiilin cezalandırılabilmesini tahrikin kamu barışını bozmaya elverişli olması şartına bağlamıştır. Bu elverişlilik ölçütü suçun temel süzgecidir; somut söz, ortam ve muhatap kitle birlikte değerlendirilerek beyanın kamu barışını tehlikeye sokacak nitelikte olup olmadığı belirlenir. Elverişlilik bulunmayan söylemler bu kapsamda cezalandırılmaz.

Suç, manevi unsur bakımından kasten işlenir; failin halkı kanunlara uymamaya yönelttiğini bilmesi ve istemesi gerekir. Taksirle işlenmesi mümkün değildir. Yaptırım seçimlik biçimde düzenlenmiş olup fail, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır; hâkim, cezanın türünü somut olayın özelliklerine göre belirler. Bu suç, kişileri korku ve paniğe yöneltmek amacıyla gerçeğe aykırı bilgiyi yaymayı düzenleyen yanıltıcı bilgi yayma suçundan ayrıdır ve onunla karıştırılmamalıdır; buradaki fiil, gerçek dışı bir haber yaymak değil, halkı yürürlükteki kanunlara uymamaya alenen tahrik etmektir. İki fiilin unsurları, korunan yararı ve tipiklik kalıpları farklıdır.

Gerekçe

Bu maddede halkın, kanunlara uymamaya tahrik edilmesi suç hâline getirilmiştir. Tahrik fiilinin “kamu barışını bozmaya elverişli” olması aranarak, bu suçun somut tehlike suçu olduğu vurgulanmıştır.

TCK m.217 ile İlgili Yargıtay Kararları

2 karar gösteriliyor.

3.CD E.2023/24140 K.2024/15871 Onama

Halkı kanunlara uymamaya tahrik suçunda fail, belirsiz sayıdaki kişilerden oluşan halkı kanunun tümüne veya bir bölümüne karşı gelmeye ya da koyduğu kurallara uymamaya yöneltmelidir; belirli kişilere yönelik tahrik bu suçu oluşturmaz. Tahrik konusu eylemlerin gerçekleşip gerçekleşmemesi sonuca etkili değildir.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, basın açıklamasıyla duyurulan öz yönetim açıklamasının hukukî niteliğine ilişkindir. Daire, TCK m.302'de düzenlenen devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçunun amaç suç olduğunu ve cebir ile şiddetin suçun unsurları arasında yer aldığını belirtmiştir. Bir araç suçun amaç suçu gerçekleştirmeye elverişli kabulü için hareket ceza kanunlarında suç olarak tanımlanmalı, fail örgüt mensubu veya örgüt adına suç işleyen kişi olmalı, suç tanımı cebir ya da şiddet unsuru içermeli ve fiil amaç suça yönelmelidir. Açıklamada herhangi bir suçun işlenmesine yönelik çağrı bulunmadığından eylem, kanunlara uymamaya tahrik olarak nitelendirilmiş; fakat bu suç vahim eylem sayılmamıştır. Aksi yorumun örgütün her kademesindeki kişileri ayrım yapmadan amaç suçtan sorumlu tutacağı vurgulanmıştır. Oysa kanun koyucu sorumluluğu kişinin konumu ve fiiline göre ayrı suçlarla düzenlemiştir; bu ayrım ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesiyle de uyumludur.

3.CD E.2021/5576 K.2023/4519

TCK m.217'deki suçun oluşması için failin, belirsiz sayıdaki kişiler anlamındaki halkı kanunlara uymamaya tahrik etmesi gerekir; belirli kişileri kanuna karşı gelmeye yöneltmek bu kapsamda değildir. Tahrik edilen fiillerin sonradan gerçekleşip gerçekleşmemesi önem taşımaz.

Detaylı özeti gör

Karar, tahrik suçunun sınırlarını somut bir katılım biçimi üzerinden değerlendirmektedir. Bir siyasi partinin ilçe eş başkanı tarafından 2015 yılında yapılan öz yönetim açıklamasına yalnız dinleyici olarak katılmak, halkı kanunlara uymamaya tahrik suçunun unsurlarını oluşturmaz. Sanıklardan bir bölümü bakımından bu saptama, araç suçtan beraat kararı verilmesini gerektirmektedir. Diğer sanıkların örgüt hiyerarşisine organik bağla dâhil olup süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk taşıyan faaliyetler yürüttüğüne ilişkin yeterli ve kesin delil bulunmadığından, eylemlerinin bir bütün olarak örgüte bilerek ve isteyerek yardım sayılıp sayılmayacağı karar yerinde tartışılmalıdır. Karar, TCK m.220/7 uygulanırsa indirim oranının her sanığın eylem yoğunluğu gözetilerek ayrı ayrı belirlenmesi gerektiğini de vurgulamaktadır. Yardım biçimleri sınırlı sayıda değildir ve örgütün yardımdan fiilen yararlanması suçun oluşması için zorunlu tutulmamıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.