İçeriğe geç

TCK Madde 188 Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti

Özet 8 fıkra · ~6 dk okuma

TCK 188, Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve ikibin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 6638 s.K. m.11
İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 188 - Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti

Resmi Metin

Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti

Madde 188- (1) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve ikibin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı fiilinin diğer ülke açısından ithal olarak nitelendirilmesi dolayısıyla bu ülkede yapılan yargılama sonucunda hükmolunan cezanın infaz edilen kısmı, Türkiye'de uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı dolayısıyla yapılacak yargılama sonucunda hükmolunan cezadan mahsup edilir.

(3) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, uyuşturucu veya uyarıcı madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz.

Ek hüküm: · 6545 s.K. m.66

(4)

Değişiklik: · 6638 s.K. m.11

  1. a) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid ve türevleri, sentetik katinon ve türevleri, sentetik opioid ve türevleri veya amfetamin ve türevleri olması,
  2. b) Üçüncü fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi,

hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(5) Yukarıdaki fıkralarda gösterilen suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, verilecek ceza bir kat artırılır.

Değişiklik: · 6545 s.K. m.66

(6) Üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. Ancak, verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.

Ek hüküm: · 5377 s.K. m.22

(7) Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, sevk eden, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi, sekiz yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(8) Bu maddede tanımlanan suçların tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Ek cümle 6545 s.K. m.66
  2. Değişiklik 6638 s.K. m.11
  3. Değişiklik 6545 s.K. m.66
  4. Ek cümle 5377 s.K. m.22

Önceki metinler

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. Önceki metin 4. fıkra Yürürlükte: -
    4. fıkra metnini göster (4 Nisan 2015 - 4 Nisan 2023)
    Önceki metin · Yürürlükte: 4 Nisan 2015 - 4 Nisan 2023 a) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin eroin, kokain, morfin, sentetik kannabinoid ve türevleri veya bazmorfin olması,
    b) Üçüncü fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi,
    hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.
    Metnin dayanağı: 6638 s.K. m.11 ile gelen metin (RG 4/4/2015, S.29316). Bu dönemi bitiren işlem: 5 Nisan 2023'te 7445 s.K. m.17 ile değiştirildi (RG 5/4/2023, S.32154).
  2. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (28 Haziran 2014 - 24 Ağustos 2017)
    Önceki metin · Yürürlükte: 28 Haziran 2014 - 24 Ağustos 2017 Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: 6545 s.K. m.66 ile gelen metin (RG 28/6/2014, S.29044). Bu dönemi bitiren işlem: 25 Ağustos 2017'de 694 s. KHK m.137 ile değiştirildi (RG 25/8/2017, S.30165). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  3. Önceki metin 3. fıkra Yürürlükte: -
    3. fıkra metnini göster (28 Haziran 2014 - 24 Ağustos 2017)
    Önceki metin · Yürürlükte: 28 Haziran 2014 - 24 Ağustos 2017 Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, uyuşturucu veya uyarıcı madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz. Metnin dayanağı: 6545 s.K. m.66 ile gelen metin (RG 28/6/2014, S.29044). Bu dönemi bitiren işlem: 25 Ağustos 2017'de 694 s. KHK m.137 ile değiştirildi (RG 25/8/2017, S.30165). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  4. Önceki metin 7. fıkra Yürürlükte: -
    7. fıkra metnini göster (28 Haziran 2014 - 24 Ağustos 2017)
    Önceki metin · Yürürlükte: 28 Haziran 2014 - 24 Ağustos 2017 Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, sevk eden, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi, sekiz yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: 6545 s.K. m.66 ile gelen metin (RG 28/6/2014, S.29044). Bu dönemi bitiren işlem: 25 Ağustos 2017'de 694 s. KHK m.137 ile değiştirildi (RG 25/8/2017, S.30165). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  5. Önceki metin 3. fıkra Yürürlükte: -
    3. fıkra metnini göster (8 Temmuz 2005 - 27 Haziran 2014)
    Önceki metin · Yürürlükte: 8 Temmuz 2005 - 27 Haziran 2014 Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, beş yıldan onbeş yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: 5377 s.K. m.22 ile gelen metin (RG 8/7/2005, S.25869). Bu dönemi bitiren işlem: 28 Haziran 2014'te 6545 s.K. m.66 ile değiştirildi (RG 28/6/2014, S.29044). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  6. Önceki metin 4. fıkra Yürürlükte: -
    4. fıkra metnini göster (8 Temmuz 2005 - 3 Nisan 2015)
    Önceki metin · Yürürlükte: 8 Temmuz 2005 - 3 Nisan 2015 Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin eroin, kokain, morfin veya bazmorfin olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Metnin dayanağı: 5377 s.K. m.22 ile gelen metin (RG 8/7/2005, S.25869). Bu dönemi bitiren işlem: 4 Nisan 2015'te 6638 s.K. m.11 ile değiştirildi (RG 4/4/2015, S.29316). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  7. Önceki metin 7. fıkra Yürürlükte: -
    7. fıkra metnini göster (8 Temmuz 2005 - 27 Haziran 2014)
    Önceki metin · Yürürlükte: 8 Temmuz 2005 - 27 Haziran 2014 Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, sevk eden, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi, dört yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: 5377 s.K. m.22 ile gelen metin (RG 8/7/2005, S.25869). Bu dönemi bitiren işlem: 28 Haziran 2014'te 6545 s.K. m.66 ile değiştirildi (RG 28/6/2014, S.29044). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  8. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 27 Haziran 2014)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 27 Haziran 2014 Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 28 Haziran 2014'te 6545 s.K. m.66 ile değiştirildi (RG 28/6/2014, S.29044). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  9. Önceki metin 3. fıkra Yürürlükte: -
    3. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005 Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, beş yıldan onbeş yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 8 Temmuz 2005'te 5377 s.K. m.22 ile değiştirildi (RG 8/7/2005, S.25869). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  10. Önceki metin 4. fıkra Yürürlükte: -
    4. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005 Uyuşturucu maddenin eroin, kokain, morfin veya bazmorfin olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 8 Temmuz 2005'te 5377 s.K. m.22 ile değiştirildi (RG 8/7/2005, S.25869). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  11. Önceki metin 5. fıkra Yürürlükte: -
    5. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 27 Haziran 2014)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 27 Haziran 2014 Yukarıdaki fıkralarda gösterilen suçların, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 28 Haziran 2014'te 6545 s.K. m.66 ile değiştirildi (RG 28/6/2014, S.29044). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  12. Önceki metin 6. fıkra Yürürlükte: -
    6. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005 Üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 8 Temmuz 2005'te 5377 s.K. m.22 ile değiştirildi (RG 8/7/2005, S.25869). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  13. Önceki metin 7. fıkra Yürürlükte: -
    7. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 7 Temmuz 2005 Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi, dört yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 8 Temmuz 2005'te 5377 s.K. m.22 ile değiştirildi (RG 8/7/2005, S.25869). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Not: 694 s. KHK m.137 ile yapılan değişiklik 7078 s.K. m.132 ile aynen kabul edildi (RG 8/3/2018, S.30354 (Mükerrer)); metin değişmedi.

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.188, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticaretini seçimlik hareketli bir suç olarak düzenler; korunan hukuki değer kamu sağlığıdır. Bu maddelerin ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç edilmesi hâlinde faile yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ile ikibin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası öngörülmüştür. Aynı maddelerin ülke içinde satılması, satışa arz edilmesi, başkasına verilmesi, sevk veya nakli, depolanması, satın alınması, kabul edilmesi ya da bulundurulması ise on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmibin güne kadar adlî para cezasını gerektirir. Madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz.

Cezanın artırılmasını gerektiren başlıca nitelikli hâller şunlardır: maddenin eroin, kokain, morfin gibi türlerden olması ya da fiilin okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi yerlerin iki yüz metreden yakın mesafesinde işlenmesi cezayı yarı oranında artırır. Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır. Suçun sağlık mensubu kişilerce işlenmesi de cezayı yarı oranında artırır. Failin etkin pişmanlıktan yararlanması, kanunda öngörülen koşullarla TCK m.192 çerçevesinde mümkündür. Suç, şikâyete bağlı olmayıp re’sen soruşturma ve kovuşturmaya tâbidir.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükümleri birden çok kez (6638/2015, 6545/2014) değiştirilmiştir. Aşağıdaki gerekçe 2004 ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Bu maddede, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin imal ve ticareti suçuna ilişkin hükümler düzenlenmiştir. Burada uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin nelerden ibaret bulunduğu tanımlanmadığı gibi, bunların teker teker gösterilmesi yoluna da gidilmemiştir. Bunun nedeni, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ve aynı etkiyi yapan ilâç ve sentetiklerin kötüye kullanılmalarının yaptırım altına alınarak güçlü bir sosyal savunmanın sağlanmasıdır. Böylece, psikotrop madde olarak, uyuşturucu veya uyarıcı etkisi yapan ve kişilerde bağımlılık meydana getiren bütün maddelerin, bu suçun konusunu oluşturacağı kabul edilmiştir. Maddenin birinci fıkrasında, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç edilmesi, suç olarak tanımlanmıştır. Bu suç, bir kazanç elde etmek için işlenmektedir. Ancak, çoğu zaman bu suçun işlenmesi suretiyle ne kadar kazanç elde edildiği belirlenemediği gibi, elde edilen kazancın müsaderesi de mümkün olamamaktadır. Bu nedenle, söz konusu suçun işlenmesi dolayısıyla, hapis cezasının yanı sıra, adlî para cezasına da hükmedilmesi uygun görülmüştür. İkinci fıkrada, uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarıyla ilgili olarak bir milletlerarası ceza hukuku kuralına yer verilmiştir. Buna göre, uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı fiilinin diğer ülke açısından ithal olarak nitelendirilmesi dolayısıyla bu ülkede yapılan yargılama sonucunda hükmolunan cezanın infaz edilen kısmı, Türkiye’de uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı dolayısıyla yapılacak yargılama sonucunda hükmolunan cezadan mahsup edilecektir. Türkiye’den yapılan uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı, karşı ülke açısından ithal oluşturmaktadır. Bu ülkede uyuşturucu veya uyarıcı madde ithali nedeniyle yargılama yapılması veya bir cezaya mahkûm olunması, Türkiye’de uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı dolayısıyla yargılama yapılmasına engel teşkil etmemektedir. Böylece, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal veya ticareti suçlarıyla ilgili olarak non bis in idem kuralına milletlerarası sahada geçerlilik tanınmamıştır. Ancak, Türkiye’den yapılan uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı karşı ülke açısından ithal oluşturduğu için, bu ülkede yapılan yargılama sonucunda mahkûm olunan hapis cezasının kurumda infaz edilen kısmının, Türkiye’de uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı dolayısıyla yapılan yargılama sonucunda mahkûm olunan hapis cezasından mahsup edilmesi gerekmektedir. Üçüncü fıkrada, uyuşturucu veya uyarıcı madde ticaretine ilişkin çeşitli fiiller, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Buna göre; uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satışı, satışa arzı, başkalarına verilmesi, nakli, depolanması ya da kazanç amacıyla satın alınması, kabul edilmesi veya bulundurulması, bir ve ikinci fıkralara göre ayrı bir suç oluşturmaktadır. Bu suç dolayısıyla da, bir ve ikinci fıkralarda tanımlanan suçlarda olduğu gibi, hapis cezasının yanı sıra adlî para cezası öngörülmüştür. Maddenin dördüncü fıkrasına göre, uyuşturucu maddenin eroin, kokain, morfin veya bazmorfin olması, bir ve üçüncü fıkralarda tanımlanan suçların konu bakımından nitelikli unsurunu oluşturmaktadır ve bu fıkralara göre verilecek cezaların artırılmasını gerektirmektedir. Beşinci fıkraya göre, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal veya ticareti suçlarının suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezaların artırılması gerekmektedir. Dikkat edilmelidir ki, bu durumda, suç işlemek amacına yönelik örgüt teşkil etmekten, kurulmuş örgütü yönetmekten, bu örgüte üye olmaktan dolayı ayrıca cezaya hükmedilmelidir. Maddenin altıncı fıkrasında, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarına ilişkin olarak yukarıdaki fıkralarda yer alan bütün hükümlerin, üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da uygulanacağı kabul edilmiştir. Yedinci fıkraya göre, uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddenin ülkeye sokulması, imal edilmesi, satılması, satın alınması, nakledilmesi, depolanması veya ihraç edilmesi, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Dikkat edilmelidir ki, bu suçun konusu, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan maddelerdir ve bunlar uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmazlar; ancak bu maddelerin ithal ve imalinin resmi makamların iznine bağlı olması gerekir. Söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur ve bu seçimlik hareketlerden birinin gerçekleşmesiyle suç oluşacaktır. Ancak bunlardan birkaçının bir olayda gerçekleşmesi hâlinde bir suçun işlendiğini kabul etmek gerekir. Maddenin son fıkrasında, bu maddede tanımlanan suçların tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi, bu suçların kişi bakımından nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir ve verilecek cezaların bu hükme göre artırılması gerekmektedir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi E. 2019/4292 K. 2020/814 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Satış yerinin polis yönlendirmesi olmadan sanık ile alıcı tarafından seçildiği ve herkesin izinsiz girebildiği bir fırının önündeki masalar olduğu bu olayda, BAM TCK m.188/4-b artırımını uygulamıştır. Keşifle bu yerin okul ve öğrenci yurduna iki yüz metreden yakın olduğu saptanmıştır.

Detaylı özeti gör

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi, üzerinde uyuşturucu bulunan bir kullanıcının kolluğun verdiği kayıtlı parayla sanıktan yeniden madde almasıyla ortaya çıkan satışı incelemiştir. İlk derece mahkemesi sanığı m.188/3 uyarınca mahkum etmiş, ancak teslimin bir iş yerinde yapıldığı gerekçesiyle m.188/4-b artırımını uygulamamıştır. Savcının aleyhe istinafı üzerine Daire, buluşma yerinin sanık ile alıcı tarafından birlikte belirlendiğini ve polisin bu konuda yönlendirme yapmadığını tespit etmiştir. Fırının ve önündeki masaların herkesin önceden izin almadan girebildiği umuma açık yerler olduğunu belirtmiştir. Yaptırdığı keşif ve bilirkişi raporuna göre bu yerin iki yüz metre yakınında öğrenci yurdu ve okul bulunduğundan m.188/4-b'nin bütün koşullarının oluştuğunu kabul etmiştir. 19 Mart 2020 tarihli kararda ilk derece hükmünü kaldırmış ve sanık hakkında m.188/3 ile m.188/4-b uygulanarak yeni mahkumiyet hükmü kurmuştur.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.