İçeriğe geç

TCK Madde 118 Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TCK 118, Bir kimseye karşı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 118 - Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi

Resmi Metin

Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi

Madde 118- (1) Bir kimseye karşı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir sendikanın faaliyetlerinin engellenmesi halinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.118, sendikal hakların özgürce kullanılmasını güvence altına alır. Suç, bir kimseyi bir sendikaya üye olmaya ya da olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan yahut sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, o kişiye karşı cebir veya tehdit kullanılmasıyla oluşur. Maddi unsur, mağdur üzerinde cebir ya da tehdidin uygulanmasıdır; bu araçlara başvurulmadan yapılan telkin veya ısrar madde kapsamında değerlendirilmez. Manevi unsur yönünden fail kasten hareket etmeli ve ayrıca metinde aranan zorlama amacını taşımalıdır. Bu özel amaç bulunmaksızın gerçekleştirilen davranışlar bu suçu oluşturmaz.

Temel hâlde faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir. Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir sendikanın faaliyetlerinin engellenmesi hâlinde ceza ağırlaşır ve fail hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu ikinci hâl, bireyin iradesine yönelen baskıdan farklı olarak sendikanın örgütlü faaliyetinin sekteye uğratılmasını cezalandırır. Suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olmayıp re’sen yürütülür.

Gerekçe

Madde metninde, sendikal hakların kullanılmasını engelleme fiilleri suç olarak tanımlanmıştır. Söz konusu suç tanımında çeşitli seçimlik hareketlere yer verilmiştir. Maddenin birinci fıkrasına göre, bir kimseye karşı cebir veya tehdit kullanılarak, bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya ya da sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlanması, suç oluşturmaktadır. Bu suçun tamamlanmış şekline göre cezaya hükmedilebilmesi için, cebir veya tehdide maruz kalan kişinin sendikaya üye olması veya olmaktan vazgeçmesi, sendikanın faaliyetlerine katılması veya katılmaktan vazgeçmesi ya da sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılması gerekmemektedir. Bu amaçlarla, kişiye karşı cebir veya tehdit kullanılması, söz konusu suç tamamlanmış gibi cezalandırılabilmek için yeterlidir. Bu bakımdan söz konusu suç, bir teşebbüs suçu niteliği taşımaktadır. Maddenin ikinci fıkrasında cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir sendikanın faaliyetlerinin engellenmesi ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Bir sendikanın faaliyetlerinin cebir veya tehditle ya da hukuka aykırı başka bir davranışla engellenmiş olması hâlinde, suç tamamlanmış olur.

TCK m.118 ile İlgili Yargıtay Kararları

2 karar gösteriliyor.

CGK E.2019/285 K.2019/554 Direnme Hükmünün Onanması

Bireyin sendikal hakkına yönelen müdahale, cebir veya tehdit içeriyorsa TCK m.118/1 kapsamında değerlendirilir. Sendika tüzel kişisinin yasal faaliyetini engellemeye yönelik fiil ise cebir, tehdit ya da başka bir hukuka aykırı davranışla işlendiğinde ikinci fıkraya girer. İş sözleşmesinin sendika üyeliği sebebiyle feshi yalnız bireysel hakka müdahaledir; cebir veya tehdit ya da sendikaya yönelik hukuka aykırı davranış bulunmadığında madde uygulanamaz.

Detaylı özeti gör

TCK m.118'in birinci ve ikinci fıkraları arasındaki ayrımın korunması gerekir. Bireysel ve kolektif sendika özgürlükleri birbirini yakından etkilediğinden bireysel hakka yönelen müdahale dolaylı olarak sendikayı da etkiler; bu nedenle her olayın ikinci fıkra kapsamında görülmesi, sanıkların daha ağır yaptırım içeren hükme göre cezalandırılması ve birinci fıkradaki suçun uygulanma imkânının kalmaması gibi hukuken kabul edilemez bir sonuç doğurur. İkinci fıkradaki hukuka aykırı başka bir davranış ölçütünün, kanun koyucunun amacını aşacak biçimde birinci fıkraya taşınamayacağı da açıkça belirtilmiştir. Gerekçe, iş ve çalışma hürriyetine ilişkin 28.11.2017 tarihli ve 1015-498 sayılı karara dayanarak haksız feshin de hukuki sonuç doğuran bir fesih olduğunu, bu tür durumların hukukun başka alanlarında çözülmesi gerektiğini hatırlatır. Somut olayda iş sözleşmelerinin sendikal nedenle feshedildiği, iş mahkemesindeki işe iade davalarının bu kabulle sonuçlanıp temyiz incelemesi sonucu kesinleştiği belirlenmiştir.

6.CD E.2023/5539 K.2024/7976 Bozma ve Düşme

Bir kişiyi sendikaya üye olmaya zorlayan tehdit, 5237 sayılı Kanun'un 118/1. maddesinde düzenlenen sendikal hakların kullanılmasını engelleme suçunu meydana getirir.

Detaylı özeti gör

Kararda belirleyici sorun, iddianamede yapılan nitelendirmenin değişmesidir. Yerel mahkeme nitelikli tehdit suçundan beraat hükmü kurmuştur. Katılan vekilinin temyizi üzerine Daire, sanıkların katılanı sendikaya üye olmaya zorlayan ve aksi hâlde şiddet uygulanacağını bildiren sözlerinin sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi suçunu oluşturduğunu kabul etmiştir. Suç vasfının bu biçimde belirlenmesi, dava zamanaşımının da söz konusu suça göre hesaplanmasını gerektirmiştir. Cezanın türü ve üst sınırı gözetildiğinde TCK m.66/1-e ile m.67/2-d uyarınca sekiz yıllık asli zamanaşımının, sanıkların savunmalarının alındığı 2015 yılındaki tarihlerden inceleme gününe kadar dolduğu belirlenmiştir. Bu nedenle hükümler bozulmuştur. Bozma yeniden yargılama gerektirmediği için 1412 sayılı Kanun'un 322. maddesindeki yetki kullanılmış ve açılan kamu davalarının CMK m.223/8 uyarınca zamanaşımından ayrı ayrı düşmesine karar verilmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.