Resmi Metin
Hak yoksunlukları
Madde 17- Yukarıdaki maddelerde açıklanan hallerde mahkeme, yabancı mahkemelerden verilen ve Türk hukuk düzenine aykırı düşmeyen hükmün, Türk kanunlarına göre bir haktan yoksunluğu gerektirmesi halinde, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine Türk kanunlarındaki sonuçlarının geçerli olmasına karar verir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TCK m.17, yukarıdaki maddelerde açıklanan hallerde yabancı mahkemelerden verilen bir hükmün, Türk kanunlarına göre bir haktan yoksunluğu gerektirmesi durumunda izlenecek yolu düzenler. Buna göre mahkeme, yabancı mahkemenin hükmü Türk hukuk düzenine aykırı düşmediği ve Türk kanunlarına göre bir haktan yoksunluğu gerektirdiği takdirde, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine bu hükmün Türk kanunlarındaki sonuçlarının geçerli olmasına karar verir.
Hükmün işleyişi bakımından üç koşul birlikte aranır: hakkında karar verilen hâlin yukarıdaki maddeler kapsamına girmesi, yabancı mahkeme hükmünün Türk hukuk düzenine aykırı düşmemesi ve bu hükmün Türk kanunlarına göre bir haktan yoksunluğu gerektirmesi. Bu koşullar gerçekleştiğinde harekete geçirme yetkisi Cumhuriyet savcısına aittir; istem onun tarafından yapılır. Mahkeme, kendiliğinden değil savcının istemi üzerine, yabancı mahkeme hükmünün Türk kanunlarında öngörülen hak yoksunluğuna ilişkin sonuçlarının Türkiye’de geçerli sayılmasına hükmeder.
Gerekçe
Hükûmet Tasarısının 16’ncı maddesinde yabancı ülkede verilmiş mahkûmiyet kararına bağlı hak yoksunluklarının Türkiye’deki etkisi düzenlenmiştir. Yürürlükteki kanunun 8’inci maddesinin tekrarı olan bu hüküm, düzenlemesi itibarıyla adalet esasına göre uygulanabilirliği olan bir hüküm değildir. Gerçekten yabancı bir mahkeme tarafından hükmolunmuş olan cezaya, bu kararın verildiği ülke hukukunda bağlanmış olan hak yoksunluklarını esas alan düzenlemeler, sağlıklı bir sonuç vermekten uzaktır. Özellikle her ülkedeki mahkûmiyete bağlı hak yoksunluklarının kapsamının farklı olması çeşitli sorunlara yol açmaktadır. Nitekim bazı ülkelerde hak yoksunluklarına ayrıca hükmedilmediğinden, bunlar mahkeme kararında belirtilmezler. Bu durum da göstermektedir ki, hak yoksunlukları bakımından yabancı ülke hukukunun esas alınması ülke içinde yeknesak ve adil bir uygulamaya imkân vermemektedir. İşte bu nedenlerledir ki, madde metninde, eşitlik ilkesi gereği olarak, yabancı bir mahkeme tarafından hükmedilmiş olan cezaların, doğurduğu hak yoksunlukları bakımından ülkemiz hukukunun dikkate alınması kabul edilmiştir.