ÇKK Madde 41/F - Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesine muhalefet
Hazırlayan: Av. Saim İncekaş · Adana Barosu · Güncelleme: 12.11.2026
Özet8 fıkra · ~2 dk okuma
Çocuk teslimi veya kişisel ilişki emrine aykırılıkta, bir ay içinde şikâyet üzerine aile mahkemesi disiplin hapsine karar verir. Çocuk teslimi emrine aykırılık veya engelleme ile kişisel ilişki sonunda geri getirmeme, fiil suç olsa dahi üç aya kadar; kişisel ilişki emrine aykırılık veya engelleme üç günden on güne kadar disiplin hapsi gerektirir. İnfaz kesinleşmeden sonra yapılır; kesinleşme tarihinden itibaren iki yıl geçince infaz edilemez. Şikâyetten vazgeçme bütün hâllerde, çocuğun velayet sahibine teslimi ise yalnız birinci ve üçüncü fıkralarda dava ve cezayı düşürür.
İçindekiler
Sayfa içeriğiÇKK Madde 41/F - Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesine muhalefet
Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesine muhalefet
Madde 41/F- (1) Çocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesine ilişkin teslim emrine aykırı hareket edenler ile emrin gereğinin yerine getirilmesini engelleyenler, bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine, fiil suç teşkil etse dahi, üç aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır.
Ek hüküm: · 7343 s.K. m.44
(2) Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesine ilişkin teslim emrine aykırı hareket edenler ile emrin gereğinin yerine getirilmesini engelleyenler, bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine, üç günden on güne kadar disiplin hapsiyle cezalandırılır.
(3) Kişisel ilişki kurulması için kendisine çocuk teslim edilen hak sahibi, ilam veya tedbir kararında belirtilen sürenin bitiminde çocuğu belirlenen yere getirmezse, bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine, fiil suç teşkil etse dahi, üç aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır.
(4) Yukarıdaki fıkralar kapsamında şikâyete bakacak görevli ve yetkili mahkeme, işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesidir.
(5) Şikâyet olunana, şikâyet dilekçesi ile birlikte duruşma gün ve saatini bildiren davetiye gönderilir. Davetiyede, savunma ve delillerini duruşma gününe kadar bildirmesi gerektiği; duruşmaya gelmediği takdirde yargılamaya yokluğunda devam olunarak karar verileceği ihtar olunur. Mahkeme, duruşmaya gelen şikâyet olunanın, 5271 sayılı Kanunun 147 nci maddesinde belirtilen haklarını hatırlatarak savunmasını alır; gerekli araştırmayı yapar; dosyadaki delilleri değerlendirir; şikâyet olunanın teslim emrine aykırı hareket ettiğini veya emrin gereğinin yerine getirilmesini engellediğini yahut sürenin bitiminde çocuğu belirlenen yere getirmediğini tespit ederse disiplin hapsi ile cezalandırılmasına, aksi takdirde şikâyetin reddine karar verir.
(6) Disiplin hapsi ile cezalandırmaya ilişkin kararlar, kesinleşmesini müteakip Cumhuriyet başsavcılığı tarafından infaz edilir. Bu kararlar kesinleştiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra yerine getirilemez.
(7) Şikâyetten vazgeçilmesi hâlinde veya birinci ve üçüncü fıkralar bakımından çocuğun velayet hakkı sahibine teslim edilmesi durumunda dava ve bütün sonuçlarıyla beraber ceza düşer.
(8) Yukarıdaki fıkralar uyarınca aile mahkemesince verilen kararlara karşı, 41/E maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca itiraz edilebilir.
24/11/2021 tarihli 7343 sayılı Kanunla Çocuk Koruma Kanununa eklenen bu hüküm, çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kararlarına uymayanlara disiplin hapsi yaptırımı getirir; bu, genel hapis ya da adli para cezasından farklıdır. Çocuk teslimi emrine aykırı davranan ya da engelleyen kişi, fiil suç teşkil etse dahi üç aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır. Kişisel ilişki için kendisine çocuk teslim edilen hak sahibi de sürenin bitiminde çocuğu belirlenen yere getirmezse, yine fiil suç teşkil etse dahi üç aya kadar disiplin hapsiyle karşılaşır. Çocukla kişisel ilişki emrine aykırılıkta ise yaptırım üç günden on güne kadar disiplin hapsidir. Süreç re’sen değil, bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine yürür.
Şikâyete bakmakla görevli ve yetkili mahkeme, işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesidir. Şikâyet olunana dilekçe ve davetiye tebliğ edilir; gelmezse yargılama yokluğunda sürer, gelirse 5271 sayılı Kanunun 147 nci maddesindeki hakları hatırlatılarak savunması alınır. Aykırılık saptanırsa disiplin hapsine, aksi hâlde şikâyetin reddine karar verilir. Kesinleşen karar Cumhuriyet başsavcılığınca infaz edilir; kesinleşmeden itibaren iki yıl geçince yerine getirilemez. Şikâyetten vazgeçme, dava ve bütün sonuçlarıyla beraber cezayı bütün fıkralar bakımından düşürürken, çocuğun velayet hakkı sahibine teslimi yalnız birinci ve üçüncü fıkralarda düşme sebebidir. Karara karşı 41/E maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca itiraz edilebilir.
İlgili Yargıtay Kararları - ÇKK m.41/F uygulaması
Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Karar tarihi ve kart notu, kararın hangi kanun metnine göre verildiğini gösterir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi•E. 2024/470 K. 2024/1293•
Bu olayda Yargıtay, ÇKK m.41/F uyarınca verilen kararlara karşı gidilecek yolun, maddenin sekizinci fıkrasının gösterdiği m.41/E'nin üçüncü fıkrasındaki itiraz olduğunu belirtmiştir. Bu yolla verilen kararın kesin olduğunu kabul ederek temyiz başvurusunu reddeden ek kararı onamıştır.
Karar 28.02.2024 tarihlidir. m.41/F 7593 sayılı Kanunla değişmemiştir. Atıf yapılan m.41/E'nin (3) fıkrasındaki itiraz süresi karardan sonra 7499 sayılı Kanunla değişmiştir; kesinlik cümlesi aynı kalmıştır.
Detaylı özeti gör
Davalı hakkında çocuk teslimine muhalefet nedeniyle disiplin hapsine hükmedilmiş, karar itiraz yolu açık olmak üzere verilmiştir. İtiraz reddedildikten sonra davalı vekili sırasıyla istinaf ve temyiz yollarına başvurmuş, bu başvurular kesinlik nedeniyle reddedilmiştir. Daire, m.41/F'nin muhalefet halinde uygulanacak yaptırımları düzenlediğini, sekizinci fıkrasının bu madde uyarınca verilen kararlara karşı m.41/E'nin üçüncü fıkrası uyarınca itiraz edilebileceğini gösterdiğini belirtmiştir. Bu nedenle itiraz üzerine verilen karara karşı temyiz yolunun açık olmadığı sonucuna ulaşmıştır.
Sonuç: Bölge adliye mahkemesinin temyiz başvurusunu reddeden ek kararı oy birliğiyle onanmıştır.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi•E. 2024/581 K. 2024/916•
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu dosyada, kanun yararına bozma ihbarnamesinin içeriğini yerinde görerek itirazı reddeden merci kararını bozmuş, kendi gerekçesini ayrıca yazmamıştır. İhbarname ÇKK m.41/F, Geçici m.2/4 ve 7343 sayılı Kanunun yürürlük maddesini birlikte değerlendirmiş, eylemin yürürlükten sonra işlendiğinin iddia edilmesi karşısında dosyanın aile mahkemesine gönderilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Karar 06.02.2024 tarihlidir. m.41/F 7593 sayılı Kanunla değişmemiştir. Görev değerlendirmesi ihbarnamenin andığı 7343 sayılı Kanunun yürürlük tarihine dayanır. Geçici m.2'den kararda yalnız (4) fıkrası ihbarname aracılığıyla geçer. Dördüncü Kısmın aşamalı uygulanmasına ilişkin (2) ve (3) fıkraları ile yürürlükten sonra icra dairelerince ya da Dördüncü Kısım gereğince müdürlüklerce yürütülen süreçteki muhalefet eylemlerinde m.41/F'nin uygulanacağını söyleyen (5) fıkrası kararda anılmamış, tartışılmamıştır.
Detaylı özeti gör
İcra ceza mahkemesinin çocuk teslimi emrine muhalefet suçundan verdiği beraat kararına itiraz merci asliye ceza mahkemesince reddedilmiş, kanun yararına bozma istemi bu ret kararına yönelmiştir. İhbarname, 7343 sayılı Kanunla eklenen m.41/F'nin (2) fıkrasıyla çocuk teslimi emrine aykırı hareket için disiplin hapsi öngörüldüğünü ve düzenlemenin ÇKK kapsamına alınmasıyla bu cezaların görevli aile mahkemesince verileceğini belirtmiştir. Bunu, yürürlükten önce gerçekleşen ve 2004 sayılı Kanunun mülga m.341 kapsamındaki eylemlere ilişkin şikâyetleri icra mahkemelerine bırakan Geçici m.2/4 ve yürürlüğü yayım tarihine bağlayan 7343 m.57 ile birlikte ele almıştır. Kişisel ilişki kurulmasına muhalefet eyleminin 30.11.2021 olarak andığı yürürlük tarihinden sonra işlendiğinin iddia edilerek şikâyet edildiğini söylemiş, dosyanın suç tarihinde görevli ve yetkili aile mahkemesine gönderilmesi gerekirken itirazın reddedilmesinde isabet görmemiştir. Dairenin kendi sözleri, istemin dayandığı ihbarname içeriğinin yerinde görüldüğünden ibarettir; eylem tarihi ve görev yönünden ayrı bir tespiti yoktur.
Sonuç: Daire, ihbarname içeriğini yerinde görerek itirazın reddine ilişkin merci kararını CMK m.309/4-a uyarınca oy birliğiyle bozmuş, müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yapılmasına karar vermiştir.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi•E. 2023/3396 K. 2023/7300•
Bu olayda Yargıtay, ÇKK m.41/F'deki aile mahkemesi görevine ilişkin uyuşmazlıkta Dördüncü Kısmın ilgili yerde Adalet Bakanlığı duyurusuna göre uygulanmaya başladığı tarihi esas almıştır. Şikâyete konu fiil bu tarihten önce gerçekleştiğinden uyuşmazlığın icra ceza mahkemesince sonuçlandırılması gerektiğini kabul etmiştir.
Karar 18.09.2023 tarihlidir. m.41/F 7593 sayılı Kanunla değişmemiştir. Kararda görev ölçüsü olarak Dördüncü Kısmın o yerde uygulanmaya başladığı tarih esas alınmıştır.
Detaylı özeti gör
Çocuk teslimine dair ilama aykırılık nedeniyle yapılan şikâyette icra ceza mahkemesi, başvurunun aile mahkemesine yöneltilmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Aile mahkemesi sıfatıyla bakan asliye hukuk mahkemesi de yönetmeliğin yürürlük tarihine değinerek suç tarihinde icra ceza mahkemesinin görevli olduğunu belirtmiş, görevsizlik kararı vermiştir. Daire, m.41/F'nin şikâyete işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesinin bakacağını düzenlediğini, Geçici m.2'nin ise yürürlükten önceki eylemleri icra mahkemelerine bıraktığını aktarmıştır. Ardından Adalet Bakanlığının resmî internet sitesindeki duyuruya göre Dördüncü Kısmın o yerde hangi tarihte uygulanmaya başladığını belirlemiş, fiilin bu tarihten önce gerçekleştiğini saptamıştır.
Sonuç: Daire, icra ceza mahkemesini yargı yeri olarak belirlemiş, karar oy birliğiyle ve kesin olarak verilmiştir.