İçeriğe geç

İİK Madde 85 Taşınır ve taşınmaz malların haczi

Özet 6 fıkra · ~2 dk okuma

İİK m.85, borçlunun kendi yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır malları ile taşınmazlarından ve alacak ve haklarından, alacaklının ana, faiz ve masraflar da dahil bütün alacaklarına yetecek miktarın haczolunacağını, bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamayacağını belirler. Üçüncü şahıs tarafından ihtiyaten haciz veya istihkak iddia edilmiş malların haczi en sonraya bırakılır.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 3494 s.K. m.8
İçindekiler

Sayfa içeriğiİİK Madde 85 - Taşınır ve taşınmaz malların haczi

Resmi Metin

Taşınır ve taşınmaz malların haczi

Madde 85- (1) Borçlunun kendi yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır mallariyle taşınmazlarından ve alacak ve haklarından alacaklının ana, faiz ve masraflar da dahil olmak üzere bütün alacaklarına yetecek miktarı haczolunur; ancak bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz.

(2) Borçlu yahut borçlu ile birlikte malı elinde bulunduran şahıslar, taşınır mal üzerinde üçüncü bir şahsın mülkiyet veya rehin hakkı gibi sınırlı bir ayni hakkının bulunması veya taşınır malın üçüncü şahıs tarafından haczedilmiş olması halinde bu hususu haciz yapan memura beyan etmek ve beyanının haciz tutanağına geçerilmesini talep etmek, haczi yapan memur da borçluyu yahut borçlu ile birlikte malı elinde bulunduran şahısları bu beyana davet etmek zorundadır. Bu tür mallar ile üçüncü şahıs tarafından ihtiyaten haciz veya istihkak iddia edilmiş bulunan malların haczi en sonraya bırakılır.

Değişiklik: · 3494 s.K. m.8

(3) Ancak haczolunan taşınmaz artırmaya çıkarılmadan borçlu borcun itfasına yetecek taşınır mal veya vadesi gelmiş sağlam alacak gösterirse taşınmaz üzerinde haciz baki kalmak üzere önce gösterilen taşınır veya alacak da haczolunur.

(4) Şu kadar ki, bu suretle mahcuz kalan taşınmazın idare ve işletmesine ve hasılat ve menfaatlerine icra dairesi müdahale etmez.

(5) Hasılatı paraya çevirme masraflarını ve icabında muhafaza ve idare masraflarını tecavüz etmeyeceği muhakkak olan şeyler haczolunmaz.

(6) Haczi koyan memur borçlu ile alacaklının menfaatlerini mümkün olduğu kadar telif etmekle mükelleftir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.

  1. Değişiklik madde tamamı 3890 s.K. m.1
  2. Değişiklik fıkra 3494 s.K. m.8

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Taşınmazı haczedilen borçlunun elinde, satışın seyrini değiştirebilecek somut bir başvuru imkânı vardır: taşınmaz artırmaya çıkarılmadan önce borcun itfasına yetecek taşınır mal veya vadesi gelmiş sağlam alacak gösterirse, gösterilen bu değerler de haczolunur ve haciz önce bunlara yöneltilir. İmkânın sınırı da aynı cümlede yazılıdır; taşınmaz üzerindeki haciz baki kalır. Gösterimde bulunmak haczin kaldırılması sonucunu doğurmaz, yalnız borcun karşılanacağı kaynağın sırasını değiştirir.

Haczin ölçüsü alacaktır: alacaklının ana, faiz ve masraflar dâhil bütün alacaklarına yetecek miktar haczolunur, bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz. Haciz sırasında borçlu ya da malı onunla birlikte elinde bulunduran kişi, taşınır üzerinde üçüncü bir kişinin mülkiyet hakkı ya da rehin hakkı gibi sınırlı bir ayni hakkı bulunduğunu veya malın başkası tarafından haczedildiğini haczi yapan memura beyan etmek ve beyanın tutanağa geçirilmesini istemek zorundadır; memur da onları bu beyana davet etmekle yükümlüdür. Hasılatının, paraya çevirme masraflarını ve gerektiğinde muhafaza ve idare masraflarını aşmayacağı muhakkak olan şeyler ise hiç haczolunmaz.

İlgili Yargıtay Kararları - İİK m.85 uygulaması

Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu E. 2019/466 K. 2022/1325 Bozma

İİK m.85/1 uyarınca icra dairesince, borçlunun kendi yedinde veya üçüncü kişide bulunan menkul ve gayrimenkul malları ile alacak ve haklarından, alacaklının ana para, faiz ve masraflar dâhil bütün alacaklarına yetecek miktar haczedilir; m.85/2 uyarınca borçluya ait olup üçüncü kişi elinde bulunan mallar da haczedilebilir.

Detaylı özeti gör

Kambiyo senedine dayalı kişisel borcu nedeniyle hakkında haciz yolu ile takip yapılan borçlu şirketin ortağı bulunduğu adi ortaklığın (ortak girişimin) üçüncü kişilerdeki hakediş/ihale alacağı üzerine haciz konulmuştur. Borçlu, ortağın kâr ve tasfiye payı belirlenmeden ortaklık hakedişinin haczedilemeyeceğini ileri sürerek haczin kaldırılması için şikâyette bulunmuş; icra mahkemesi şikâyeti yedi günlük süreden reddetmiş, Özel Daire ise bu kararı bozmuş, mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, borçlu ortağın kişisel borcundan dolayı elbirliği mülkiyetindeki ortaklık alacağına haciz konulmasının kamu düzenine ilişkin emredici hükümlere aykırılık oluşturduğunu, bu nedenle haczedilmezlik şikâyetinin süreye tabi olmadığını ve işin esasına girilmesi gerektiğini belirterek direnme kararını bozmuştur.

Yargıtay · HGK E. 2022/592 K. 2022/1255 Bozma

İİK m.85 uyarınca haczi koyan memur, borçlu ile alacaklının menfaatlerini mümkün olduğu kadar telif etmekle mükelleftir.

Detaylı özeti gör

Belediyeye ait dokuz araç hakkındaki haczedilmezlik şikâyetinde, mahkeme dört araç için keşif/bilirkişi ile fiilen kamu hizmetinde kullanılmadığı sonucuna varmış, beş araç için ise borçluya meşruhatlı ihtar tebliğ etmeden inceleme yapmadan şikâyeti reddetmiştir. HGK, hem araçların fiilen kamu hizmetinde kullanılıp kullanılmadığının araştırılması (İİK ve 5393 s.K. m.15) hem de meşruhatlı ihtar gerekliliği yönünden Özel Daire bozmasına uyulması gerektiğini belirtmiştir. Sonuç: Direnme kararı her iki uyuşmazlık yönünden de oy birliğiyle BOZULMUŞTUR.

Yargıtay · HGK E. 2018/672 K. 2022/588 Bozma

İİK m.85/1 uyarınca icra dairesince, borçlunun kendi yedinde veya üçüncü şahısta bulunan menkul malları ile gayrimenkullerinden ve alacak ve haklarından, alacaklının ana para, faiz ve masraflar dâhil bütün alacaklarına yetecek miktar haczedilir. Maddenin ikinci fıkrası gereğince borçluya ait olup üçüncü kişi elinde bulunan mallar da haczedilebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Belediyenin kamu hizmetine tahsisli taşınmazlarına ilişkin haczedilmezlik şikâyetinin süreye tabi olup olmadığı ve mahkemece esasının incelenmesi gerekip gerekmediği. Değerlendirme: Kamu düzenine ilişkin haczedilmezlik şikâyeti İİK m.16/2 uyarınca süresiz olup şikâyetin süreden reddi yerinde değildir; gerekçede maddî hukuka göre devri yasak münhasıran şahsa bağlı haklar (TMK m.23) gibi malların haczedilemeyeceği belirtilmiştir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Yargıtay · HGK E. 2018/670 K. 2022/148 Bozma

İİK m.85/1 uyarınca icra dairesince, borçlunun kendi yedinde veya üçüncü şahısta bulunan menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından alacaklının ana para, faiz ve masraflar dâhil bütün alacaklarına yetecek miktar haczedilir. İİK m.85/2 ise borçluya ait olup üçüncü kişi elinde bulunan malların da haczedilebileceğini öngörür.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Haczin kaldırılmasına ilişkin icra mahkemesi kararı kesinleşmeden infaz edilebilir mi ve şartların değiştiği iddiasıyla araçlara yeniden haciz talebinin reddi memurluk işlemi mahkemece incelenmeli mi? Değerlendirme: İcra mahkemesi kararının icrası kesinleşmeye bağlı olmayıp temyiz infazı durdurmaz; haczedilebilirlik talep anına göre belirlenir, alacaklının fiilen kamu hizmetinde kullanımın sona erdiği iddiası İİK m.82/son uyarınca incelenmelidir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oy birliğiyle karar verilmiştir.

Yargıtay · HGK E. 2017/1862 K. 2021/1530 Bozma

İİK m.85/2 uyarınca borçluya ait olup üçüncü kişi elinde bulunan mallar da haczedilebilir. Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacakları, İİK m.89'a göre haciz ihbarnamesi gönderilmesi suretiyle haczedilebileceği gibi üçüncü kişilere haciz müzekkeresi gönderilmesi suretiyle de haczedilebilir.

Detaylı özeti gör

Haczedilmezlik şikâyetine konu, Defterdarlık emanet hesabından haciz nedeniyle icra dosyasına şikâyet tarihinden önce gönderilip alacaklıya ödenen belediye payı paranın iadesi istenmiştir. HGK, üçüncü kişinin haciz ihbarnamesi üzerine yatırdığı paranın alacaklıya ödenmesinin iradi ödeme sayılamayacağını, bunun haczedilmezlik şikâyetinin esasının incelenmesine engel olmadığını ve borçlunun iade talebinde hukukî yararı bulunduğunu belirterek direnme kararını bozmuştur. Sonuç: Direnme kararı Özel Daire bozma kararı doğrultusunda oy birliği ile BOZULMUŞTUR.

Diğer kararlar (3)
Yargıtay · HGK E. 2017/1868 K. 2021/1485 Bozma

Borçlunun malvarlığını oluşturan mal, alacak ve haklar alacaklılarına karşı bir tür teminat teşkil ettiğinden borç için haczettirilebilir; İİK m.85 anlamında haciz, alacağı karşılayacak miktar ve değerdeki borçluya ait mal ve haklara icra memuru tarafından hukuken el konulmasıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Haczedilmezlik şikâyetinden sonra haczedilen banka hesabından icra dosyasına para gönderilip alacaklıya ödenmesi ve hacizlerin icra dairesince kaldırılması, şikâyetin esasının incelenmesine engel olur mu. Değerlendirme: Açıkça vazgeçilmeksizin borcun cebri icra tehdidi altında ödenmesi şikâyeti konusuz kılmaz; üçüncü kişi bankaca yatırılan para iradi ödeme sayılmaz, borçlunun esasın incelenmesinde hukuki yararı vardır. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oy birliğiyle karar verilmiştir.

Yargıtay · HGK E. 2017/2252 K. 2021/1377 Bozma

İİK m.85 bakımından haczin konusunu borçlunun taşınır ve taşınmaz malları, üçüncü kişilerdeki alacakları ve diğer malvarlığı hakları oluşturur. İİK m.85/1 uyarınca bunlardan alacaklının ana para, faiz ve masraflar dâhil bütün alacaklarına yetecek miktar haczedilir.

Detaylı özeti gör

Belediyenin Ziraat Bankası hesaplarına konulan hacizlere karşı haczedilmezlik şikâyetidir. HGK, İİK m.82 ile 5393 sayılı Belediye Kanunu m.15/9 çerçevesinde, ...nolu hesap dışında kalan diğer hesaplar yönünden de paraların niteliğinin (vergi/resim/harç veya kamu hizmetine fiilen tahsis) ve havuz hesabı oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiğini benimsemiştir. TMK m.23'e, devri yasak münhasıran şahsa bağlı hakların haczedilemeyeceğine örnek olarak tali atıf yapılmıştır. Sonuç: Direnme kararı, Özel Daire bozma kararındaki nedenlerle BOZULMUŞTUR.

Yargıtay · HGK E. 2017/723 K. 2021/1147 Direnme Bozuldu

Bu kararda madde yalnızca anılmıştır. Karar, borçlunun ölümü üzerine mirasçısı sıfatıyla takibin yöneltildiği kişinin taşınmazına konulan haczin kaldırılması istemli şikâyetine ilişkindir; İİK m.85, icra müdürü işleminin kanuna uygunluğu değerlendirilirken aktarılan hükümler arasında geçmiştir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.614 bakımından önce gelen (birinci zümre) mirasçıların reddi hâlinde mirasın kendiliğinden sonra gelen (ikinci zümre) mirasçılara geçip geçmeyeceği ve bunların haczin muhatabı olup olamayacağı; şikâyetin duruşmasız çözülüp çözülemeyeceği. Değerlendirme: Sonra gelen mirasçılar m.614 usulü işletilip mirası açıkça kabul etmedikçe mirasçı sayılmaz; ancak alacaklının savunma ve delil hakkı bakımından şikâyetin duruşma açılarak incelenmesi gerekir. Sonuç: Direnme kararı Özel Daire bozma kararındaki nedenlerle bozulmuştur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - İİK m.85 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 10. Hukuk Dairesi E. 2019/790 K. 2020/958 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İİK m.79 ve m.85'ten çıkan ortak sonuç, icra müdürüne haczin uygulanması konusunda takdir yetkisi tanınmadığıdır. İİK m.85 icra müdürüne yalnız alacaklara yetecek miktarın saptanması konusunda takdir hakkı tanımaktadır.

Detaylı özeti gör

Alacaklı, borçlu şirketin ipotekli dairelerindeki ankastre setler ve duşakabinlerin ayrıca haczini talep etmiş, icra memuru bunların taşınmazın mütemmim cüzü olduğu gerekçesiyle talebi reddetmiş, ilk derece de şikayeti reddetmiştir. Adana BAM, icra memurunun yalnızca İİK 82 kapsamında haczin caiz olup olmadığını değerlendirme yetkisi bulunduğunu, malın İİK 83/c (mütemmim cüz/eklenti) kapsamında olup olmadığını takdir yetkisi olmadığını, bu hususun ancak haciz sonrası şikayet konusu yapılabileceğini belirtmiştir. İstinaf başvurusu kabul edilerek ilk derece kararı kaldırılmış ve şikayet kabul edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Tam karar metni esas alınmalıdır.