Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/4574 K.2023/6313

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/529 E., 2022/767 K.

KARAR : Başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/410 E., 2019/454 K.

Taraflar arasındaki asıl davada ölünceye kadar bakım sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil, karşı davada ölünceye kadar bakım sözleşmesi ile mirastan feragat sözleşmesinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; tarafların mirasbırakanı … ile davalı … Bursa …. Noterliği’nin 07.05.2007 tarih ve 15156 yevmiye numaralı mirastan feragat sözleşmesi düzenlediklerini, sözleşmeye göre davalının Bursa ili, … ilçesi, … Mahallesi, 5709 ada, 4 parseldeki taşınmazdan doğacak olan miras hak ve hissesinden 1.000,00 TL karşılığı ivazlı olarak diğer mirasçı müvekkili lehine Bursa …. Noterliği’nden 07.05.2007 tarih 15153 yevmiye numaralı ölünceye kadar bakma sözleşmesine istinaden feragat ettiğini, müvekkilinin …’e ölünceye kadar dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile taşınmazın müvekkili adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı-karşı davacı cevap ve karşı dava dilekçesinde; mirasbırakanın ölünceye kadar bakım sözleşmesinde dava konusu taşınmazın birinci katını oğlu …’e, ikinci katını torunu …’e ölünceye kadar bakılıp ve gözetilmesi kaydıyla vermeyi yükümlediğini, müvekkilinin ivazlı olarak 1.000,00 TL bedel karşılığında babası, abisi, yeğeni arasında yapılan Bursa …. Noterliği’nin 07.05.2007 tarih ve 15153 yevmiye nolu ölünceye kadar bakım sözleşmesine göre dava konusu taşınmazdan doğacak miras hak ve hisselerinden diğer mirasçı abisi … lehine feragat ettiğini, davacının bakım sözleşmesindeki edimlerini yerine getirmediğini bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mirastan feragat sözleşmesindeki edimler yerine getirilmediğinden ölünceye kadar bakım sözleşmesi ile mirastan feragat sözleşmesinin iptalini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

1. Dava konusu Bursa …. Noterliğinin 07.05.2007 tarihli ve 15153 yevmiye numaralı ölünceye kadar bakma sözleşmesinin …, … ve … arasında düzenlendiğini, sözleşmenin iptalini sözleşme taraflarından birinin isteyebileceğini, davalı-karşı davacı …’in ölünceye kadar bakma sözleşmesinin taraflarından biri olmadığından karşı davada ölünceye kadar bakım sözleşmesinin iptal isteminin aktif husumet yönünden reddine,

2. Davalı-karşı davacının ölünceye kadar bakım sözleşmesine istinaden yapılan mirastan feragat sözleşmesinin de iptaline karar verilmesini de talep ettiğini, mirastan feragat sözleşmesinin mirasçı … ve mirasbırakan … arasında yapıldığı, davalının bu sözleşmenin taraflarından biri olmadığı anlaşılması nedeniyle mirastan feragat sözleşmesinin iptal isteminin husumet nedeniyle reddine,

3. Asıl davada, mirastan feragat sözleşmesinin Türk Medeni Kanunu 528 inci madde ve devamı gereğince resmi şekilde yapıldığı, geçerliliğini koruduğu, karşı davada iptal isteminin reddine karar verildiği anlaşılmakla; mirastan feragat sözleşmesi gereği taşınmazdaki davalının miras hissesinin davacı tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince deliller eksik değerlendirilmek suretiyle karar verildiğini, bakım alacaklısının sağlığında sözleşmenin iptalini istediğini, bu bakımdan mirasbırakanın sözleşmenin feshi iradesini ortaya koyduğunu, tanıkların da mirasbırakana davacı-karşı davalı tarafından bakılmadığını beyan ettiklerini, mirasbırakana müvekkilinin baktığını, mirastan feragat sözleşmesinde belirlenen ivazın da müvekkiline ödenmediğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı-karşı davacının Bursa …. Noterliğinin 07.05.2007 tarih 15156 yevmiye sayılı Mirastan Feragat Sözleşmesi ile mirasbırakana ait 377 ada 4 parsel sayılı taşınmazdaki miras hak ve hisselerinden 1.000,00 TL bedel karşılığında ve diğer mirasçı davacı-karşı davalı … ve dava dışı … lehine yine dava konusu Bursa …. Noterliğinin 07.05.2007 tarih 15153 yevmiye sayılı Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesine istinaden feragat ettiğini, mirastan feragat sözleşmesi ile kararlaştırılan 1.000,00 TL ivazın muris veya davacı-karşı davalı tarafından davalı-karşı davacıya ödendiğinin ispat edilmediği gibi davacı-karşı davalı tarafından ölünceye kadar bakma sözleşmesinin kendisine yüklediği bakım borcunun da yerine getirmediği, mirasbırakan tarafından sağlığında davacı-karşı davalı aleyhine bakım borcunu yerine getirmediği iddiasıyla ve mirastan feragat sözleşmesinin iptali talebiyle dava açıldığı, dava konusu ölünceye kadar bakma sözleşmesinin feshi şartları ile yine dava konusu mirastan feragat sözleşmesinin iptali şartlarının oluştuğu, dava konusu mirastan feragat sözleşmesi uyarınca tapu iptali ve tescil şartlarının ise oluşmadığı gerekçesiyle davalı-karşı davacının istinaf başvurusunun kabulü ile asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mirastan feragat sözleşmesinin sözleşme tarafları tarafından feshedilebileceğini, davalı-karşı davacıya mirastan feragat sözleşmesinde düzenlenen ivazın ödendiğini, ödenmediği düşünülse dahi bu talebin mirasbırakana karşı ileri sürülmediğini, tanık beyanlarının çoğunluğunun müvekkilinin lehine olmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesince tanık beyanlarının yanlış değerlendirildiğini, Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçesinde yer verdiği mirasbırakanın müvekkili aleyhine açılan davanın reddine karar verilerek kesinleştiğini, mirasbırakanın yaşlılığın verdiği rahatsızlıklarla bu davayı açtığını, mirasbırakana müvekkili tarafından bakıldığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı-karşı davalı lehine bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl dava ölünceye kadar bakım sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil, karşı dava ölünceye kadar bakım sözleşmesi ile mirastan feragat sözleşmesinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Türk Medeni Kanunu’nun mirastan feragat sözleşmelerinin kapsamını düzenleyen 528 inci maddesi şöyledir;
“Mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir. Feragat eden, mirasçılık sıfatını kaybeder. Bir karşılık sağlanarak mirastan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur.”
2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 611 inci maddesi şöyledir;
“Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bakım borçlusunun bakım alacaklısını ölünceye kadar bakıp gözetmeyi, bakım alacaklısının da bir malvarlığını veya bazı malvarlığı değerlerini ona devretme borcunu üstlendiği sözleşmedir.

Bakım borçlusu, bakım alacaklısı tarafından mirasçı atanmışsa, ölünceye kadar bakma sözleşmesine miras sözleşmesine ilişkin hükümler uygulanır.”
2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 612 nci maddesi şöyledir;
“Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, mirasçı atanmasını içermese bile, miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçerli olmaz.

Sözleşme, Devletçe tanınmış bir bakım kurumu tarafından yetkili makamların belirlediği koşullara uyularak yapılmışsa, geçerliliği için yazılı şekil yeterlidir.”
3. 4721 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 545 inci maddesi şöyledir;
“Miras sözleşmesinin geçerli olması için resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesi gerekir.

Sözleşmenin tarafları, arzularını resmî memura aynı zamanda bildirirler ve düzenlenen sözleşmeyi memurun ve iki tanığın önünde imzalarlar.
”

3. Değerlendirme

1. Asıl davada; mirasbırakan … ile mirasçı ve lehtar … arasında Bursa …. Noterliği 07.05.2007 tarih ve 15153 yevmiye numaralı “Ölünceye Kadar Bakım Sözleşmesi” akdedildiği ileri sürelerek davacı-karşı davalı … tarafından bu sözleşmeye istinaden tescil isteminde bulunulmuştur. Karşı davada ise davalı-karşı davacı … asıl davaya konu “Ölünceye Kadar Bakım Sözleşmesi” ile Bursa …. Noterliği 07.05.2007 tarih ve15156 yevmiye numaralı “Mirastan Feragat Sözleşmesi”nde edimlerin yerine getirilmediğini ileri sürerek her iki sözleşmenin de iptali isteminde bulunmuştur.

2. Ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflara hak ve borçlar yükleyen sözleşmelerden olup, bakım borcuna karşılık bir taşınmazın devri kararlaştırıldığında, bakım alacaklısının ölümünden sonra onun mirasçıları mülkiyeti geçirme borcu ile yükümlüdürler. Bu yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, sözleşmeye dayanılarak tapu iptali ve tescil istemi ile dava açılabilir.

3. Kaynağını Türk Borçlar Kanununun 611 inci ve devamı maddelerinden alan ölünceye kadar bakım sözleşmeleri, anılan Kanunun 612 inci ve Türk Medeni Kanununun 545 inci maddesi gereğince resmi şekilde düzenlenmelidir. Resmi şekilde düzenlenmeyen ölünceye kadar bakım sözleşmelerine değer verilerek tapu iptali ve tescil hükmü kurulması mümkün değildir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.02.2008 tarihli ve 2008/14-70 2008/104 sayılı Kararı)

4. Bakım borçlusunun bakıp gözetme yükümlülüğü aksi kararlaştırılmadığı sürece, bakım alacaklısını ailesi içerisine alıp ikametgâh temini, besleme-giydirme, hastalığında tedavi, manevi yönden de her türlü yardım ve desteği sağlama gibi ödevleri kapsar. Bu görevlerin yerine getirilmesi halinde ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflarına kişisel hak sağladığı için tapu iptali ve tescil davasını bakım borçlusu ya da onun külli halefleri bakım alacaklısının mirasçılarına karşı açabilirler.

5. Bakım borcu yerine getirilmediği iddiasıyla sözleşmenin feshini isteme …, bakım alacaklısının sağlığında kullanması gereken bir hak olduğundan, bakım alacaklısı mirasçılarının, bakım borçlusunun edimini yerine getirmediği savunması bu davada dinlenemez.

6. Yukarıda anlatılanlar ışığında, dava konusu Ölünceye Kadar Bakım Sözleşmesi resmi şekil koşuluna uygun olarak düzenlenmiş olup, mirasbırakanın sağlığında bu sözleşmenin iptaline dair usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığından ve sözleşmenin iptali için başkaca bir sebep ileri sürülmediğinden ölünceye kadar bakım sözleşmesine dayalı tescil hükmü kurulması gerekmektedir.

7. Diğer yandan, mirasbırakan ile mirasçısı …’nin Bursa …. Noterliğinin 07.05.2007 tarih ve 15156 yevmiye numaralı “Mirastan Feragat Sözleşmesi” düzenledikleri ve birlikte açtıkları Mirastan Feragat Sözleşmesinin iptaline dair davanın ise husumet nedeniyle reddedilerek kesinleştiği anlaşılmıştır. Mirasbırakan sağlığında “Ölünceye Kadar Bakım Sözleşmesi”nin iptaline dair bir dava da açmadığından, reddine karar verilen “Mirastan Feragat Sözleşmesi” iptaline dair dava nedeniyle mirasbırakanın iradesinin “Ölünceye Kadar Bakım Sözleşmesi”nin iptali yönünde olduğuna dair Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinin hukuki bir geçerliliğe haiz olduğu söylenemeyecektir. Nitekim, mirasbırakanın sağlığında, “Mirastan Feragat Sözleşmesi”nin tarafı olan …’nin, sözleşmede belirlenen ivazın yerine getirilmediği iddiasıyla da açmış olduğu bir dava da bulunmamaktadır. Bu sebeple de sözleşmenin tarafı olan Sadife’nin mirasbırakanla akdettiği, sözleşmenin tarafı olmayan diğer mirasçıya yönelttiği “Mirastan Feragat Sözleşmesi”nin iptaline karar verilmiş olması da doğru görülmemiş, açıklanan sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.12.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.