Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3415 K.2025/2813

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/42 E., 2024/1594 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: Manavgat 1. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/679 E., 2021/1947 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; 6360 sayılı Kanun gereği tüzel kişiliği sona eren Side Belediyesi ile davalı arasında, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca yapılan ihale sonucunda 15.03.2010 tarihinden 15.03.2013 tarihine kadar süreli imzalanan kira sözleşmesinin 04.12.2012 tarihli Belediye Encümen Kararı ile 15.03.2013 tarihinden 15.03.2018 tarihine kadar uzatılmasına karar verildiğini, kiralanan için 21.04.2010 tarihli “cafe bar” işyeri açma ve çalışma ruhsatının “… Optik ve El Sanatları San. Tic. Ltd. Şti.” adına düzenlendiğini, büfenin imar planında çocuk bahçesi ve otopark alanında kaldığını, sadece büfe olarak kullanımı mümkün iken izinsiz ihale şartnamesi ve sözleşmeye aykırı olarak imalat yapılarak cafe- bar olarak işletildiğini, kiralama ihale ile yapıldığı halde yazılı izin alınmaksızın sözleşmenin davalı tarafından ortağı olduğu şirkete devri suretiyle ruhsat düzenlendiğini, kira sözleşmesinin (9.) maddesinde, kiracının belediyenin izni olmaksızın kiralananı devretmesi halinde yıllık kira bedelinin 10 katı tutarında tazminat ödemek zorunda olduğunun kararlaştırıldığını, yıllık kira bedeli 39.292,00 TL olup davalının 392.920,00 TL’den sorumlu olduğunu ileri sürerek; söz konusu tazminatın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili; sözleşmeye aykırı hareket edilmediği gibi işyerinin de bir başkasına devredilmediğini, izin talebi üzerine Belediyenin oluru ile müvekkilinin ortağı olduğu şirket adına işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiğini, sözleşmenin maktu olduğunu savunarak, haksız davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının Side Belediyesinden şirket adına ruhsat izni alarak ve buna güvenerek hareket ettiği, Belediyenin ruhsat izni verdikten sonra buna dayanarak aleyhe işlem yapmasının kamu kurumuna olan itimat ilkesini zedeleyeceği, kira sözleşmesi davalı ile yapılmış olup davalının ruhsat düzenlenen şirketin ortağı olduğu ve fiilen de sürekli iş yerinde bulunduğu, kira bedellerinin davalı tarafından ödendiği, davacının kamusal zararının oluşmadığı, Manavgat Belediyesi tarafından ilan ve reklam vergisinin şirket adına kesildiği, böylece oluşan hukuki ilişkiye rıza gösterdiğinin kabul edildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kira ilişkisi boyunca kira bedellerinin davalı tarafından ödendiği, davacı … tarafından davalının ortağı olduğu şirket adına ilan ve reklam vergisi tahakkuk ettirildiği, kiralanan için şirket adına işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmiş ise de işyerinin fiilen davalı tarafça idare edilmeye devam edildiği, davalı tanığının da bu durumu doğruladığı, taraflar arasında mülga Belediye tarafından verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatından sonra da kira ilişkisinin devam ettiği, her ne kadar davacı … tarafından şirket adına verilmiş ruhsat iptal edilmiş ise de davalı kiracı adına yeniden ruhsat düzenlendiği ve kiracılık ilişkisinin davalının tahliye istemi ve kiralananın yıkımına kadar devam ettiği, kiralananın sözleşmenin (9.) maddesinde belirtildiği şekilde devrinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; kira sözleşmesinin devrine ilişkin yazılı olurun dosyaya sunulmadığını, değerlendirmenin hatalı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki kira sözleşmesinden kaynaklı cezai şart istemine ilişkindir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 323. maddesi gereğince, kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça, kira ilişkisini başkasına devredemez. İşyeri kiraları bakımından kiraya veren, haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz. Yine, işyeri kiralarında devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olmaya devam edecektir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davalının 20.04.2010 tarihli dilekçesindeki talep üzerine düzenlenen işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı ile dosya kapsamına göre, kiralananın sözleşmenin (9.) maddesinde belirtildiği şekilde devrinin söz konusu olmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.05.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.