HMK Madde 39 - Çekilme kararının incelenmesi

Bu madde, hâkimin çekilme yönünde görüş bildirmesi hâlinde bu çekilmenin denetlenmesini tek fıkra hâlinde düzenler. Hükme göre hâkim, taraflardan birinin ret talebi üzerine ya da herhangi bir talep olmaksızın kendiliğinden çekilme yönünde görüş bildirebilir. Bu iki hâlin de ortak sonucu, çekilme görüşünün doğrudan kesinleşmemesi, bir merci tarafından incelenmesidir. İnceleme yetkisi, ret talebini incelemeye yetkili olan mercie verilmiştir; söz konusu merci, çekilmenin kanuna uygun olup olmadığına karar verir.

Usul bakımından madde, hâkimin tek başına davadan elini çekmesine değil, çekilme yönündeki görüşünün dış bir denetime tabi tutulmasına dayanır. Bu nedenle hâkim çekilme görüşü bildirdiğinde, dosyanın akıbeti kendi iradesiyle değil, yetkili merciin yapacağı uygunluk değerlendirmesiyle belirlenir. Merci, çekilmeyi kanuna uygun bulursa çekilme yönündeki görüş hukuki sonuç doğurur; aksi hâlde çekilmenin kanuna uygun olmadığına karar verir. Böylece hem ret talebine bağlı hem de kendiliğinden ileri sürülen çekilme görüşleri, aynı inceleme mekanizmasıyla tek bir merci denetimine bağlanmış olur.