HMK Madde 252 - Tanıklıktan çekinme sebeplerinin bildirilmesi ve incelenmesi

Bu madde, tanıklıktan çekinmek isteyen kimsenin bu yöndeki iradesini hangi biçimde ve nasıl ortaya koyacağını ve çekinmenin haklı olup olmadığına kimin karar vereceğini düzenler. Maddeye göre tanıklıktan çekinen kişi, çekinme sebebini ve bu sebebi haklı gösterecek delilini, dinleneceği günden önce yazılı olarak ya da davet edildiği duruşmada sözlü olarak mahkemeye bildirmek zorundadır. İkinci fıkra, çekinme sebebini ve dayanaklarını önceden bildirmiş olan tanığın belirlenen günde mahkemeye gelmek zorunda olmadığını öngörür. Çekinmenin yerinde olup olmadığını ise mahkeme değerlendirir.

Mekanik olarak, çekinme beyanı kendiliğinden sonuç doğurmaz; sadece bir talep niteliğindedir ve değerlendirmeye tabidir. Mahkeme, duruşmada bulunan tarafları dinledikten sonra tanıklıktan çekinmenin haklı olup olmadığına karar verir. Bu yapı, çekinme sebebinin önceden açıklanmasını ve dayanağının gösterilmesini bir yükümlülük hâline getirirken, sonucun belirlenmesini tarafların dinlenmesinin ardından mahkemenin denetimine bırakır. Böylece çekinme hakkı tanınmakla birlikte, bunun usule uygun biçimde ileri sürülmesi ve yargısal bir kararla sonuçlanması esası benimsenmiştir.