Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 378 İnceleyecek mahkeme ve teminat
HMK 378, yargılamanın iadesi talebini içeren dilekçe kararı veren mahkemece incelenir; mahkeme dayanılan sebebin niteliğine göre talepte bulunandan karşı tarafın zararını karşılayacak uygun bir teminat göstermesini isteyebilir.
Resmi Metin
İnceleyecek mahkeme ve teminat
Madde 378- (1) Yargılamanın iadesi talebini içeren dilekçe, kararı veren mahkemece incelenir.
(2) Mahkeme, dayanılan sebebin niteliğine göre yargılamanın iadesi talebinde bulunandan karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılayacak uygun bir miktar teminat göstermesini isteyebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, yargılamanın iadesi (muhakemenin yenilenmesi) talebinin hangi mahkemece inceleneceğini ve bu sırada istenebilecek teminatı düzenler. İlk fıkraya göre yargılamanın iadesi talebini içeren dilekçe, kararı veren mahkemece incelenir; yani inceleme yetkisi, iadesi istenen hükmü vermiş olan mahkemeye aittir. İkinci fıkra ise mahkemeye, dayanılan sebebin niteliğine göre, talepte bulunandan karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılayacak uygun bir miktar teminat göstermesini isteyebilme imkânı tanır. Teminat istenmesi mahkemenin takdirine bırakılmış olup, fıkra “isteyebilir” diyerek bu hususu zorunlu değil ihtiyari bir yetki olarak kurgular.
Usul mekaniği bakımından, iade talebi ayrı ve bağımsız bir merciye değil, esas kararı veren mahkemeye yöneltilir; böylece incelemeyi davanın kendisini bilen mahkeme yürütür. Teminat yönünden mahkeme, talebe dayanak sebebin ağırlığını ve niteliğini değerlendirerek karar verir ve teminatın miktarını karşı tarafın muhtemel zararını karşılayacak ölçüde uygun biçimde belirler. Maddede teminatın türü, oranı veya gösterilme süresine ilişkin somut bir ölçü yer almadığından, bu hususlar mahkemenin somut olaya göre yapacağı değerlendirmeye bırakılmıştır.
Gerekçe
Madde, 1086 sayılı Kanunun 448 ve 453 üncü maddelerini karşılamaktadır.
Birinci fıkradaki düzenlemede gösterilen mahkemenin yetkisi ve iş bölümü kesin niteliktedir. Fıkrada sözü edilen kararı veren mahkemenin kapatılmış olması halinde, yargılamanın iadesi talebini, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu kararıyla o mahkemenin işlerini devralmış olan mahkeme inceleyecektir. “Yargılamanın iadesi sebepleri” kenar başlıklı 379 uncu maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde gösterilen halde, ilk hükme aykırı biçimde elde edilen ikinci hükmü veren mahkemede yargılamanın iadesi istenecektir. Birinci hüküm, kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş, ikinci hüküm ise kanun yollarından geçerek kesinleşmiş olsa dahi, yargılamanın iadesi talebini incelemekle ikinci hükmü veren ilk derece mahkemesi yetkili ve görevlidir.
Maddenin ikinci fıkrası, yargılamanın iadesi talebinin yol açabileceği zarar ve ziyanı karşılayacak uygun bir teminatın gösterilmesini düzenlemektedir. Teminatın gerekli olup olmadığını, miktarını ve niteliğini mahkeme takdir edecektir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 382 ve 383 üncü maddeleri, teselsül nedeniyle 384 ve 385 inci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.