Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 334 Kiralananın geri verilmesi: Genel olarak
TBK 334, kiracı kiralananı kira sözleşmesinin bitiminde teslim aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür; ancak sözleşmeye uygun kullanma nedeniyle kiralananda oluşan eskimelerden ve bozulmalardan sorumlu değildir. Kiracının, sözleşmenin sona ermesi hâlinde, sözleşmeye aykırı kullanmadan doğacak zararları giderme dışında başkaca bir tazminat ödeyeceğine ilişkin önceden verdiği taahhütler geçersizdir.
Resmi Metin
Genel olarak
Madde 334- (1) Kiracı kiralananı ne durumda teslim almışsa, kira sözleşmesinin bitiminde o durumda geri vermekle yükümlüdür. Ancak, kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla kiralananda meydana gelen eskimelerden ve bozulmalardan sorumlu değildir.
(2) Kiracının, sözleşmenin sona ermesi hâlinde, sözleşmeye aykırı kullanmadan doğacak zararları giderme dışında, başkaca bir tazminat ödeyeceğini önceden taahhüt etmesine ilişkin anlaşmalar geçersizdir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Geri verme uyuşmazlıklarının kalbi ispattır: kiracının kiralananı hangi durumda teslim aldığı netleşmezse, başlangıç hâliyle teslim arasındaki fark tartışmalı kalır. Bu yüzden hem kiraya verenin hem kiracının lehine olan tek gerçek koruma, sözleşme imzalanırken hazırlanan tarihli, fotoğraflı bir teslim/durum tutanağıdır; bu tutanak yoksa kiraya veren kiralananın daha iyi durumda verildiğini, kiracı da mevcut hasarın baştan var olduğunu kanıtlamakta zorlanır. Normal kullanımdan doğan aşınma ile sözleşmeye aykırı kullanımdan doğan zarar arasındaki sınır çekişmelidir; tereddütte keşif ve bilirkişiyle ayrıştırılır.
Sık yapılan hata, kiracıya peşinen geniş bir tazminat/onarım taahhüdü imzalatmaktır; TBK m.334 uyarınca, aykırı kullanımdan doğan zararı giderme dışındaki böyle önceden taahhütler geçersizdir, bu yüzden depozitodan kesinti yapan kiraya veren somut zarar ve nedensellik göstermek zorundadır. Anahtar teslimini ve karşı tarafın itirazlarını yazılı belgeleyin.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 334. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 266 ncı maddesini kısmen karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 333 üncü maddesinde, kira sözleşmesinin sona ermesinde kiracının kiralananı geri vermesi düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 266 ncı maddesinin kenar başlığında kullanılan “VI. Kiralananın iadesi” şeklindeki ibare, Tasarıda “G. Kiralananın geri verilmesi / I. Genel olarak” şeklinde ifade edilmiştir.
Madde, birinci fıkrası itibarıyla 818 sayılı Borçlar Kanununun 266 ncı maddesini karşılamaktadır. Ancak, 818 sayılı Borçlar Kanununun 266 ncı maddesinin son fıkrası, ispat yükü ile ilgili bir düzenleme olduğu için Tasarıya alınmamış ve bu konu genel hükümlere bırakılmıştır. Böylece, ispat yükünün paylaşımı, Türk Medeni Kanununun 6 ncı maddesi uyarınca gerçekleştirilecektir.
Maddenin ikinci fıkrasında ise, kiracının sözleşmeye aykırı kullanımından doğan zararlar dışında bir tazminat sorumluluğu olmayacağı, sadece sözleşmeye aykırı kullanımdan sorumlu olacağı esası emredici olarak kabul edilmiştir. Böylece, uygulamada kira sözleşmelerinde sıkça rastlanan kiracıya sözleşmeye uygun kullanımın yarattığı eskime, bozulma gibi sonuçların da kiracıya yükletilmesine ilişkin kayıtların geçerli olmayacağı belirtilmiştir.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 267 nci maddesi göz önünde tutulmuştur.