TBK Madde 389 Ödünç teslim istemi: Zamanaşımı

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 389, ödünç alanın ödünç konusunun teslimine, ödünç verenin de bu şeyin teslim alınmasına ilişkin istemleri, diğer tarafın bu konuda temerrüde düşmesinden başlayarak altı ayın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.

Resmi Metin

Zamanaşımı

Madde 389- Ödünç alanın, ödünç konusunun teslimine ve ödünç verenin de bu şeyin teslim alınmasına ilişkin istemleri, diğer tarafın bu konuda temerrüde düşmesinden başlayarak altı ayın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu hüküm, tüketim ödüncünde (karz, TBK m.386 vd.) sözleşme kurulduktan sonra tarafların birbirine karşı sahip olduğu teslim ve teslim alma istemleri için özel ve kısa bir zamanaşımı öngörür. Pratikte önemi şudur: ödünç veren, kararlaştırılan konuyu teslim etmekte temerrüde düşerse, ödünç alan bunun teslimini yalnızca altı ay içinde talep edebilir; aynı şekilde ödünç alan teslim almaktan kaçınıp temerrüde düşerse, ödünç veren de teslim alınmasını altı ay içinde isteyebilir. Süre temerrüt anından işler ve çok kısa olduğu için, teslim aşamasındaki uyuşmazlıklarda zamanaşımı savunması güçlü bir silahtır. Uygulamada karşılaşılan bir hata, bu istemi ödünç alanın geri verme (iade) borcuyla karıştırmaktır; misli iade talebi bu maddeye değil genel on yıllık süreye (TBK m.146) tabidir. İkinci karışıklık kaynağı, kullanım ödüncü (âriyet, TBK m.379 vd.) ile ayrımdır. Âriyette mülkiyet geçmediğinden geri istemenin rejimi TBK m.383 ve TBK m.384’te ayrıca düzenlenmiştir; buradaki altı aylık süre yalnız karza özgüdür. Dilekçede zamanaşımını temerrüdün somut tarihine bağlamak, def’inin kabulü bakımından belirleyicidir.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 389. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 309 uncu maddesini karşılamaktadır.

Tasarının tek fıkradan oluşan 388 inci maddesinde, tüketim ödüncü sözleşmesinde zamanaşımı düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 309 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Karzın teslim ve tesellümü hakkındaki iddialarda müruru zaman” şeklindeki ibare, Tasarıda “II. Zamanaşımı” şeklinde kısaltılmıştır.

818 sayılı Borçlar Kanununun 309 uncu maddesinde kullanılan “…dair olan iddiaları” şeklindeki ibare, Tasarıda “…ilişkin istemleri” şeklinde ifade edilmiştir.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.389 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2022/736 K. 2025/513 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İtirazın iptali davasında davalı, davacının gönderdiği havalelerin ödünç sayılması hâlinde alacağın TBK m.389 uyarınca altı aylık zamanaşımına tabi olacağını savunmuş; daire ise borcun protokolle yenilendiğini kabul edip on yıllık süreyi uygulayarak ilk derece kararını kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, taraflar arasındaki protokole dayanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, ödeme için kararlaştırılan son vadenin 01/08/2014 olduğunu ve takip tarihine kadar alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek davayı reddetmiştir. Davacı vekili, sonraki kısmi ödemelerin zamanaşımını kestiğini ileri sürerek istinafa başvurmuştur. Daire, protokolle borcun yenilenip taksitlere bağlandığını, bu nedenle TBK m.146'daki on yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağını ve son vadeden dava tarihine kadar bu sürenin dolmadığını belirlemiş; işin esasına girilmesi gerekirken zamanaşımından red kararı verilmesini hatalı bularak istinaf başvurusunun kabulü ile kararı kaldırmış ve dosyayı ilk derece mahkemesine göndermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!