TMK Madde 875 Taşınmaz rehninde güvencenin kapsamı

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 875, taşınmaz rehninin alacaklıya sağladığı teminatın kapsamına ana paranın, takip giderleri ve gecikme faizinin, iflasın açıldığı veya rehnin paraya çevrilmesinin istendiği tarihe kadar muaccel olmuş üç yıllık faiz ile son vadeden başlayarak işleyen faizin girmesini ve daha önce belirlenmiş faiz oranının sonradan gelen alacaklıların zararına artırılmamasını iki fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Güvencenin kapsamı

Madde 875- (1) Taşınmaz rehninin alacaklıya sağladığı güvencenin kapsamına şunlar girer:

  1. 1. Ana para,
  2. 2. Takip giderleri ve gecikme faizi,
  3. 3. İflâsın açıldığı veya rehnin paraya çevrilmesinin istendiği tarihe kadar muaccel olmuş üç yıllık faiz ile son vadeden başlayarak işleyen faiz.

(2) Daha önce belirlenmiş olan faiz oranı, sonradan gelen alacaklıların zararına olarak artırılamaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, taşınmaz rehninin alacaklıya sağladığı teminatın kapsamına ana paranın, takip giderleri ve gecikme faizinin, iflasın açıldığı veya rehnin paraya çevrilmesinin istendiği tarihe kadar muaccel olmuş üç yıllık faiz ile son vadeden başlayarak işleyen faizin girmesini ve daha önce belirlenmiş faiz oranının sonradan gelen alacaklıların zararına artırılmamasını iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra teminat kapsamını üç ana kalemde sayar: ana para, takip giderleri ile gecikme faizi ve üç yıllık ve son vade sonrası faizler. İkinci fıkra faiz artışı yasağını hükme bağlar; sonradan gelen alacaklıların zararına faiz artırımı geçersizdir. Avukatlık pratiğinde rehinli alacaklı vekili teminat kapsamına giren kalemleri tahsil hesabında ayrıştırmalı, faiz oranını sonradan artırma yoluna başvurmamalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 790 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde, hükmünde taşınmaz rehnine konu olan taşınmaz rehninin paraya çevrilmesi suretiyle satılması halinde, satış parasından hangi alacak ve alacak kalemlerinin güvenceli olarak karşılanacağı düzenlenmektedir.

Buna göre, taşınmaz rehni kararlaştırılan ve tapuda gösterilen ana alacak miktarı yanında bunun fer’ilerini oluşturan alacak faizleri ile takip ve dava giderlerini kapsamı içine almaktadır. Gecikme (temerrüt) faizinin rehnin kapsamı içinde sayılması için tapuda gösterilmesi gerekmez. Ancak kanuni gecikme faizinin üzerinde bir gecikme faizi kararlaştırılmış ise, bunun güvenceli olabilmesi, tapuda gösterilmesine bağlı olacaktır. Aynı şekilde kanuni faiz oranı üzerinde kararlaştırılan akdi faiz oranlarının da tapu kütüğünde yazılması gerekecektir.

Gerek akdi faiz olsun, gerekse gecikme faizi olsun, sadece bu hükümde belirtilen ölçüde güvencelidir. Bütün akdi ve gecikme faizleri değil sadece rehnin paraya çevrilmesi istendiği veya iflasın açıldığı anda muaccel olmuş son üç yılın faizleri ile bu andan itibaren rehnin paraya çevrilmesine kadar muaccel olacak alacak faizleri güvenceli alacak olarak kabul olunmaktadır.

Yukarıda belirtilen faizlerin güvenceli sayılması kuralı, azami meblağ ipoteğinde, tapuda yazılan azami meblağı ile sınırlıdır. Azami meblağı aşan faiz miktarları adi alacak sayılacaktır. Anapara ipoteğinde ise, böyle bir sınır olmadığından rehin, tapuda yazılı ana alacak miktarının yanısıra bu hükmün içerdiği alacak faizlerinin de güvencesi sayılacaktır.

Belirtilmesi gerekir ki rehin ayrıca, aşağıda düzenlenen, alacaklı tarafından ödenen sigorta primleri ile alacaklı tarafından rehin konusu taşınmazın korunması için yapılan masrafların aynı derecede güvencesi sayılmaktadır.

Son fıkra hükmüne göre, önceki derecedeki rehinlerin kapsamının, faiz oranlarını yükseltmek suretiyle, sonraki sıradaki derecede bulunan rehinli alacaklıların aleyhine olarak genişletilmesi uygun görülmemiştir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2023/100 K. 2026/428 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, kesin borç (anapara) ipoteği ile üst sınır ipoteği ayrımında TMK m.875'i çerçeve almış; kesin borç ipoteğinde anaparanın yanı sıra faiz, takip giderleri ve ferilerin de teminata girdiğini belirterek, akit tablolarında aksi kayıt bulunmayan somut ipotekleri anapara ipoteği saymıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: İpoteğin fekki ve menfi tespit davasında davacı, taşınmazlarına konulan ipoteklerin 18 dairelik inşaatın tamamlanması için verilen malzeme bedellerinin teminatı olduğunu ileri sürmüştür. Adana BAM, kesin borç (anapara) ipoteği ile üst sınır ipoteği ayrımını açıklayarak akit tablolarında davacının iddiasını destekleyen kayıt bulunmadığını, ipoteklerin anapara ipoteği olduğunu ve davacının iddiasını yazılı belge ile ispatlayamadığını tespit etmiştir. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2020/862 K. 2022/1244 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, resmi senette borcu açıkça gösterilen ipoteği kesin borç ipoteği saymıştır. Üst sınır ipoteğinde ana borç, faiz, takip giderleri ve TMK m.875'teki diğer ferilerin toplamının kararlaştırılan limiti aşamayacağını belirterek istinafı esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı şirket, lehine ipotek tesis edilen davalıya borcunun bulunmadığını, ipoteğin teminat (limit) ipoteği olduğunu ileri sürerek menfi tespit ve ipoteğin fekkini istemiş; ilk derece mahkemesi resmi senette 800.000 TL borcun açıkça gösterildiğini gerekçesiyle ipoteğin kesin borç ipoteği olduğunu kabul ederek davayı reddetmiştir. Adana BAM, kesin borç ipoteği ile üst sınır ipoteği ayrımını yaparak, somut ipotek resmi senedinde belirli ve mevcut bir borcun teminat altına alındığını saptamış ve ipoteğin kesin borç ipoteği olduğu sonucuna varmıştır. Borcun ödendiğine ilişkin iddia bulunmaması ve adi ortaklık ilişkisinin sonuca etkili olmaması nedeniyle istinaf sebeplerini yerinde görmeyerek başvuruyu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 875, taşınmaz rehni ve ipotek hukuku kapsamında güvencenin kapsamı uygulanır.

kamulaştırma ve önalım davalarında profesyonel destek

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!