TMK Madde 72 Dernek organları: Genel olarak

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 72, derneğin zorunlu organlarını düzenlemektedir.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 72- (1) Derneğin zorunlu organları, genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kuruludur.

(2) Dernekler zorunlu organları dışında başka organlar da oluşturabilirler. Ancak, bu organlara zorunlu organların görev, yetki ve sorumlulukları devredilemez.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, derneğin zorunlu organlarını düzenlemektedir. Birinci fıkra, derneğin zorunlu organlarını genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu olarak belirlemiştir. Bu üç organ, derneğin tüzel kişilik olarak işleyebilmesi için olmazsa olmaz niteliktedir. İkinci fıkra, derneklerin zorunlu organlar dışında başka organlar da oluşturabileceğini ancak bu organlara zorunlu organların görev, yetki ve sorumluluklarının devredilemeyeceğini hükme bağlamıştır.

4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde maddenin zorunlu organları belirlediği ve bunlar dışında organ oluşturma olanağı tanıdığı belirtilmiştir. Zorunlu organların görev ve yetkilerinin devredilemezliği kuralı, derneğin yönetim yapısında hesap verebilirliğin ve yetki-sorumluluk dengesinin korunmasını amaçlamaktadır. Dernekler ihtiyaca göre danışma kurulu, onur kurulu gibi isteğe bağlı organlar oluşturabilir ancak bu organlar zorunlu organların yerini alamaz.

Gerekçe

Türk Medeni Kanunu 72. maddesinin gerekçesi ise şu şekildedir.

Madde derneğin zorunlu organlarının neler olduğunu düzenlemekte ve bunlar dışında da organlar oluşturabilme olanağını tanımaktadır. Zorunlu organların görev, yetki ve sorumluluklarının oluşturulacak bu organlara devri mümkün değildir.

Zorunlu organlar dışındaki organların neler olabileceği açıklanmamış, böylece derneklere iç örgütlerini serbestçe belirleme olanağı tanınmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 8.HD içtihatları

Yargıtay 8.HD E. 2020/119 K. 2020/7337 Onama

Zorunlu organlar yanında tüzükle kurulan bir organa derneği yönetme ve çalışmaları yürütme işlevi verilmesi, yönetim kurulunun görev, yetki ve sorumluluklarının devri sayılır; bu, tüzüğün emredici hükme aykırılığı olup kuruluş denetiminde giderilmesi gereken bir aykırılıktır.

Detaylı özeti gör

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, yeni kurulan davalı derneğin kuruluşunda tespit edilen eksikliklerin verilen süre içinde giderilmediği gerekçesiyle TMK m.60 uyarınca derneğin feshini istemiş, ilk derece mahkemesi davanamenin kabulüyle feshe karar vermiş, bölge adliye mahkemesi davalı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay, dosya kapsamından, tüzükte 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.4/g gereği belirtilmesi zorunlu olan şube bulunup bulunmayacağı hususuna yer verilmediğini ve tüzüğün 6. maddesiyle zorunlu organların yanında "Yürütme Kurulu" adlı bir organ oluşturularak derneği yönetme ve çalışmaları yürütme işinin bu organa bırakıldığını saptamıştır. Daire, kararın hukuki çerçevesinde TMK m.58'e göre dernek tüzüğünün kanunun emredici hükümlerine aykırı olamayacağını, m.72'ye göre de zorunlu organların görev, yetki ve sorumluluklarının sonradan oluşturulan organlara devredilemeyeceğini vurgulamış; somut olayda bu düzenlemeyle yönetim kurulunun görev, yetki ve sorumluluklarının yürütme kuruluna devredildiğini ve bunun kanuna aykırı olduğunu belirlemiştir. Aykırılıkların giderilmesi için bildirim yapılmasına rağmen bunlar giderilmediğinden, bölge adliye mahkemesi kararı usul ve kanuna uygun bulunarak onanmıştır.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!