TMK Madde 155 Evlenmede şekil kurallarına uymama

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 155, şekil kurallarına uymamayı butlan sebebi olarak kabul etmemektedir.

Resmi Metin

Şekil kurallarına uymama

Madde 155- Evlendirmeye yetkili memur önünde yapılmış olan bir evliliğin kanunun diğer şekil kurallarına uyulmaması sebebiyle butlanına karar verilemez.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, şekil kurallarına uymamayı butlan sebebi olarak kabul etmemektedir. Evlendirmeye yetkili memur önünde yapılmış olan bir evliliğin kanunun diğer şekil kurallarına uyulmaması sebebiyle butlanına karar verilemez. Bu düzenleme, evliliğin geçerliliği için asgari koşulun yetkili memur önünde yapılması olduğunu ortaya koymaktadır.

4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, kenar başlığın “Şekil noksanı” yerine “Şekil kurallarına uymama” olarak değiştirildiği belirtilmiştir. Yetkili memur koşulu sağlandıktan sonra tanık eksikliği, çağrı usulündeki aksaklık veya benzeri şekil noksanlıkları evliliğin geçersiz sayılmasına yol açmaz. Bu ilke, evliliğin korunması lehine geniş yorumlanmaktadır.

Gerekçe

Maddenin kenar başlığı “Şekil noksanı” yerine “Şekil kurallarına uymama” biçiminde değiştirilmiştir. Maddede yetkili memur önünde evlenmenin akdedilmesi halinde, bunun dışında kalan diğer şekil eksikliklerinin bir butlan sebebi sayılamayacağı hükme bağlanmıştır. Yürürlükte olan maddedeki evlendirmeye yetkili memurlar olarak “burada belediye reisi veya vekili veya köylerde ihtiyar heyeti” şeklinde sayma yerine “evlendirmeye yetkili memur” ifadesinin kullanılması tercih edilmiştir. Böylece maddede sayılan bu kişiler dışında Nüfus Kanunu ile kendilerine evlendirme memurluğu yetkisi verilmiş kişilerin de bu ifade kapsamında yer alması sağlanmıştır. Maddede, İsviçre Medeni Kanununun Fransızca metninde olduğu gibi, hem mutlak butlan, hem de nisbi butlan hallerini ifade etmek üzere, “butlan” sözcüğü kullanılmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/6056 K. 2024/5610 Onama

Evlendirmeye yetkili memur önünde yapılmış olan bir evliliğin, kanunun diğer şekil kurallarına uyulmaması sebebiyle butlanına karar verilemez.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, resmî nikâhın taraflar evlendirme memuru huzuruna gitmeden gıyaplarında kıyıldığı ve evlendirme kütük defterinde tarafların ve şahitlerin imzalarının bulunmadığı iddiasına dayanan evliliğin yokluğunun tespiti talebine ilişkindir; ilk derece mahkemesi imza ile şahit eksikliği ve görgü tanığı bulunmaması gerekçesiyle yokluğu tespit etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi de istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay Daire kararı bozmuştur. Daire, dosyaya alınan 02.03.1989 tarihli resmî belge niteliğindeki köy evlendirme kütük defterinde tarafların nüfus bilgileri ve fotoğraflarıyla birlikte kadın ve erkeğin "evlenmek istediğini beyan etmesi" üzerine evrakın yetkili köy muhtarınca imzalanıp mühürlendiğini, yalnızca tarafların ve şahitlerin imza kısımlarının boş bırakıldığını saptamış; 14.06.1965 tarihli 3/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca evlenmenin geçerli kurulması için memur önünde karşılıklı irade açıklamasının yeterli olduğunu, bu nedenle kurucu unsurun gerçekleştiğini belirtmiştir. TMK m.155 uyarınca, yetkili memur önünde yapılmış evliliğin kanunun diğer şekil kurallarına uyulmaması nedeniyle butlanına karar verilemeyeceği gibi şahit bulunmamasının da tek başına akdi geçersiz kılmayacağı, dolayısıyla imza ve şahit eksikliğinin yokluk sonucu doğurmayacağı vurgulanmıştır. TMK m.6 ve HMK m.190 gereği ispat yükü davacıda olup, akdin tarafların gıyabında yapıldığı iddiası hiçbir delille kanıtlanamadığından ve memurun mühürlü-imzalı beyanıyla tasdik edilen irade açıklaması aksi ispat edilemediğinden, davanın reddi gerekirken yokluğun tespitine hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!