TBK Madde 617 - Ölünceye kadar bakma sözleşmesi: Önel verilmeksizin fesih

Davacı, iki adet taşınmazını 28.12.2015 tarihinde ölünceye kadar bakım akdi karşılığında davalı oğluna devrettiğini, oğlunun bakım borcunu yerine getirmediğini ileri sürerek akdin feshini ve taşınmazların adına tescilini istemiştir. Davalı, sözleşmeyle yükümlendiği edimleri yerine getirdiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi, tanık beyanlarına göre davacıya hem dava dışı oğulları hem davalı tarafından bakıldığı ve bakım şartının yerine getirildiği gerekçesiyle davayı reddetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Davacı temyizinde tarafların artık bir araya gelmesinin mümkün olmadığını, en azından lehine irat bağlanması gerektiğini ileri sürmüştür. Daire, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile devredilen taşınmazların değeri ve getireceği gelir bilirkişi aracılığıyla araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını kaldırmış, ilk derece kararını bozmuştur.

Davacı ile davalı, evlenmelerinden önce noterde düzenlenen 29.08.2012 tarihli ölünceye kadar bakma sözleşmesini imzalamışlardı. Davacı, davalının sözleşmenin temel şartlarını yerine getirmediğini ve 22.11.2012 tarihinden beri ayrı yaşadıklarını belirterek sözleşmenin feshini istedi. Davalı, mirastan feragat sözleşmesi imzaladığını ve evlilik birliğinin tüm gereklerini yerine getirdiğini savundu. İlk Derece Mahkemesi, davalının 21.11.2012 tarihli olay nedeniyle davacıya yönelik kasten yaralama suçundan sulh ceza mahkemesince ceza aldığını, davacının 04.12.2012 tarihinde boşanma davası açtığını ve boşanma dosyasında davalının kusurlu bulunduğunu gözeterek davayı kabul edip sözleşmeyi feshetti. Bölge Adliye Mahkemesi, edimlerin yerine getirilmediğinin kesin delil niteliğindeki kesinleşen ilamla sabit olduğu gerekçesiyle istinaf istemini reddetti; Daire de kararı onadı.

Davacı, seksen iki yaşındayken davalı ile noterin 16.12.2021 tarihli senedi aracılığıyla ölünceye kadar bakma sözleşmesi imzalamış ve maliki olduğu 2438 ada 24 parsel sayılı bağımsız bölümün 1/2 hissesini davalıya devretmiş; davalının bakım ve gözetimi sürekli ihmal ettiğini ileri sürerek 21.01.2022 tarihinde sözleşmenin feshi ile tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Davalı, davacının kendi kusurlu davranışlarıyla ifayı engellediğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi, bakım borcunun davalının kusuruyla yerine getirilmediği ispat edilemediği ve taraflar ayrı yaşadığı gerekçesiyle tapu iptali istemini reddetmiş, davacı yararına ömür boyu aylık 5.000,00 TL gelir bağlanmasına ve bu gelirin her yıl TÜFE oranında artırılmasına karar vermiştir. Bölge Adliye Mahkemesi davacının istinaf başvurusunu kabul ederek davayı kabul etmiş; Daire ise bir arada yaşanarak bakım imkanı kalmadığından iradın araştırılması gerektiği gerekçesiyle kararı oy çokluğu ile bozmuştur.

Davacı, maliki olduğu iki katlı kargir ev ve tarla vasıflı taşınmazın bir bölüm payını 17.09.2014 tarihli ölünceye kadar bakma akdiyle torunu olan davalıya, 13287/20037 payını ise 27.02.2015 tarihli akitle dava dışı diğer torununa devretmiş; davalının kendisiyle ilgilenmediğini, bayramlarda elini öpmeye dahi gelmediğini, hastalandığında ziyaretine gelmediğini ileri sürerek sözleşmenin feshi ile payın iptali ve adına tescilini istemiştir. Davalı, polis memuru olarak başka bir şehirde görev yaptığını, davacıyla görüşmesine engel olunduğunu savunmuştur. Yerel mahkeme davayı kabul etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi bakım borcunun yerine getirilmediğinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle kararı kaldırıp davayı reddetmiş, Özel Daire bozmuş, Bölge Adliye Mahkemesi bakım sözleşmesinin aynı evde yaşamayı gerektirmediğini belirterek direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, davacının maddi yönden bakıma muhtaç olmasa da beklediği manevi desteği görmediğini saptayarak direnme kararını bozmuştur.

Davacı, üç adet taşınmazını 21.03.2012 tarihli ölünceye kadar bakma akdiyle oğlu olan davalıya devrettiğini, oğlunun kısa bir süre baktıktan sonra kendisini yanından kovduğunu, taşınmazların oğlu aleyhine yürütülen icra takibinde satışa çıkarılıp ihale sonucunda oğlunun eşi olan gelini adına tescil edildiğini ileri sürerek tapu iptali ve tescil, olmazsa taşınmaz bedelinin tahsilini istemiştir. Yerel mahkeme bakım borcunun hiç yerine getirilmediğini kabul etmiş, ancak taşınmazlar gelin adına tescilli olduğundan tapu iptali istemini reddedip 78.136,76 TL bedelin bakım borçlusundan tahsiline karar vermiş, istinaf başvuruları esastan reddedilmiştir. Özel Daire, kayıt malikinin TMK'nın 1023 üncü maddesinin koruyuculuğundan yararlanamayacağı gerekçesiyle kararı bozmuş, yerel mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, kayıt malikinin eşinin bakım borcunu yerine getirmediğini ihale anında en iyi bilecek kişi olduğunu ve muvazaalı davrandığını belirterek direnme kararını bozmuştur.