Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 425 Yıllık ücretli izin: d. Ücreti
TBK 425, işveren yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye izin süresine ilişkin ücreti, işçinin izne başlamasından önce peşin ödemek veya avans olarak vermekle yükümlüdür; işçi de hizmet ilişkisi devam ettiği sürece, alacağı para ve başka menfaatler karşılığında yıllık ücretli izin hakkından feragat edemez. Hizmet sözleşmesinin herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde, işçinin hak kazanıp da kullanamadığı yıllık izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir ve bu ücrete ilişkin zamanaşımı, sözleşmenin sona erdiği tarihte işlemeye başlar.
Resmi Metin
d. Ücreti
Madde 425- (1) İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık ücretli izin süresine ilişkin ücretini, ilgili işçinin izne başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermekle yükümlüdür.
(2) İşçi, hizmet ilişkisi devam ettiği sürece, işverenden alacağı para ve başka menfaatler karşılığında yıllık ücretli izin hakkından feragat edemez.
(3) Hizmet sözleşmesinin herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde, işçinin hak kazanıp da kullanamadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Bu ücrete ilişkin zamanaşımı, hizmet sözleşmesinin sona erdiği tarihte işlemeye başlar.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
İşlevi, dinlenme hakkını hem zamanında hem de ekonomik olarak güvence altına almaktır ve pratikte birbirinden ayrı üç sonuç doğurur. Önce, izin ücreti işçi izne başlamadan önce peşin ödenmeli ya da avans olarak verilmelidir; ücreti izin dönüşüne bırakan uygulama yükümlülüğe aykırıdır. İkincisi, hizmet ilişkisi sürerken işçi para veya başka menfaat karşılığında yıllık izinden feragat edemez, çünkü izin satılabilir bir alacak değil, kişiye bağlı dinlenme hakkıdır; bu yasak yalnız ilişki devam ettiği sürece işler. Üçüncüsü, sözleşme herhangi bir sebeple sona erdiğinde kullanılamayan izin bir para alacağına döner, sona erme tarihindeki ücret üzerinden hesaplanır ve zamanaşımı da bu tarihte işlemeye başlar. Sık görülen yanılgı, ilişki sürerken ödenen bir tutarla geçmiş yılların izninin tasfiye edildiğini sanmaktır; böyle bir feragat geçersizdir. İş Kanunu (4857) kapsamındaki işçide izin süreleri İş K. (4857) m.53’e göre belirlenir ve İK önceliklidir; TBK m.422 süresi bu işçilere doğrudan uygulanmaz.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 425. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “d. Ücreti” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının dört fıkradan oluşan 424 üncü maddesinde, işçinin izin süresine ait ücreti düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasına göre, “işveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık ücretli izin süresine ilişkin ücretini, ilgili işçinin izne başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermekle yükümlüdür.” Benzer bir düzenleme, 4857 sayılı İş Kanununun 57 nci maddesinin birinci fıkrasında “İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.” şeklinde yer almaktadır.
Maddenin ikinci fıkrasında, işçinin, hizmet ilişkisi devam ettiği sürece, işverenden alacağı para ve başka menfaatler karşılığında, yıllık ücretli izin hakkından feragat edemeyeceği belirtilmiştir. Yine, 4857 sayılı İş Kanununun 53 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceği ifade edilmiştir.
Maddenin üçüncü fıkrasına göre, hizmet sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçinin hak kazanıp da kullanamadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenecektir. Bu ücrete ilişkin zamanaşımının başlangıcı, hizmet sözleşmesinin sona erdiği tarihtir. Bu fıkra, 4857 sayılı İş Kanununun 59 uncu maddesinin birinci fıkrasından aynen alınmıştır.
Maddenin son fıkrasında ise, yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin bu süre içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığının anlaşılması durumunda, işverenin izin süresi için ödediği ücreti geri alabileceği belirtilmiştir. Bu fıkra da, 4857 sayılı İş Kanununun 58 inci maddesinden aynen alınmıştır.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 329d maddesi de göz önünde tutulmuştur.