TBK Madde 4 Süresiz öneri: a. Hazır olanlar arasında
TBK 4, hazır olan bir kişiye kabul için süre belirlenmeksizin yapılan öneri hemen kabul edilmezse öneren önerisiyle bağlılıktan kurtulur; telefon, bilgisayar gibi araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri de hazır olanlar arasında yapılmış sayılır.
Resmi Metin
a. Hazır olanlar arasında
Madde 4- (1) Kabul için süre belirlenmeksizin hazır olan bir kişiye yapılan öneri hemen kabul edilmezse; öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur.
(2) Telefon, bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri, hazır olanlar arasında yapılmış sayılır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.4, hazır olanlar arasında yapılan öneriyi düzenler ve uygulamada en çok karıştırılan noktayı içerir. Süre belirlenmeksizin hazır olan bir kişiye yapılan öneri hemen kabul edilmezse, öneren bağlılıktan kurtulur. Kritik ayrıntı şu: telefon, bilgisayar gibi araçlarla yapılan anlık ve doğrudan görüşme de hazır olanlar arasında sayılır. Meslektaşların sık düştüğü hata, telefonda yapılan öneriyi hazır olmayanlar arası zannedip karşı tarafa düşünme süresi tanındığını varsaymaktır. Burada kural derhal kabuldür; aksi durumda öneren artık bağlı değildir.
Avukat olarak ispat tarafına dikkat çekerim: anlık görüşmede öneri ve kabulün aynı anda gerçekleştiğini, sürenin geçtikten sonra kabul edildiğini gösterecek delili (kayıt, tanık, mesaj zaman damgası) önceden güvenceye almak gerekir. Müvekkilinize, telefonda gelen öneriyi aynı görüşmede kabul ettirmesini veya yeni öneri olarak yazılı teyit istemesini önerin. Sözleşme uyuşmazlığında, karşı tarafın gecikmiş kabule dayandığı durumlarda TBK m.4 ile önerenin bağlılıktan kurtulduğunu ileri sürmek güçlü bir savunma eksenidir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 4. maddesinin gerekçesi ise şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 4. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 4. maddesinde, hazır olanlar arasında yapılan süresiz öneride, önerenin önerisiyle bağlı olmaktan kurtulacağı an ile hangi önerilerin, hazır olanlar arasında yapılmış sayılacağı düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 4. maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. Kabul için müddet tayin olunmaksızın icap” şeklindeki ibare, Tasarıda “2. Süresiz öneri”; “a. Hazırlar beyninde” şeklindeki ibare de “a. Hazır olanlar arasında” şekline dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 4. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen telefon yanında, teknolojik gelişmeler göz önünde tutularak, Tasarıda “bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri”nin de, hazır olanlar arasında yapılmış sayılması öngörülmüştür. Ancak, bu sonucun, önerenin sadece “doğrudan iletişim” sağlayabilen araçlarla yaptığı, yani muhatabın da aynı anda içeriğini öğrenebildiği bir öneri bakımından geçerli olduğu kabul edilmiştir.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe