TBK Madde 4 Süresiz öneri: a. Hazır olanlar arasında

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TBK 4, hazır olan bir kişiye kabul için süre belirlenmeksizin yapılan öneri hemen kabul edilmezse öneren önerisiyle bağlılıktan kurtulur; telefon, bilgisayar gibi araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri de hazır olanlar arasında yapılmış sayılır.

Resmi Metin

a. Hazır olanlar arasında

Madde 4- (1) Kabul için süre belirlenmeksizin hazır olan bir kişiye yapılan öneri hemen kabul edilmezse; öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur.

(2) Telefon, bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri, hazır olanlar arasında yapılmış sayılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TBK m.4, hazır olanlar arasında yapılan öneriyi düzenler ve uygulamada en çok karıştırılan noktayı içerir. Süre belirlenmeksizin hazır olan bir kişiye yapılan öneri hemen kabul edilmezse, öneren bağlılıktan kurtulur. Kritik ayrıntı şu: telefon, bilgisayar gibi araçlarla yapılan anlık ve doğrudan görüşme de hazır olanlar arasında sayılır. Meslektaşların sık düştüğü hata, telefonda yapılan öneriyi hazır olmayanlar arası zannedip karşı tarafa düşünme süresi tanındığını varsaymaktır. Burada kural derhal kabuldür; aksi durumda öneren artık bağlı değildir.

Avukat olarak ispat tarafına dikkat çekerim: anlık görüşmede öneri ve kabulün aynı anda gerçekleştiğini, sürenin geçtikten sonra kabul edildiğini gösterecek delili (kayıt, tanık, mesaj zaman damgası) önceden güvenceye almak gerekir. Müvekkilinize, telefonda gelen öneriyi aynı görüşmede kabul ettirmesini veya yeni öneri olarak yazılı teyit istemesini önerin. Sözleşme uyuşmazlığında, karşı tarafın gecikmiş kabule dayandığı durumlarda TBK m.4 ile önerenin bağlılıktan kurtulduğunu ileri sürmek güçlü bir savunma eksenidir.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 4. maddesinin gerekçesi ise şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 4. maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 4. maddesinde, hazır olanlar arasında yapılan süresiz öneride, önerenin önerisiyle bağlı olmaktan kurtulacağı an ile hangi önerilerin, hazır olanlar arasında yapılmış sayılacağı düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 4. maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. Kabul için müddet tayin olunmaksızın icap” şeklindeki ibare, Tasarıda “2. Süresiz öneri”; “a. Hazırlar beyninde” şeklindeki ibare de “a. Hazır olanlar arasında” şekline dönüştürülmüştür.

818 sayılı Borçlar Kanununun 4. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen telefon yanında, teknolojik gelişmeler göz önünde tutularak, Tasarıda “bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri”nin de, hazır olanlar arasında yapılmış sayılması öngörülmüştür. Ancak, bu sonucun, önerenin sadece “doğrudan iletişim” sağlayabilen araçlarla yaptığı, yani muhatabın da aynı anda içeriğini öğrenebildiği bir öneri bakımından geçerli olduğu kabul edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.4 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2020/7517 K. 2021/3100 Bozma

Kabul için süre belirlenmeksizin hazır olan kişiye yapılan öneri hemen kabul edilmezse, öneren önerisiyle bağlı olmaktan kurtulur; karşı taraf derhal kabul beyanında bulunmadığı sürece, öneride yer alan içerikle bir sözleşme kurulduğu ve önerenin alacağının o öneride belirtilen tutarla sınırlandığı kabul edilemez.

Detaylı özeti gör

Davacı avukat, davalıyı ortağı olduğu şirkete ve bu şirketin ortaklarına karşı açılan çok sayıda davada temsil ettiğini, davalının vekalet ücretini ödememek için kendisini haksız olarak azlettiğini ileri sürerek akdi ve karşı yan vekalet ücretinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000 TL istemiştir. Yerel mahkeme azli haksız bulmuş, ancak davacının 27.02.2017 tarihli celsedeki beyanını esas alarak masraf belgesindeki dosyalar yönünden ücret alacağını 30.000 TL ile sınırladığını, toplam alacağın 76.462,24 TL olduğunu kabul edip davayı kabul etmiş; Bölge Adliye Mahkemesi tarafların istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, dava açılmadan önce hazır olan davalıya yapılan 30.000 TL önerisinin icap niteliğinde olduğunu, davalının bunu kabul etmeyip azil yoluna gittiğini, TBK'nın 4. maddesi uyarınca davacının icabıyla bağlılıktan kurtulduğunu belirterek kararı davacı yararına bozmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.4 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2021/2449 K. 2024/2350 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Makine satımından kaynaklanan alacak davasında ilk derece mahkemesi, satıcının dönme bildiriminden sonraki görüşmelerin yeni bir öneri sayılabileceğini, ancak TBK m.4 kapsamında bir kabulden söz edilemeyeceğini kabul etmiştir; daire kararı takas defi ve faiz zararı yönünden kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, makine satış sözleşmesinde peşin ödenen bedelin iadesine ilişkin asıl dava ile satıcının sözleşmeden dönme sonrası uğradığı zararların tazminine ilişkin karşı davadan oluşmaktadır. İlk derece mahkemesi asıl davanın kabulüne, karşı davanın kısmen kabulüne karar vermiş, her iki taraf da istinafa başvurmuştur. Daire, satıcının karşı dava dilekçesinde ileri sürdüğü takas def'i ve mahsup itirazı hakkında olumlu ya da olumsuz hiçbir değerlendirme yapılmamasını ve üretici firmaya ödenen gecikme faizinin satıcının kendi kusurundan doğduğu gerekçesiyle reddedilmesini isabetsiz bulmuş; her iki tarafın istinaf başvurusunu kabul ederek kararı kaldırmış ve dosyayı yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine göndermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!