Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 291 Yüklemeli bağışlama
TBK 291, yüklemeli bağışlamada bağışlayan bağışlamasına yüklemeler koyabilir ve sözleşme gereğince bağışlanan tarafından kabul edilmiş yüklemelerin yerine getirilmesini isteyebilir; kamu yararına konulmuş bir yüklemenin yerine getirilmesini isteme yetkisi bağışlayanın ölümünden sonra ilgili kamu kurumuna geçer. Bağışlama konusunun değeri yüklemenin yerine getirilmesi masraflarını karşılamaz ve aşan kısım kendisine ödenmezse bağışlanan, yüklemeyi yerine getirmekten kaçınabilir.
Resmi Metin
Yüklemeli bağışlama
Madde 291- (1) Bağışlayan bağışlamasına yüklemeler koyabilir.
(2) Bağışlayan, sözleşme gereğince bağışlanan tarafından kabul edilmiş olan yüklemelerin yerine getirilmesini isteyebilir.
(3) Kamu yararına olarak bağışlamaya konulmuş olan bir yüklemenin yerine getirilmesini isteme yetkisi, bağışlayanın ölümünden sonra, ilgili kamu kurumuna geçer.
(4) Bağışlama konusunun değeri, yüklemenin yerine getirilmesi masraflarını karşılamaz ve aşan kısım kendisine ödenmezse bağışlanan, yüklemeyi yerine getirmekten kaçınabilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Yüklemeli (mükellefiyetli) bağışlama, bağışlayanın kazandırmaya bir yükleme eklediği bağışlama türüdür. Kritik nitelendirme: yükleme karşı edim (ivaz) değildir; bu yüzden sözleşme ivazsız kalır ve trampadaki (TBK m.282) karşılıklı edim değişimi ya da satıştaki bedel karşılığı ile karıştırılmamalıdır. Ayrımı komşu maddelerle sabitleyin: TBK m.290 koşullu (şarta bağlı) bağışlama, TBK m.292 ise bağışlayana dönme koşullu bağışlamadır; yükleme, bunlardan farklı olarak bağışlananın yerine getirmesi gereken bir edimdir. Bağışlayan, sözleşme gereğince kabul edilmiş yüklemenin ifasını isteyebilir; kamu yararına konulmuş yüklemede bu isteme yetkisi, bağışlayanın ölümünden sonra ilgili kamu kurumuna geçer. Önemli sınır: bağışlama konusunun değeri yükleme masraflarını karşılamaz ve aşan kısım kendisine ödenmezse, bağışlanan yüklemeyi yerine getirmekten kaçınabilir. Şekil yönünden bağışlama sözü yazılı olmalı (TBK m.288), elden bağışlama ise şekle bağlı değildir (TBK m.289).
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 291. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 240 ıncı maddesinin birinci fıkrasını kısmen ve 241 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının dört fıkradan oluşan 290 ıncı maddesinde, yüklemeli bağışlama düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 241 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Şartın icrası” şeklindeki ibare, Tasarının 290 ıncı maddesinde, “IV. Yüklemeli bağışlama” şeklinde değiştirilmiştir. Gerçekten, 818 sayılı Borçlar Kanununun 241 inci maddesinin kenar başlığında “şart” teriminin kullanılmasına karşın, madde metninde “mükellefiyet” teriminin kullanılması yanlış olduğu gibi, “yükleme” denilmesi gerekirken yükümlülük (mükellefiyet) denilmesi de hatalı olmuştur. Öte yandan, Türk Medeni Kanununun 515 inci maddesinde “mükellefiyet” yerine “yükleme” teriminin kullanıldığı göz önünde tutularak, Türk Medeni Kanunu ile Tasarı arasında terim birliği de sağlanmıştır.
Bağışlayan, sözleşmeye koyduğu yüklemelerle, belirli bir amaca ulaşmak için, bağışlanana verme borcunu da kapsayacak şekilde, geniş anlamda yapma veya yapmama borcu yükler. Yüklemeden yararlanacak olanlar, sadece bağışlanandan yüklemeye uygun davranmasını isteyebilirler.
Yüklemeli bağışlama, yüklemeden yararlanacak olanlar lehinde bir alacak hakkı doğurmaz; bu sebeple, yüklemeye aykırı davranan bağışlanan, yüklemeden yararlanacak olanlara tazminat ödemekle yükümlü tutulamaz. Fakat bağışlayan, Tasarının 294 üncü maddesinin (3) numaralı bendine dayanarak, yüklemenin, haklı bir sebep olmaksızın, bağışlananca yerine getirilmemesi sebebiyle, yerine getirdiği bağışlama konusunu geri alabilir.
Üç fıkradan oluşan 818 sayılı Borçlar Kanununun 241 inci maddesi, aynı Kanunun 240 ıncı maddesinin birinci cümlesi, Tasarının 289 uncu maddesinin birinci fıkrasına kısmen alınarak, Tasarıda dört fıkra halinde düzenlenmiştir.
Maddenin birinci fıkrasına göre: “Bağışlayan, bağışlamasına yüklemeler koyabilir.”
818 sayılı Borçlar Kanununun 241 inci maddesinin ikinci fıkrasının sonunda kullanılan “ait olduğu mercie intikal eder.” şeklindeki ibare, Tasarıda “ilgili kamu kurumuna geçer.” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 241 inci maddesinin son fıkrasında kullanılan “Bağışlanılan şeyin kıymeti masrafını korumaz ve masraf fazlası kendisine tesviye edilmezse” şeklindeki ibare, Tasarıda “Bağışlama konusunun değeri, yüklemenin yerine getirilmesi masraflarını karşılamaz ve aşan kısım kendisine ödenmezse” şekline dönüştürülmüştür.