TK Madde 12 - Hükmi şahıslara ve ticarethanelere tebligat

TK m.12 tüzel kişilerde tebligatın kime yapılacağını gösterir: salahiyetli mümessile, birden ziyade ise yalnız birine. Önce TK m.11: vekille takip edilen işte tebligat vekile yapılır.

• Memur veya müstahdeme tebligatı TK m.12 değil TK m.13 düzenler, şartı dardır: yetkililerin mütat iş saatlerinde iş yerinde bulunmaması veya evrakı bizzat alamayacak halde olması. Ancak o zaman tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır; başkasına yapılan tebliğ TK m.13’e dayanmaz.
• Yetkilinin muvakkaten başka yere gittiği belirtilirse rejim TK m.20’dir: evrakı alan kabule mecburdur, çekinirse TK m.21 işler. Tebliğ tarihini TK m.20’nin son cümlesi belirler: evrakın verildiği tarih, ihbarname kapıya yapıştırılmışsa o tarihten onbeş gün sonra.
• TK m.12/2 tüzel kişiye özgü değildir: ticarethane gerçek kişi tacire ait olsa da ticari mümessiline tebliğ ticarethanenin muamelelerinden doğan ihtilaflarda muteberdir, dışına taşmaz. Dayanak hükmi şahısta TK m.12/1 veya TK m.13, gerçek kişi tacirde kendi şartlarıyla TK m.17’dir.
• Tüzel kişilerde TK m.35/4, tebligat yapılmamış olsa bile, önce resmî kayıtlardaki adresi esas alır. Kapıya asma ancak orada tebligat yapılamazsa ve TK m.35/2’nin kümülatif şartı (yeni adres bildirilmemiş ve adres kayıt sisteminde de tespit edilememiş) varsa doğar; asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Salahiyetli mümessil evrakı almadan süre işleyebilir.

Kazai tebligatta TK m.39 hepsini keser: alıcı o davada hasım ise muhatap namına tebliğ yapılamaz. TK m.23’ün beşinci bendi mazbatada tebliğin kime yapıldığını, başkasına verilmişse onun ad, soyad, adresini ve TK m.22 gereğince tebellüğe ehliyetini arar.

Sonucu TK m.12 düzenlemez. TK m.32’ye göre tebliğ usulüne aykırı olsa bile muhatabı tebliğe muttali olmuşsa muteber sayılır, muhatabın beyan ettiği tarih tebliğ tarihi addolunur. Sınırı var: sakat tebliği onarır, hiç yapılmamışı var etmez.