HMK Madde 384 - Çekişmesiz yargı işlerinde yetki

Bu madde, çekişmesiz yargı işlerinde hangi mahkemenin yetkili olduğunu tek bir fıkra hâlinde düzenler. Hükme göre, kanunda aksine bir düzenleme bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri bakımından talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir. Böylece çekişmesiz yargıya özgü genel bir yetki kuralı getirilmekte, yetkili yer tek bir noktaya bağlanmak yerine talep edenin ya da ilgililerin oturma yerine göre belirlenmektedir. Düzenleme, özel bir kanun hükmünün bulunduğu hâllerde uygulanmaz; bu durumda o özel hükümdeki yetki kuralı esas alınır.

Hükmün işleyişinde, yetkili mahkemenin belirlenmesi için talepte bulunan kişinin oturduğu yer ya da ilgililerden herhangi birinin oturduğu yer ölçüt alınır; metin bu iki seçeneği birlikte sunduğundan, ilgililerden birinin oturma yerine göre yetkili mahkemeye başvurulması da mümkündür. Bu yetki kuralı, ancak kanunda aksine hüküm bulunmaması koşuluyla geçerlidir; dolayısıyla çekişmesiz yargıya ilişkin belirli bir iş için özel bir yetki kuralı öngörülmüşse, o kural bu genel düzenlemenin önüne geçer. Madde, çekişmesiz yargı işlerinde başvurulacak yer mahkemesini açıklığa kavuşturarak yetki yönünden bir çerçeve sağlamaktadır.