HMK Madde 247 - Tanıklıktan çekinme hakkı

Bu madde, tanık olarak çağrılan kişinin tanıklıktan çekinme hakkını ve bu hakkın sınırını düzenler. İlk fıkra, çekinmenin kuralı değil istisnası olduğunu ortaya koyar: tanık, ancak kanunda açıkça belirtilmiş olan hâllerde tanıklık yapmaktan çekinebilir. Buna göre çekinme yetkisi serbestçe kullanılan bir tercih olmayıp, yalnızca yasada öngörülen sebeplere bağlanmıştır. İkinci fıkra ise kişisel nedenlere dayanan çekinme sebepleri yönünden hâkime bir görev yükler ve bu sebeplerin varlığı hâlinde hâkimin, çağrılan tanığa çekinme hakkı bulunduğunu önceden hatırlatmasını öngörür.

Madde, çekinme hakkının iki yönlü işleyişini gösterir. Bir yandan tanık, kural olarak gelip tanıklık etmekle yükümlüyken, kanunda sayılan hâllerde bu yükümlülükten kurtulma imkânına sahiptir. Öte yandan, kişisel nedenlere dayalı çekinme sebeplerinde hatırlatma yükümlülüğü doğrudan hâkime aittir; böylece tanığın, sahip olduğu haktan habersiz kalarak beyanda bulunması önlenmek istenmiştir. Bu hatırlatmanın çekinme hakkı varsa ve tanık dinlenmeden önce yapılması, hükmün özünü oluşturur. Çekinme sebeplerinin içeriği ve kapsamı ise bu maddede sayılmamış olup, kanunun ilgili diğer hükümlerine göre belirlenir.