Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 246 Tanığa soru kâğıdı gönderilmesi
HMK 246, hâkim gerekli gördüğü hâllerde tanığı sözlü dinlemek yerine, belirlenen sürede yazılı cevap vermesi için ona soru kâğıdı gönderebilir; yazılı cevaplar yetersiz kalırsa tanığı dinlemek üzere yine davet edebilir.
Resmi Metin
Tanığa soru kâğıdı gönderilmesi
Madde 246- (1) Hâkim gerekli görülen hâllerde, sözlü olarak dinlenmesi yerine, belirlenecek süre içinde cevaplarını yazılı olarak bildirmesi için tanığa soru kâğıdı gönderilmesine karar verebilir. Bu şekilde işlem yapılması, tanığın vereceği cevabın hükme yeterli olup olmadığı hususunu hâkimin takdir etmesine engel olamaz. Hâkim, verilen yazılı cevapların yetersiz olması hâlinde, tanığı dinlemek üzere davet edebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, tanığın kural olan sözlü dinlenmesine bir alternatif getirerek, hâkimin gerekli gördüğü hâllerde tanığı sözlü dinlemek yerine ona yazılı bir soru kâğıdı göndermesine imkân tanır. Tek fıkradan oluşan hüküm, bu yetkinin hâkimin takdirine bırakıldığını, soru kâğıdının gönderilmesine karar verilebileceğini ve tanığın belirlenecek süre içinde cevaplarını yazılı olarak bildirmesinin istendiğini düzenler. Düzenleme, soru kâğıdına başvurulmuş olmasının, tanığın verdiği cevabın hükme yeterli olup olmadığını hâkimin değerlendirmesine engel olmayacağını da açıkça belirtir.
Usul mekaniği bakımından soru kâğıdı yöntemi, sözlü dinlemenin yerine geçen ancak onu zorunlu kılmayan bir yoldur; hâkim cevap süresini kendisi belirler. Hâkim, yazılı olarak verilen cevapları yetersiz bulduğunda tanığı dinlemek üzere davet edebilir; böylece yazılı usul, gerektiğinde sözlü dinlemeye dönüşebilen bir aşama olarak kurgulanmıştır. Cevabın yeterliliğinin takdiri ile yeniden davet yetkisi hâkimde olduğundan, soru kâğıdı uygulaması tanık delilinin değerlendirilmesinde hâkimin denetimini ortadan kaldırmaz.
Gerekçe
“Tanığa soru kağıdı gönderilmesi” başlığını taşıyan bu madde esas itibarıyla 1086 sayılı Kanunun 256 ncı maddesinin günümüz Türkçesiyle ifade edilmiş biçimidir. Bu hükümde, “müstesna haller” yerine “gerekli görülen haller” denmek suretiyle mahkemeye daha açık ve geniş bir takdir hakkı tanınmış olmasının yanı sıra, yine bu takdir hakkının ifadesi olarak tarafların rızası aranmaksızın mahkemece kendiliğinden buna karar vermesine olanak tanınmıştır. Mahkeme, bu konudaki takdirini özel durumlara göre gayet ölçülü kullanmalıdır. Tanığın mahkeme huzurunda dinlenilmesinin yüz yüzelik ilkesinin bir sonucu olduğu, soru kağıdının gönderilmesinin ise çok istisnai durum olacağı gözetilmelidir. Zaman, uzaklık, gider konuları, tanığın dış ülkede bulunması, mahkeme önünde dinlenmesi için zorunluluk bulunmaması, tanığın yazı ile cevap verebilecek bir kimse olması gibi hususlar, takdirin kullanılmasında birer ölçü olabilir.
Maddede yer alan üçüncü cümle yeni bir hüküm olup, hakimin, tanığın verdiği yazılı cevapları yetersiz bulması halinde, tanığın dinlenmesi için mahkemeye davet edebilmesine imkan verilmiştir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 247, 248, 249, 250 ve 251 inci maddeleri, teselsül nedeniyle 250, 251, 252, 253 ve 254 üncü maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.