Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 211 Belgede: Sahtelik incelemesi
HMK 211, bir belgenin sahteliği iddia edilince hâkim önce tarafı isticvap eder ve huzurda yazı yazdırıp imza attırarak değerlendirir; kanaat oluşmazsa karşılaştırmaya elverişli yazı ve imzalar getirtilerek bilirkişi incelemesine karar verilir.
Resmi Metin
Sahtelik incelemesi
Madde 211- (1) Bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda, bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak, aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak öncelikle karar verilir:
- a) Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse, huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle elde ettiği belge ve diğer delilleri değerlendirir. Hâkim, sahtelik konusunda başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle, senedin sahteliği hakkında bir karar verir. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf, belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrıca ihtar edilir.
- b) (a) bendi hükmüne göre yaptığı incelemeye rağmen, hâkimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa, bilirkişi incelemesine karar verir. Bilirkişi incelemesinden önce, mevcutsa, o tarafa ait olan karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar, ilgili yerlerden getirtilir. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda mahkemenin izleyeceği inceleme sırasını düzenler ve karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak öncelikle bu konuda karar verilmesini öngörür. Tek fıkra altında iki kademeli bir yöntem belirlenmiştir: önce hâkimin doğrudan yapacağı inceleme, ardından gerektiğinde başvurulacak bilirkişi incelemesi. İlk aşamada hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap eder; kanaat edinemezse huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırarak elde ettiği belge ve diğer delilleri değerlendirir ve başka incelemeye gerek görmezse gerekçesini açıkça belirterek senedin sahteliği hakkında karar verir.
İsticvap için davet edilen taraf belirtilen günde hazır bulunmazsa, inkâr ettiği yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu sonuç davetiyede ayrıca ihtar edilir. Hâkimde bu incelemeye rağmen kesin kanaat oluşmamışsa bilirkişi incelemesine karar verilir. Bu incelemeden önce, mevcutsa o tarafa ait karşılaştırmaya elverişli yazı ve imzalar ilgili yerlerden getirtilir; bilirkişi bu örneklerle mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar ve gerekli görürse kendi huzurunda yeniden yazı yazılmasını veya imza atılmasını mahkemeden talep edebilir.
Gerekçe
1086 sayılı Kanunun 308, 309 ve 316 ncı maddelerinde yer alan sahtelik incelemesi, tek maddede sistematik olarak yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemenin yapılmasında, yerleşik yargı kararları ile doktrindeki görüşler de dikkate alınmıştır.
Bir belge hakkında sahtelik iddiası söz konusu olduğunda, öncelikle karşı tarafın bu konudaki açıklamaları da dikkate alınacaktır. Zira sahtelik iddiası konusunda sadece bir tarafın açıklamaları dikkate alınarak değerlendirme yapılması, tarafların eşitliği ilkesine ve hukuki dinlenilme hakkına aykırı olacaktır.
Sahtelik iddiası üzerine, hakim önce, inkar eden tarafı isticvap edecektir. İsticvap için çıkartılan davetiyede, çağrılan tarafa, belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde inkar etmiş olduğu belgedeki yazı ya da imzayı ikrar etmiş sayılacağı belirtilir. İsticvaba rağmen bir kanaate ulaşılamazsa, imza inkarında bulunan kişiye, yazı yazdırılıp imza attırılarak yazı ve imza örneği alınacaktır. Alınan yazı ve imza örneği ile bu konudaki diğer delilleri hakim birlikte değerlendirecektir. Bu değerlendirme sonucu, bir kanaate varılabilecek durumdaysa, hakim senedin sahteliği hakkında bir karar verecek ve bunun da gerekçesini belirtecektir.
Yukarıdaki usule rağmen hakimde sahtelik konusunda yine kesin bir kanaat uyanmazsa, bilirkişi incelemesine karar verecektir. Ancak bu incelemeden önce, zaman kaybetmemek için, mevcutsa, inkarda bulunan tarafa ait karşılaştırmaya elverişli yazı ve imzalar, ilgili yerlerden getirtilmelidir. Bilirkişi incelemesinde, bu yazı ve imzalarla mahkemece elde edilen yazı ve imzalar esas alınır. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir.
Sahtelik incelemesi ile ilgili 1086 sayılı Kanunda yer alan tanık dinlenmesi, yeni düzenlemede kabul edilmemiştir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 213, 214, 215 ve 216 ncı maddeleri, teselsül nedeniyle 215, 216, 217 ve 218 inci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.