HMK Madde 201 Senede karşı tanıkla ispat yasağı

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

HMK 201, senede bağlı bir iddiaya karşı senedin hükmünü ortadan kaldıracak ya da azaltacak nitelikteki hukuki işlemler, değeri ikibinbeşyüz Türk Lirasından az olsa bile tanıkla ispat edilemez.

Resmi Metin

Senede karşı tanıkla ispat yasağı

Madde 201- (1) Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, senede bağlı bir iddiaya karşı, senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikteki hukuki işlemlerin tanıkla ispat edilmesi yasağını düzenler. Tek fıkradan oluşan hüküm, senetle ortaya konmuş bir hakka karşı ileri sürülen ve onu zayıflatan ya da büsbütün etkisiz kılan her çeşit hukuki işlemi kapsamına alır. Madde, bu işlemin değeri ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa dahi tanıkla ispatın yapılamayacağını açıkça belirterek, parasal sınırın altında kalmanın tanık dinletme imkânı sağlamadığını ortaya koyar.

Düzenlemenin işleyişi, ispat aracı bakımından bir sınırlama getirmesidir: senetle kanıtlanmış bir hususa karşı çıkan tarafın, bu senedin etkisini azaltan veya kaldıran işlemi yine yazılı delille ispatlaması beklenir; tanık beyanı bu işlem yönünden delil olarak kabul edilmez. Hükmün dikkat çeken yönü, miktarın düşük olmasının yasağı kaldırmamasıdır; yani işlem değeri ikibinbeşyüz Türk Lirasının altında bulunsa bile tanıkla ispat olanaksızdır. Böylece senedin sağladığı ispat gücünün korunması amaçlanmaktadır.

Gerekçe

Maddede 1086 sayılı Kanunda senede karşı senetle ispat kuralı (veya tanıkla ispat yasağı) hakkındaki hükümler bazı ifade değişiklikleri ile kabul edilmiştir. Senede karşı ileri sürülen hukuki işlemlerin değeri senetle ispat kuralına ilişkin miktardan daha az olsa bile yine senetle ispat edilmelidir.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

Tasarının 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205 ve 206 ncı maddeleri, teselsül nedeniyle 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207 ve 208 inci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.

TBMM GENEL KURULU

TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - HMK m.201 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2020/391 K. 2022/406 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Bononun teminat için verildiği veya keşide ve vade tarihlerinin anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğu yönündeki iddiaların, senede bağlı borcun hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak nitelikte olması nedeniyle yazılı delille (senetle) ispatı gerekir; bu husus tanıkla ispat edilemez (HMK m.201).

Detaylı özeti gör

Somut olayda davacı borçlu, davalıdan 2012 yılında 48.000,00 TL bedelle traktör satın aldığını, takip dayanağı bononun bu nedenle düzenlendiğini, bedelin 40.000,00 TL'sini havale, 8.000,00 TL'sini elden ödediğini, davalının ise bedelsiz kalan bonoya sonradan 10/01/2015 keşide ve 10/06/2017 vade tarihlerini yazarak Adana 8. İcra Müdürlüğü'nde kambiyo takibine koyduğunu ileri sürerek borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan ispat yükü davacı-borçluya ait olup, bononun teminat için verildiği veya keşide ve vade tarihlerinin anlaşmaya aykırı doldurulduğu yönündeki iddianın, HMK'nın 201. maddesi gereğince senetle (yazılı delille) ispatı gerekir. Davacı bu yönde yazılı belge sunmadığı, yemin deliline de dayanmadığı, davalı defterlerinde bonoya ilişkin kayda rastlanmadığı gözetildiğinde, ilk derece mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararı usul ve yasaya uygun bulunarak istinaf başvurusu HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddedilmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/491 K. 2020/1171 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Senette ödemenin yapıldığının belirtilmesi karşısında, bedelin hiç veya gereği gibi ödenmediği yönündeki iddia senedin hüküm ve kuvvetini azaltacak nitelikte bir hukuki işleme dayandığından tanıkla ispat edilemez ve bu iddiada bulunan tarafça aynı kuvvette yazılı delille ispatlanması gerekir (HMK m.201).

Detaylı özeti gör

Somut olayda, davacı ile davalıların murisi K8 arasında Ulukışla Noterliği'nin 02/02/2001 tarih, 0244 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi düzenlenmiş; murisin dava konusu parsellerdeki hisselerini davacıya satmayı vaat ettiği ve satış bedelinin alındığı sözleşme içeriğinde belirtilmiştir. Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesine Dayalı Tapu İptali ve Tescil istemli bu davada, davalı K5 vekili bedelin ödenmediğini ileri sürmüş, ilk derece mahkemesi ise satış vaadi sözleşmesindeki ödeme kaydına rağmen bedelin hiç ödenmediği iddiasının HMK m.201 uyarınca tanıkla ispatının mümkün olmadığını, yazılı belge ile ispatı gerektiğini, dosyada bu yönde yazılı bir delile rastlanılmadığını gerekçe göstererek davanın kabulüne karar vermiştir. İstinaf incelemesinde Bölge Adliye Mahkemesi de, sözleşmede paranın ödendiğinin belirtilmesi karşısında davalı tarafın bedelin ödenmediğine ilişkin savunmasını aynı kuvvette yazılı delille ispatlayamadığını, zilyetliğin sözleşmeden bu yana davacı tarafta bulunduğunu tespit ederek istinaf sebeplerini yerinde görmemiş ve davalı K5 vekilinin istinaf başvurusunu HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!