Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 172 Bizzat isticvap olunma
HMK 172, isticvap olunacak kişinin bizzat gelmesi gerekir; il dışında oturanlar ses ve görüntü nakli mümkün değilse istinabe yoluyla, hastalık veya engellilik gibi sebeplerle gelemeyecek durumda olanlar ise bulundukları yerde isticvap olunur.
Resmi Metin
Bizzat isticvap olunma
Madde 172- (1) İsticvap olunacak kimsenin bizzat gelmesi gereklidir. Ancak, isticvap olunacak kişi, mahkemenin bulunduğu il dışında oturuyor ve bulunduğu yerde aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yolu ile isticvap olunması mümkün değil ise istinabe yolu ile isticvap olunur.
(2) İsticvap olunacak kimse hastalık, engellilik veya benzeri sebeplerle mahkemeye bizzat gelemeyecek durumda ise bulunduğu yerde isticvap olunur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, isticvap olunacak kişinin mahkeme önünde ne şekilde hazır bulunacağını düzenler ve iki fıkradan oluşur. Birinci fıkra, isticvap olunacak kimsenin kural olarak bizzat gelmesinin gerekli olduğunu belirtir; ancak bu kişi mahkemenin bulunduğu il dışında oturuyor ve bulunduğu yerde aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla isticvabı mümkün değilse, istinabe yoluyla isticvabın yapılacağını öngörür. İkinci fıkra ise hastalık, engellilik veya benzeri sebeplerle mahkemeye bizzat gelemeyecek durumda olan kişinin bulunduğu yerde isticvap olunacağı kuralını koyar.
Maddenin işleyişinde esas olan, ilgilinin doğrudan hâkim önünde dinlenmesidir. İl dışında oturma hâlinde istinabe yoluna ancak ses ve görüntü naklinin mümkün olmaması koşuluyla başvurulur; bu nakil olanağı varsa kişi yine kendi bulunduğu yerden, aynı anda görüntülü olarak isticvap edilir. İkinci fıkradaki hastalık, engellilik veya benzeri sebeplerin varlığı hâlinde ise il içi veya dışı ayrımı yapılmaksızın isticvabın kişinin bulunduğu yerde yapılması esası benimsenmiştir. Böylece madde, bizzat hazır bulunma kuralını korurken sayılan istisnai durumlar için isticvabın yürütüleceği usulü ayrı ayrı belirler.
Gerekçe
Maddenin birinci fıkrasına, 1086 sayılı Kanunun 232 nci maddesi sadeleştirilerek alınmıştır.
Birinci fıkranın ikinci cümlesi ise yeni bir hükümdür. İmkan oldukça tarafın hüküm verecek hakimle yüz yüze gelmesinde, gerçeğin ortaya çıkması bakımından fayda umulmuş, mahkemenin yargı çevresi dışında fakat mahkemenin bulunduğu ilde bulunan kişilere dahi mahkemeye gelme mecburiyeti getirilmiştir. Ancak mahkemenin bulunduğu il dışında oturanlar için ses ve görüntü nakline ilişkin teknik imkanlardan yararlanmak suretiyle bunun sağlanması öngörülmüştür. İsticvap olunacak kişi, mahkemenin bulunduğu il dışında olur, ses ve görüntü nakline ilişkin tekniklerden yararlanma imkanı da bulunmazsa, istinabe yoluyla isticvap edilir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 176 ncı maddesinde, medeni yargılama hukukundaki kullanımıyla uyum sağlamak amacıyla, madde başlığında geçen “edilme” ibaresi “olunma”, birinci ve ikinci fıkralarında geçen “edilecek”, “edilmesi”, “edilir”, “edilecek” ve “edilir” ibareleri sırasıyla “olunacak”, “olunması”, “olunur”, “olunacak” ve “olunur” şeklinde değiştirilmiş ve madde teselsül nedeniyle 178 inci madde olarak kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.