Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 975 Dolaylı ve dolaysız zilyetlik
TMK 975, bir şeyde fiili hakimiyetini doğrudan doğruya sürdüren kimsenin dolaysız zilyet, başka bir kişi aracılığı ile sürdüren kimsenin dolaylı zilyet olmasını tek fıkra üzerinden düzenler ve zilyetlik tipolojisini ikinci bir ayrımla zenginleştirir.
Resmi Metin
Dolaylı ve dolaysız zilyetlik
Madde 975- Bir şeyde fiilî hâkimiyetini doğrudan doğruya sürdüren kimse dolaysız zilyet, başka bir kişi aracılığı ile sürdüren kimse dolaylı zilyettir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, bir şeyde fiili hakimiyetini doğrudan doğruya sürdüren kimsenin dolaysız zilyet, başka bir kişi aracılığı ile sürdüren kimsenin dolaylı zilyet olmasını tek fıkra üzerinden düzenler ve zilyetlik tipolojisini ikinci bir ayrımla zenginleştirir. Tek fıkra zilyetlik kategorilerini fiili hakimiyetin doğrudan veya dolaylı olmasına göre ayırır; doğrudan kullanımdaki kişi dolaysız zilyet, vasıtalı kullanımdaki kişi dolaylı zilyettir. Bu ayrım önceki maddede yer alan asli ve fer'i ayrımıyla karıştırılmamalıdır; asli/fer'i hak iddiasına göre, dolaysız/dolaylı ise fiili hakimiyet biçimine göre yapılan farklı ölçütlerdir. Bir fer'i zilyet çoğunlukla dolaysız zilyet olur, ancak bazı hallerde dolaylı zilyet de olabilir. Avukatlık pratiğinde zilyetlik davasında müvekkilin pozisyonunu saptayan vekili her iki ölçüt yönünden ayrı değerlendirme yapmalı ve dolaysız zilyetin kuvvet kullanma hakkından ilk önce yararlandığını hatırlatmalıdır.
Gerekçe
Eski Kanunda ve kaynak İsviçre Medeni Kanununda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur. Böyle bir hükmün yürürlükteki Kanunda bulunmaması, Alman Medeni Kanununda yer alan dolaylı zilyetlik ve dolaysız zilyetlik ayırımı ile İsviçre Medeni Kanunu ve yürürlükteki Kanunda yer alan asli ve fer’i zilyetlik ayırımlarının bazen birbirine karıştırılmasına yol açmıştır. Oysa bir önceki maddede sözü edilen asli ve fer’i zilyet ayırımı, zilyedin mal üzerinde iddia ettiği hakka göre yapılan bir ayırımdır. Buna karşılık dolaylı ve dolaysız zilyet ayırımı, malın zilyedin fiili hakimiyeti altında olup olmaması bakımından yapılmıştır. Bir fer’i zilyet, çoğu kez dolaysız zilyet olmakla beraber bazı hallerde dolaylı zifyed de olabilir. Bu kavramlar gerekli şekilde ayrılmadığı takdirde, kavram karışıklığı doğabilir.
Dolaylı ve dolaysız zilyetlik ayırımı, özellikle zilyetliğin korunmasında önem taşır. Çünkü zilyedin kuvvet kullanma hakkından ilk önce dolaysız zilyetler yararlanırlar.
İlgili Hizmet
TMK 975, zilyetlik ve tapu sicili hükümleri bağlamında dolaylı ve dolaysız zilyetlik alanında uygulanır.