TMK Madde 496 - Yasal mirasçı: ana ve baba zümresi

Resmi Metin

Ana ve baba

Madde 496- (1) Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır. Bunlar eşit olarak mirasçıdırlar.

(2) Mirasbırakandan önce ölmüş olan ana ve babanın yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.

(3) Bir tarafta hiç mirasçı bulunmadığı takdirde, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır.

Avukat Yorumu

Madde, mirasbırakanın altsoyu bulunmadığı durumlar için ikinci derece mirasçı kategorisini üç fıkra üzerinden düzenler; birinci derecenin yokluğunda devreye giren mirasçılık zincirinin ilk halkasını ana ve baba üzerine inşa eder. Birinci fıkra ikinci derece mirasçı kümesini açıkça belirler: altsoyu olmayan mirasbırakanın mirasçıları ana ve babasıdır; bunlar arasında ise yine eşitlik ilkesi uygulanır, eşit oranlarda mirasçı olurlar. İkinci fıkra halefiyet kuralını anne-babanın da ölü bulunduğu durumlara uyarlar: mirasbırakandan önce ölmüş olan ana veya babanın yerini her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır; bu altsoy mirasbırakanın kardeşleri ve onların çocuklarıdır. Üçüncü fıkra denge kuralı koyar: bir tarafta hiç mirasçı yoksa miras tamamen diğer tarafa kalır; baba tarafı boş ise tamamı ana tarafına, ana tarafı boş ise tamamı baba tarafına geçer. Hüküm önceki 440 ıncı maddenin karşılığıdır; arılaştırılarak yeniden kaleme alınmış, kenar başlıkta "Ana ve baba" tercihi yapılmıştır.

Gerekçe

Eski Kanunun 440 ıncı maddesini karşılamaktadır.

Arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur. Maddenin kenar başlığı “Baba ve ana” yerine, Türk dilinde bu iki sözcüğün kullanılışında ana sözcüğünün önde kullanılması ve anaya verilen önem göz önünde tutularak “Ana ve baba” deyimi kullanılmıştır.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

– Tasarının 496 ve 497 nci maddelerinin ikinci fıkralarında yer alan “tabakada” kelimeleri, 495 inci maddede yapılan değişikliğe paralel olarak “derecede” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2007/13690 K. 2007/15999 19.11.2007 Bozma

Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın yasal mirasçıları ana ve babasıdır; ana ve baba yönünden mirasçılar nüfus kayıtlarıyla saptandıktan sonra TMK m.496 uyarınca bu mirasçılara göre karar verilmesi gerekir.

Detaylı özeti gör

Mirasbırakanın altsoyu bulunmadığından mirasçılarının ana-baba zümresinden belirlenmesi gereken bir veraset davasında yerel mahkeme, bilirkişi raporundaki "mirasbırakanın annesi hakkında nüfusta iki ayrı kayıt bulunduğu ve hangisinin gerçek anne olduğunun anlaşılamadığı, bu nedenle mirasçılar ile paylarının hesaplanamadığı" gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Ancak dairenin geri çevirme kararı üzerine nüfus müdürlüğünün cevabi yazısında her iki kaydın aynı kişiye ait olduğu gerekçesiyle açıklanmış, böylece annenin kimliğindeki belirsizlik giderilmiştir; ayrıca mirasbırakan ile davacının babasının baba bir, ana ayrı kardeş oldukları da nüfus kayıtlarıyla saptanmıştır. Daire, mirasbırakanın hem ana hem baba yönünden mirasçılarının nüfus kayıtlarıyla belirlenmiş olması karşısında artık hesaplama imkânsızlığından söz edilemeyeceğini ve TMK m.496 uyarınca bu mirasçılara göre karar verilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Davanın yazılı gerekçeyle reddi doğru görülmediğinden hüküm oybirliğiyle bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2013/14091 K. 2013/28040 02.08.2013 Bozma

m.496/1

Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın yasal mirasçıları TMK m.496 uyarınca ana ve babasıdır; boşanma davası kesinleşmeden eş ölürse, bu mirasçılar kusur tespiti için davaya devam edebilir.

Detaylı özeti gör

Boşanma davası devam ederken ölen davacının ana, baba ve kardeşlerinin, TMK m.181/2 uyarınca diğer eşin kusurunun tespiti için davaya devam etme hakkı, ölen davacının mirasçılık zümresine bağlıdır. Yargıtay, ölen davacının altsoyunun (çekişmesiz Esra ile soybağı reddi kesinleşen Sultan ve soybağı reddi davası derdest olan İbrahim) bulunduğunu saptamıştır. TMK m.496/1 gereği ana ve baba ancak altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçısı olduğundan, altsoyda mirasçı varken miras ikinci zümreye (ana, baba ve kardeşler) geçmez. Bu nedenle altsoyu mirasçı olan davacının ana, baba ve kardeşlerinin ne yasal ne de atanmış mirasçılık sıfatı bulunmadığından kusur tespiti için davaya devam edemeyecekleri; mahkemece yapılması gereken işin bu kişilerin devam taleplerinin reddinden ibaret olduğu belirtilerek, kusur tespitine ilişkin hüküm bozulmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 496, miras hukuku kapsamında ana ve baba konusunu düzenler.

Adana’da miras davalarında avukat desteği

TMK Madde 496 Yasal mirasçı: ana ve baba zümresi