TMK Madde 498 Evlilik dışı hısımların mirasçılığı

Özet 1 fıkra · ~3 dk okuma

TMK 498, evlilik dışında doğan çocukların babaya yönelik mirasçılık statüsünü tek fıkra üzerinden açık ve eşitlikçi bir kuralla düzenler; soybağının kuruluş şekline değil bu bağın varlığına bağlanan bir mirasçı kategorisi yaratır.

Resmi Metin

Evlilik dışı hısımlar

Madde 498- Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, evlilik dışında doğan çocukların babaya yönelik mirasçılık statüsünü tek fıkra üzerinden açık ve eşitlikçi bir kuralla düzenler; soybağının kuruluş şekline değil bu bağın varlığına bağlanan bir mirasçı kategorisi yaratır. Hüküm üç koşulu birlikte arar: çocuğun evlilik dışında doğmuş olması, baba ile soybağının kurulmuş olması ve bu bağın tanıma ya da hakim hükmü yoluyla doğmuş olması. Bu üç koşul gerçekleşince çocuk baba yönünden evlilik içi hısımlar ile aynı statüde mirasçı olur; eşitsiz pay, sınırlı hak veya ikinci sınıf konum kabul edilmez. Bu yapı evlilik içi-evlilik dışı çocuk ayrımının mirasçılık alanında kaldırılmasını somutlaştırır; soybağı bir kez hukuken kurulduktan sonra çocuğun anne-babası ile kurduğu hukuki bağ tek bir miras hukuku rejimi altında değerlendirilir. Hüküm önceki 443 üncü maddenin karşılığı olup arılaştırılarak yeniden kaleme alınmış, sahih-gayrisahih nesep ayrımının kaldırılmasıyla terminolojik tutarlılık sağlanmıştır.

Gerekçe

Eski Kanunun 443 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde evlilik dışında doğmuş olmakla beraber soybağı sonradan tanıma veya hakim hükmü ile oluşturulanların evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olacakları ilkesini getirmektedir. Evlilik dışı doğanlarla ilgili olarak, Anayasa Mahkemesinin 11.09.1987 tarih ve E.1987/1, K.1987/18 sayılı, sahih nesepli çocuklarla gayri sahih nesepli çocukların baba tarafından birlikte mirasçı olmaları halinde farklı oranlarda mirasçı olmalarını düzenleyen Medeni Kanunun 443 üncü maddesinin ikinci fıkrasını iptal kararı vermesini takiben, yürürlükteki Kanunun 443 üncü maddesini tekrar düzenleyen 3678 sayılı Kanunun getirdiği, “Nesebi sahih olmayan hısımlar, nesebi sahih hısımlar gibi mirasçılık hakkına haizdir.” şeklindeki düzenlemenin ortaya çıkan sorunlar ve bu sorunların çözümü için Yargıtayın 22.02.1997 tarihli 1996/1 esas ve 1997/1 karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının yaklaşımı dikkate alınarak, evlilik dışı doğan çocuklara ilişkin olarak baba ile olan soybağına ilişkin farklı ve yeni düzenlemeler ışığında, evlilik dışında doğmuş ve soybağı tanıma veya hakim hükmüyle kurulanlar evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olacağı düzenlemesi getirilmiştir.

TBMM GENEL KURULU

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Görüşülmekte olan 723 sıra sayılı yasa tasarısının 498 inci maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

“Madde 498: Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, sözleşme, tanıma veya hakim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar. Sözleşme hükümlerine göre ölümden sonra doğacak çocuğun mirası sağ doğan cenin gibi sayılır.

Çocukları eşit olarak mirasçıdırlar. Miras bırakandan önce ölmüş olan çocukların yerine her derecede halefiyet yoluyla kendi alt soyları alır. “

Fethullah Erbaş : Van

Lütfü Esengün : Erzurum

Ahmet Karavar : Şanlıurfa

Rıza Ulucak : Ankara

Fahrettin Kukaracı : Erzurum

BAŞKAN – Diğer önergeyi okutuyorum efendim:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan Türk Medeni Kanunu Tasarısının 500 üncü maddesinin ikinci fıkrasının aşağıdaki şekilde düzenlenmesini arz ve teklif ederiz.

Saygılarımla.

Fethullah Erbaş : Van

Cevat Ayhan : Sakarya

Evlat edinen ve hısımları da, evlatlığa mirasçı olurlar.

BAŞKAN – Diğerini okutuyorum efendim; bu önergeyi okutup işleme alacağım:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan 723 sıra sayılı kanun tasarısının 559 ve 571 inci maddelerinin “Hak düşürücü süre” olan kenar başlıklarının “Hak düşürücü süreler” şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Aydın Tümen : Ankara

İsmail Köse : Erzurum

Nihat Gökbulut : Kırıkkale

Eyüp Doğanlar : Niğde

Oğuz Aygün : Ankara

BAŞKAN – Komisyon?..

ADALET KOMİSYONU BAŞKANI EMİN KARAA (Kütahya) – Efendim, takdire bırakıyoruz.

BAŞKAN – Hükümet?..

ADALET BAKANI HİKMET SAMİ TÜRK (Trabzon) – Katılıyoruz efendim.

BAŞKAN – Efendim, gerekçesini de okutmuyorum…

CEVAT AYHAN (Sakarya) – Karar yetersayısının aranılmasını istiyoruz.

BAŞKAN – Efendim, karar yetersayısının aranılması istenmiştir. (MHP sıralarından “Var” sesleri)

Efendim, biliyorum var olduğunu. Daha önce istemişti Sayın Karavar; kendisi ayrıldı; ama, diğerleri istediler.

Komisyonun takdire bıraktığı, hükümetin katıldığı önergeyi oylarınıza sunacağım. Oylamayı elektronik cihazla yapıyorum ve 2 dakika süre veriyorum.

Vekaleten oy kullanacak sayın bakan varsa oy pusulası gönderebilir; sisteme giremeyen sayın milletvekilleri kağıt gönderebilir efendim.

(Elektronik cihazla oylama yapıldı)

BAŞKAN – Oy pusulası gönderen milletvekillerinin isimlerini okuyorum:

Sayın Ziya Aktaş?.. Burada.

Sayın Metin Bostancıoğlu, vekaleten?.. Burada.

Sayın Ömer Üstünkol?.. Burada.

Sayın Mehmet Pak?.. Burada.

Sayın Ali Günay?.. Burada.

Diğerlerine ihtiyaç olmadı.

Karar yetersayısı vardır; önerge kabul edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 7.HD içtihatları

Yargıtay 7.HD E. 2025/1409 K. 2025/2396 Onama

Evlilik dışında doğan ve soybağı babalık hükmüyle kurulan çocuk, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi yasal mirasçıdır; bu sıfatı göstermeyen mirasçılık belgesi iptal edilerek, çocuğun payı da hesaplanmak suretiyle yeni mirasçılık belgesi düzenlenir.

Detaylı özeti gör

Annesinin miras bırakan ile evlilik dışı ilişkisinden doğan davacı, aile mahkemesinde açtığı babalık davasında soybağının kurulmasına ilişkin hükmü aldıktan sonra, 11.01.2011'de ölen babası için 02.02.2011 tarihinde düzenlenmiş ve kendisini içermeyen mirasçılık belgesinin iptalini ve miras paylarını gösteren yeni belge düzenlenmesini istemiştir. İlk derece mahkemesi, soybağının aile mahkemesi kararıyla kurulduğunu ve davacının TMK m.498 gereğince baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olacağını belirterek eski mirasçılık belgesini iptal etmiş, TMK m.495 ve 499 uyarınca davacının payı da hesaplanarak yeni belge düzenlenmesine karar vermiştir. Bölge adliye mahkemesi bir kısım davalıların istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, Yargıtay kararı usul ve kanuna uygun bularak HMK m.370/1 uyarınca onamıştır.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 498, miras hukuku kapsamında evlilik dışı hısımlar konusunu düzenler.

mirasın reddi ve intikal davalarında hukuki danışmanlık

Bize WhatsApp'tan ulaşın!